از آموزش تا تولید؛ کارگاه نقرهسازی زنان در بدخشان
گزارشگر: مهتاب | ویراستار: آینور سعیدپور
یک کارگاه نقرهسازی و حکاکی در بدخشان، افزون بر تولید زیورآلات و محصولات لاجوردی، به آموزش زنان و دختران نیز میپردازد. مسوولان این کارگاه میگویند که فعالیتهای آموزشی و تولیدی آن توانسته زمینهی یادگیری مهارت و ایجاد فرصتهای کاری را برای شماری از زنان فراهم کند.
در سالهای پسین، صنایعدستی در بدخشان به یکی از فعالیتهای اقتصادی مورد توجه تبدیل شده است. در کنار هنرهای سنتی، نقرهسازی و حکاکی نیز، جایگاه ویژهای یافته و برخی زنان با ورود به این عرصه توانسته در بخش تولید و آموزش نقش فعالتری ایفا کنند.
یکی از این نمونهها، کارگاه نقرهسازی و حکاکی به مدیریت لیلما نوری است؛ مرکزی که همزمان به تولید محصولات صنایعدستی و آموزش مهارتهای فنی به زنان و دختران میپردازد.
لیلما نوری، میگوید که آشنایی او با این حرفه پس از ازدواج و از طریق همسرش آغاز شده است. به گفتهی او، مشاهده روزانه کار حکاکی باعث شد به این هنر علاقهمند شود و بهتدریج مهارتهای لازم را فرا گیرد.
او، در گفتوگوی با خبرگزاری بانوان افغانستان، آغاز مسیر کارش را اینگونه روایت میکند: «در آغاز بیکار بودم. شوهرم حکاک بود و من هر روز کارش را میدیدم. کمکم یاد گرفتم و در مدت شش ماه مهارت پیدا کردم. اکنون نگین میتراشم، انگشتر، چوری و انواع زیورآلات میسازم.»
به گفتهی نوری، فعالیت این مرکز تنها به آموزش محدود نمیشود و در کنار آن، انواع زیورآلات نقرهای و محصولات ساختهشده از سنگهای قیمتی، بهویژه لاجورد نیز، تولید میشود.
او، میافزاید: «سفارشهای زیادی از داخل و خارج کشور داریم. کاسهها و زیورآلات لاجوردی ساخته میشود و در خارج از کشور نیز مشتریان خود را دارد.»
در این کارگاه انواع محصولات از جمله انگشتر، گوشواره و دیگر زیورآلات سنتی تولید میشود. مسوولان کارگاه میگویند که بخشی از سفارشها در مدت زمان کوتاهی آماده شده و به مشتریان تحویل داده میشود.
با این حال، ادامهی فعالیتهای تولیدی با چالشهایی نیز همراه است. کمبود برخی تجهیزات تخصصی از مهمترین مشکلاتی است که به گفتهی مسوولان این مرکز، روند کار را با دشواری روبهرو کرده است. «با کمبود برخی وسایل روبهرو استیم. ماشین پالش لاجورد و تعدادی از دستگاههای مورد نیاز نقرهکاری در کارگاه موجود نیست.»
در کنار بخش تولید، این کارگاه بهعنوان یک مرکز آموزشی نیز، فعالیت میکند و شماری از زنان و دختران در آن مشغول فراگیری مهارتهای عملی استند.
فریبا، یکی از کارآموزان این مرکز، میگوید که از طریق دوستان و آشنایان با این کارگاه آشنا شده و برای یادگیری نقرهسازی و حکاکی به آن مراجعه کرده است. «در اینجا یاد گرفتم چگونه زیورآلات طراحی کنم، حکاکی انجام دهم و کارهای ظریف بسازم.»
این هنرآموز، باور دارد که یادگیری این مهارتها میتواند در آینده زمینهی اشتغال و کسب درآمد او را فراهم کند. به گفتهی فریبا، آموزشهای عملی این مرکز فرصت مناسبی برای ورود زنان به بازار کار ایجاد کرده است.
در همین حال، کارشناسان اقتصادی، صنایعدستی و نقرهسازی را از بخشهای دارای ظرفیت رشد در بدخشان میدانند. به باور آنان، توسعهی این حوزه میتواند در ایجاد فرصتهای شغلی، افزایش درآمد خانوادهها و گسترش فعالیتهای تولیدی نقش مؤثری داشته باشد.
یک کارشناس امور اقتصادی، میگوید که توسعهی صنایعدستی نیازمند آموزشهای تخصصی، دسترسی بهتر به بازارهای فروش و حمایت بیشتر از تولیدکنندگان محلی است.
همچنان ثنا، از فعالان حقوق زنان، حضور زنان در حرفههای فنی و تولیدی را نشانهی افزایش مشارکت آنان در فعالیتهای اقتصادی میداند.
او، میگوید که زنان همچنان با چالشهایی از جمله محدودیتهای اجتماعی و کمبود فرصتهای آموزشی روبهرو استند، اما فراهمشدن زمینهی آموزش و اشتغال میتواند نقش آنان را در عرصههای اقتصادی پررنگتر کند.
با وجود چالشهای موجود، فعالیت چنین کارگاههایی در بدخشان برای شماری از زنان و دختران فرصتی فراهم کرده تا ضمن فراگیری مهارتهای فنی، زمینهای برای حضور بیشتر در بازار کار و کسب درآمد به دست آورند.
