«بهایی که یک ملت می‌پردازد»؛ محرومیت ۲.۲ میلیون دختر افغانستانی از آموزش

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) و صندوق پشتیبانی از کودکان ملل متحد (یونیسف)، در بیانیه‌ی مشترک اعلام کرده که به‌دلیل محرومیت دختران از آموزش‌های بالاتر از صنف ششم، اکنون دو میلیون ۲۰۰ هزار دختر نوجوان در افغانستان از آموزش محروم اند.

این نهادهای ملل متحد، امروز (شنبه، ۴ دلو) در بیانیه‌ای به مناسبت «روز جهانی آموزش»، گفته که هیچ دختر و پسری در هیچ سطحی، نباید از آموزش محروم شوند.

یونسکو و یونیسف تأکید کرده که آموزش یک حق اساسی انسانی است و پایه‌گذار صلح، کرامت و فرصت برای هر کودک و جوانی به‌شمار می‌رود. این نهادهای ملل متحد، هم‌چنان خواستار اقدام‌های فوری برای حفاظت از حق آموزش در افغانستان شده اند.

ملل متحد، ادامه‌ی ممنوعیت آموزش دختران را «تاسف‌بار» عنوان کرده و گفته که افغانستان، تنها کشور در جهان است که آموزش متوسطه و عالی برای دختران و زنان به‌طور کامل ممنوع است.

در بخشی از این بیانیه‌ از ادامه‌ی ممنوعیت آموزش دختران در افغانستان هشدار داده شده و آمده که این وضعیت به‌شدت فرصت‌های آینده دختران و هم‌چنان توسعه‌ی این کشور را محدود می‌کند.

سو هیون کیم، مسئول یونسکو در افغانستان، در واکنش به ادامه‌ی محروم‌ماندن دختران از آموزش گفته است: «وقتی دختران از دست‌رسی به آموزش محروم می‌شوند، یک ملت بهای آن را می‌پردازد». او، هم‌چنان بر تقویت یادگیری و پشتیبانی از آموزگاران زن در افغانستان تاکید کرده است.

به گفته‌ی ملل متحد، افزون بر ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، نظام آموزشی افغانستان با بحران گسترده‌تر دیگری نیز روبه‌رو است. داده‌های این سازمان نشان می‌دهد که ۹۳ درصد کودکان هنگام پایتن دوره‌ی ابتدایی مکتب، در تلاش یادگیری مهارت‌های پایه‌ای خواند استند؛وضعیتی که نیازمند سرمایه‌گذاری بیش‌تر است.

یافته‌های یک پژوهش ملل متحد در ۲۰۲۵، نشان می‌دهد که آموزگاران زن دانش محتوایی قوی‌تری دارند و با نتایج بهتر یادگیری دانش‌آموزان مرتبط هستند، که اهمیت افزایش تعداد زنان واجد شرایط در نیروی آموزشی را تقویت می‌کند.

نگرانی‌ها درباره‌ی نظام آموزش افغانستان و محرومیت دختران از آموزش در حالی مطرح می‌شود که در بیش از چهار سال گذشته دختران از ابتدایی‌ترین حقوق‌شان از جمله آموزش محروم شده و طالبان با وجودی که در نخست آموزش را «تا امر ثانی» ممنوع کرد تاکنون این فرمان را لغو نکرده است.