از سمنگان تا پاکستان؛ سفر دشوار زنان مبتلا به سرطان سینه برای درمان
گزارشگر: اسرا امین | ویراستار: آینور سعیدپور
نبود امکانات تخصصی برای تشخیص و درمان سرطان سینه در سمنگان، زنان مشکوک به این بیماری را با دشواریهای زیادی روبهرو کرده است. در این ولایت، معاینههای اولیه و سونوگرافی انجام میشود، اما امکاناتی مانند ماموگرافی، نمونهبرداری از بافت سینه و پاتولوژی تخصصی بهگونهی کافی وجود ندارد. به همین دلیل، زنان برای تشخیص دقیق و ادامهی درمان به مزارشریف، کابل و در برخی موارد به خارج از کشور مراجعه میکنند؛ روندی که هزینههای مالی و دشواریهای زیادی را برای بیماران و خانوادههایشان به همراه دارد.
این دشواریها برای زنانی که به سرطان سینه مبتلا میشوند، تنها یک مشکل صحی نیست؛ مسیر تشخیص و درمان نیز، میتواند به تجربهای پرهزینه و دشوار برای آنان و خانوادههایشان تبدیل شود.
مولوده، یکی از زنانی که در سمنگان به سرطان سینه مبتلا شده، این مسیر را تجربه کرده است. او میگوید حدود دو تا سه سال در سینههایش درد داشت، اما در ابتدا این درد را جدی نگرفته بود. به گفتهی او، درد به مرور زمان بیشتر شد و بهخصوص در زمان عادت ماهانه شدت مییافت.
او میگوید: «در اول فکر میکردم چیز مهمی نباشه و اصلاً در فکرش نبودم، اما روزبهروز دردش زیاد شد، بهویژه در مریضی ماهوارم. وقتی سینهبند میپوشیدم، خیلی درد میکرد. حتا اگر ناخواسته دست کسی به سینهام میخورد، خیلی درد میگرفت.»
مولوده چندین بار در سمنگان نزد پزشک مراجعه کرده بود، اما در مرحلههای ابتدایی علت اصلی مشکلش مشخص نشده بود. بعدتر، یکی از پزشکان وجود غده در سینه او را تشخیص داد و به او توصیه کرد برای بررسی دقیقتر به کابل یا مزارشریف مراجعه کند.
او پس از رفتن به کابل دریافت که غده موجود در سینهاش سرطانی است. مولوده میگوید شنیدن این خبر برایش بسیار دشوار بود. «وقتی این خبر را شنیدم، خیلی جگرخون شدم و نمیفهمیدم چی خواهد شد. از یک طرف این مریضی و از طرف دیگر تشویش پول را داشتم که از کجا کنم، چون تداوی سرطان آسان نیست.»
پس از آن، خانواده مولوده برای یافتن راه درمان جستوجو کردند و دریافتند که در پاکستان شفاخانههایی وجود دارد که برای بیماران کمدرآمد خدمات درمانی ارایه میکنند. او به شفاخانهای در پشاور پاکشتان رفت و پس از بررسی وضعیت مالیاش، روند درمان او آغاز شد.
مولوده، میگوید حدود یکونیم سال تحت درمان قرار داشته و اکنون وضعیت صحیاش بهتر شده است. با این حال، درمان او بدون دشواری مالی نبوده است. هرچند هزینهی اصلی درمانش از سوی شفاخانه پرداخت میشده، اما هزینههای رفتوآمد، کرایه، خوراک و سایر مصارف سفر به پاکستان برای او و خانوادهاش سنگین بوده است. «اگرچه شفاخانه پول درمان مرا میدادند، اما رفتوآمد، کرایه، خوراک و دیگر مصارف بریم خیلی سخت است. هر بار که پاکستان میروم، زیاد مصرف ما میشود.»
مولوده اکنون که حدود یکونیم سال درمان را پشت سر گذاشته، از بهبود وضعیت صحی خود ابراز خوشحالی میکند، اما تجربه این بیماری و دشواریهای مسیر درمان را یکی از سختترین دورههای زندگی خود میداند. «ای قدر وقت بریم خیلی سخت گذشته، اما شکر است که خوب شدم بخیر.»
علایم سرطان سینه و اهمیت تشخیص زودهنگام
سرطان سینه یکی از بیماریهایی است که تشخیص زودهنگام آن میتواند در روند درمان و کنترل بیماری نقش مهمی داشته باشد.
شگوفه افغان، متخصص نسایی-ولادی و انکولوژی، میگوید که سرطان سینه زمانی به وجود میآید که سلولهای غیرطبیعی در بافت سینه به شکل غیرقابلکنترل رشد کنند.
به گفتهی او، زنان باید نسبت به تغییرهای غیرعادی در سینههایشان توجه داشته باشند. وجود توده یا سختی غیرعادی در سینه یا زیر بغل، تغییر در اندازه یا شکل سینه، فرورفتگی یا ضخیمشدن پوست، تغییر شکل نوک سینه و ترشحات غیرعادی از آن، از جمله علایمی است که باید جدی گرفته شود.
او، تاکید میکند که مشاهده یک توده به معنای قطعی ابتلا به سرطان نیست، اما هر تغییر مشکوک باید از سوی پزشک بررسی شود؛ زیرا تشخیص بیماری در مرحلههای ابتدایی، امکان استفاده از گزینههای درمانی بیشتر و موفقیت بالاتر درمان را فراهم میکند.
نبود امکانات تخصصی در سمنگان
با این حال، زنان در سمنگان برای تشخیص و درمان این بیماری با محدودیتهای جدی روبهرو هستند.
مریم، یکی از متخصصان شفاخانهی ولایتی سمنگان، میگوید در این ولایت معاینههای اولیه بالینی و سونوگرافی عمومی در مرکزهای صحی، از جمله شفاخانهی ولایتی، انجام میشود؛ اما امکانات تخصصی برای تشخیص سرطان سینه در داخل ولایت کافی نیست. «امکانات تخصصی مانند ماموگرافی، نمونهبرداری از بافت سینه و پاتولوژی تخصصی در داخل ولایت به شکل کافی در دسترس نیست.»
به گفتهی این پزشک، زمانی که در جریان معاینه یک توده یا غده مشکوک در سینه تشخیص شود و نیاز به بررسیهای بیشتر وجود داشته باشد، بیمار برای تشخیص دقیقتر به مراکز مجهزتر، بهویژه مزارشریف یا کابل، معرفی میشود.
در صورت تایید سرطان نیز، روند درمان تخصصی در داخل سمنگان امکانپذیر نیست و بیمار برای ادامهی درمان به مرکزهای مجهزتر معرفی میشود. این وضعیت باعث میشود زنان مبتلا برای انجام معاینات، دریافت خدمات تخصصی و ادامهی درمان مجبور به سفرهای طولانی شوند.
یکی دیگر از چالشها، نبود آمار دقیق و منظم از شمار زنان مبتلا به سرطان سینه در سمنگان است.
مریم، میگوید چون بسیاری از بیماران پس از تشخیص اولیه یا شک به سرطان به مزارشریف و کابل معرفی میشوند و روند اصلی تشخیص و درمان آنان در آنجا ادامه پیدا میکند، اطلاعات کاملی از شمار موارد ابتلا در داخل سمنگان ثبت نمیشود. «ما در سمنگان آمار دقیق و کامل از تعداد زنان مبتلا به سرطان سینه نداریم.»
در کنار مشکلهای مربوط به امکانات صحی، هزینههای رفتوآمد و اقامت نیز یکی از چالشهای جدی بیماران است؛ بهویژه برای خانوادههایی که توان مالی کافی برای سفرهای مکرر به ولایتهای دیگر یا خارج از کشور را ندارند.
پزشکان میگویند زنان نباید به دلیل ترس، مشکلهای مالی یا تصور اینکه درد و توده سینه مسئله جدی نیست، مراجعه به پزشک را به تاخیر بیندازند. به گفتهی شگوفه افغان، پزشک نسایی-ولادی آگاهی زنان از علایم سرطان سینه و مراجعه بهموقع میتواند در تشخیص زودهنگام بیماری موثر باشد.
او از زنان میخواهد در صورت مشاهده هرگونه توده، تغییر در شکل یا اندازه سینه، تغییرهای پوستی، تغییر در نوک سینه یا ترشحات غیرعادی، هرچه زودتر به کارمند صحی مراجعه کنند.
در سمنگان، نبود امکانات تخصصی تشخیص و درمان سرطان سینه، بیماران را برای دریافت خدمات مورد نیاز به ولایتهای دیگر و حتا خارج از کشور وابسته کرده است؛ مسیری که برای خانوادههای کمدرآمد میتواند به مانعی جدی در برابر تشخیص و درمان بهموقع تبدیل شود.
