افزایش سرکوب و بازداشت زنان؛ گزارش سهماههی یوناما از وخامت حقوق بشر در افغانستان
آینور سعیدپور
مستندسازی دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، نشان میدهد که از اپریل تا جون سال روان میلادی، محدودیتها بر زنان و دختران در همهی بخشها گسترش یافته است. زنان به دلیل نپوشیدن برقع، گشتوگذار بدون محرم، نپوشیدن چادرهای بلند و بهانههای دیگر از چندین ولایت بازداشت شدهاند.
یوناما، گزارشی از وضعیت حقوق بشر افغانستان در سه ماه گذشته ارایه کرده است. در این گزارش وضعیت حقوق بشری، وضعیت زنان، رسانهها، بازگشتکنندگان و دیگر موردها بررسی و مستندسازی شده است.
آموزش، آزادی بیان و گشتوگذار
در گزارش آمده که در سه ماه گذشته نه تنها که محدودیتهای طالبان بر آموزش، کار، گشتوگذار و آزادی بیان زنان و دختران ادامه یافته؛ بل تشدید شده و این گروه شماری از زنان و دختران را به دلیل سرپیچی از فرمانهای شان بازداشت نیز کرده است.
بر اساس این گزارش، طالبان دستورهای «رعایت از حجاب» مورد نظرشان را در سراسر افغانستان تشدید کرده است.
محتسبان امربهمعروف و نهیازمنکر طالبان، در ماه می، در هرات دختران و زنان را به پوشیدن چادر بلند ملزم کرده و شماری از زنان و دخترانی که از این دستور پیروی نکرده بودند را بازداشت کرده است. همچنان ورود آنان به بازارها و استفاده از وسیلهی نقلیه را نیز ممنوع کرده است.
دادههای یوناما نشان میدهد که در جون، محتسبان امربهمعروف نهیازمنکر طالبان در شهر ترینکوت ارزگان، شماری از دختران و زنان که برقع نپوشیده بودند را بازداشت کرده است. به گفتهی یوناما این زنان هنگام بازداشت چادرهای بلند داشته اند.
در این بازهی زمانی ریاستهای امربهمعروف و نهیازمنکر، در شماری از ولایتهای همراهی یک زن با محرم شرعی –همراهی یک مرد از اعضای خانواده- را نیز اجباری کرده است. طوری که به تکسیها، موترهای شهری، بازارها، دکانداران، رستورانتها و دیگر مکانهای عمومی امر کرده که به زنانی که محروم شرعی ندارند؛ خدمات ارایه نکنند.
محدودیت بیشتر بر کار
دفتر نمایندگی سازمان ملل متحدر در افغانستان، همچنان افزایش محدودیتها بر آخرین بخشهایی کاری زنان و دختران را نیز مستندسازی کرده است.
بر اساس گزارش، در بازهی زمانی اپریل تا جون سال روان، شماری از زنان و دختران آرایشگر که به کارشان در خانهها ادامه دادهاند از سوی طالبان بازداشت شدهاند. همچنان زنان در برخی ولایتها مجبور شده که برای ادامهی کارشان محرم شرعی به همراه داشته باشد و در غیر آن صورت اجازهی کارکردن به آنان داده نشده است.
تهدید کارمندان یوناما
دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان، گفته کارمندان زن این نهاد و سایر دفترها، صندوقها و برنامههای سازمان ملل متحد، از سوی «افراد ناشناس» تهدید به مرگ شدهاند.
یوناما افزوده که این کارمندان زن در می، بهدلیل کار با این نمایندگی و سایر دفترهای سازمان ملل متحد تهدید به مرگ شدند.
در گزارش سهماههی یوناما آمده که این نهاد برای حفظ امنیت این زنان، تدابیر موقتی روی دست گرفته است.
یوناما افزوده این مساله را به طالبان در جریان گذشته و این گروه گفته که نیروهایش مسئول این تهدیدها نیستند و بررسیها در این مورد زیرنظر وزارت داخلهی طالبان ادامه دارد.
طالبان پس از به دست گرفتن قدرت، محدودیتهای گستردهای را بر زنان و دختران در همهی بخشها صادر و اجرا کرده است. در پی این دستورها، زنان از از زندگی عمومی حذف شده و در چهاردیواری خانههای شان محصور مانده اند.
این گروه در چهار سال گذشته، هیچ یک از خواستهای جهان مبنی بر لغو محدودیتها بر زنان و دختران را نپذیرفته آن و را رد کرده است.
طالبان تا اکنون به این گزارش واکنشی نشان نداده؛ اما پیش از این گزارشهای سازمانهای جهانی از جمله یوناما در پیوند به نقض حقوق بشر را رد کرده است.



