«جهان، صدای ما را بشنو»؛ نامههای دختران در افغانستان به سیبیاس
یاسمن رها
شبکهی خبری سیبیاس نامههای دستنوشتهی شماری از دختران افغانستان را که در یک مکتب مخفی در کابل درس میخوانند، منتشر کرده است؛ دخترانی که از جهان خواستهاند صدای آنان را بشنود و برای پایان محدودیتهای آموزشی و بازگشت حقوق اساسیشان کمک کند.
خبرنگاران سیبیاس با اجازهی دسترسی به یک مکتب مخفی در گوشهای از کابل، با دانشآموزان ۱۴ تا ۱۶ ساله دیدار کردهاند. این دانشآموزان در پایان این دیدار، نامههایی را که با دست نوشته بودند، به خبرنگاران سپردهاند تا پیامهایشان به جهان رسانده شود.
یکی از دختران در نامهاش نوشته است: «جهان شما افغانستان را نمیبینید؟ مردم بیپناهی که بدون جرم در زندانها و کوچه و پسکوچهی شهر بیصدا جان میدهند، یعنی این حقوق بشر است؟»
او افزوده است که این سخنان تنها خواست شخصی او نیست، بلکه بازتاب صدای مردمی است که به گفتهی او، اجازهی بیان دیدگاههایشان را ندارند.
سیبیاس نوشته است که این دختران و آموزگارانشان با وجود خطر بازداشت از سوی طالبان، به آموزش ادامه میدهند. این رسانه برای حفاظت از آنان، اطلاعات مربوط به هویت دانشآموزان و آموزگاران را حذف کرده است.
بر اساس گزارش سیبیاس، دانشآموزان برای جلوگیری از شناسایی و جلب توجه، لباسهای محافظهکارانه میپوشند و هنگام رفتن به مکتب چیزی جز قلم و کتابچه با خود حمل نمیکنند. برخی از آنان نیز تکههای پارچه را در کیفهایشان میگذارند تا در صورت توقف از سوی ماموران امربهمعروف و نهیازمنکر طالبان، بگویند که برای آموزش خیاطی میروند.
یکی از دانشآموزان به سیبیاس گفته است: «ما از طالبان میترسیم. ممکن است ما را بازداشت کنند.»
طالبان پس از بازگشت به قدرت، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کردهاند. عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجهی طالبان، در پاسخ به پرسش سیبیاس دربارهی این ممنوعیت گفته است که این وضعیت «به معنای سلب حقوق اساسی آنان برای آموزش نیست».
اما دخترانی که در این مکتب مخفی درس میخوانند، با این دیدگاه موافق نیستند.
آموزگار اصلی این مکتب، زن ۲۵سالهای است که در زمان ممنوعیت تحصیل زنان در دانشگاهها، در سال آخر دانشگاه قرار داشت.
او گفته است که برگزاری این صنفها را به این دلیل ادامه میدهد که نمیخواهد دختران در افغانستان مانند زنان ۲۰سال پیش «بیسواد و کمسواد» بمانند.
یکی دیگر از دانشآموزان در نامهاش خطاب به جهان نوشته است که حق تحصیل، کار، انتخاب و ساختن آیندهی خود را میخواهد و پرسیده است: «آیا واقعا درخواست زیادی است؟»
او در ادامه نوشته است: «جهان، من از تو یک زندگی عادی میخواهم؛ زندگیای که در آن داشتن نان یک رویا نباشد، کارکردن وابسته به شانس نباشد و امنیت و آزادی خیالپردازی نباشند.»
سیبیاس نوشته است که این نامهها از سوی دخترانی نوشته شدهاند که در شرایط پنهانی و با وجود ترس از بازداشت، تلاش میکنند آموزش خود را ادامه دهند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، این گروه آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را متوقف کرد. در پی این تصمیم، دختران از رفتن به مکتبهای متوسطه و لیسه محروم شدند و پساز آن با ممنوعیت تحصیل زنان در دانشگاهها، آموزش عالی نیز برای آنان محدود شد. با وجود این محدودیتها، شماری از دختران در بخشهایی از افغانستان بهصورت پنهانی به آموزش ادامه میدهند.
