جنبش زنان بهسوی آزادی: ممنوعیت آموزش دختران باید بیقیدوشرط لغو شود
آینور سعیدپور
همزمان با ۲۴ جنوری، روز جهانی آموزش، «جنبش زنان به سوی آزادی» با نشر بیانیهای، محرومیت آموزشی دختران و زنان در افغانستان را محکوم کرده و خواستار پایان فوری محدودیتهای آموزشی شده است.
در این بیانیه آمده است که آموزش، حق بنیادین و غیرقابل سلب هر فرد است و محرومسازی از آن، بهویژه در مورد دختران و زنان، پیامدهای گستردهای برای آینده اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی افغانستان دارد.
اعضای این جنبش اعتراضی زنان، در یک گردهمایی در اسلامآباد پاکستان، تأکید کرده که ممنوعیت آموزش، نهتنها زندگی فردی میلیونها زن و دختر را تحت تأثیر قرار داده، بلکه روند توسعهی افغانستان را نیز با چالش جدی روبهرو کرده است.
جنبش زنان به سوی آزادی، ممنوعیت آموزش دختران و زنان را مصداق نقض حقوق بشر دانسته و خواستار دسترسی آزاد و برابر آنان به آموزش در تمام مقاطع، از آموزش ابتدایی تا تحصیلات عالی شده است.
در بخشی از این بیانیه و با اشاره به ممنوعیت آموزش دختران در بیش از چهار سال گذشته، آمده که هیچ توجیه دینی، فرهنگی یا سیاسی نمیتواند مانع برخورداری دختران از حق آموزش شود.
این جنبش همچنان از «سکوت جامعه جهانی» در برابر وضعیت آموزشی زنان افغانستانی، انتقاد کرده و از نهادهای بینالمللی خواسته که فراتر از مواضع نمادین، اقدامهای عملی و مؤثر برای حمایت از حق آموزش زنان انجام دهند.
در بخشی از این بیانیه، حذف زنان از نظام آموزشی، تلاشی برای کنارزدن آنان از حیات اجتماعی و سیاسی کشور توصیف شده و بر ادامهی مقاومت مدنی زنان و دختران برای دسترسی به آموزش تأکید شده است.
این جنبش هشدار داده است که بدون دسترسی برابر زنان به آموزش، آینده افغانستان با بیثباتی و چالشهای عمیقتری روبهرو خواهد شد.
بر اساس آمار نهادهای بینالمللی، افغانستان اکنون تنها کشوری در جهان است که آموزش رسمی دختران را پس از صنف ششم ممنوع کرده است؛ محدودیتی که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ۲۰۲۱ اعمال شده و همچنان ادامه دارد.
روز جهانی آموزش هر سال در ۲۴ جنوری به ابتکار سازمان ملل متحد گرامی داشته میشود؛ روزی که در دسامبر ۲۰۱۸ با تصویب قطعنامهای در مجمع عمومی این سازمان بهطور رسمی نامگذاری شد و نخستینبار در سال ۲۰۱۹ برگزار شد. هدف از تعیین این روز، تأکید بر آموزش بهعنوان یک حق بنیادین انسانی و نقشی کلیدی در تحقق صلح، کاهش فقر و دستیابی به توسعه پایدار است. سازمان ملل با نامگذاری این روز تلاش دارد توجه دولتها و نهادهای بینالمللی را به ضرورت دسترسی برابر و باکیفیت به آموزش برای همه، بهویژه کودکان و گروههای محروم، جلب کند.
