«واکنش سرد و بیاثر»؛ انتقاد عفو بینالملل از سکوت جهان به نقض حقوق بشر در افغانستان
آینور سعیدپور
سازمان عفو بینالملل میگوید که سه سال پس از روی کار آمدن طالبان، افغانستان همچنان بستری برای نقض بیوقفه و بیپایان حقوق بشر است. این سازمان افزوده که «آزار جنسیتی، شکنجه، بازداشتهای خودسرانه و سانسور» بیوقفه از سوی طالبان و بدون هیچگونه پاسخگوکردن رهبران این گروه جریان داشته است.
این سازمان با نشر بیانیهای از سکوت جامعهی جهانی در برابر نقض حقوق بشر در افغانستان انتقاد کرده و گفته که در بهترین حالت، واکنش جهان «سرد و بیاثر» بوده است.
در بیانیه آمده است که از زمان تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱، افغانستان در مسیری نزولی از نقض حقوق بشر قرار گرفته است. عفو بینالملل تاکید کرده است که زنان و دختران ازهمهی جنبههای زندگی محروم شدهاند. به گفتهی این سازمان موردهای مانند شکنجه، بدرفتاری، بازداشتهای خودسرانه، ناپدید شدن اجباری و سانسور با مصونیت کامل در حاکمیت طالبان ادامه دارد.
سازمان عفوبینالملل در ادامه با اشاره به فرمانهای محدودکنندهی طالبان افزوده که محدودیتهای شدید بر آزادی بیان، تجمع مسالمتآمیز و مشارکت سیاسی زنان بدون هیچگونه کنترل باقی مانده است.
در بخشی از این بیانیه به نقض حقوق بشر بهطور روزافزون پرداخته شده و آمده که بازگشت مجازات بدنی و نبود دستگاه قضایی مستقل، این مشکلها را تشدید کرده و قربانیان را از دسترسی به عدالت محروم کرده است.
عفو بینالملل به نقل از تارینا وودود، مدافع حقوق بشر افغانستان نوشته است: «برای من شگفتانگیز است که جامعهی جهانی هنوز انتظار دارد، طالبان به حقوق بشر احترام بگذارد».
این سازمان تاکید کرده که برای پایاندادن به نقض حقوق بشر در افغانستان باید اقدامهای قاطع روی دست گرفته شود: «در حالیکه مردم افغانستان در این کابوس بیپایان گرفتار شدهاند، جامعهی جهانی از انجام اقدامهای معنادار بازمانده است. سخنان قوی نمیتواند این سرکوب را متوقف کند؛ اقدامهای قوی میتواند. دولتهای جهان باید برای پایان دادن به این چرخهی سرکوب اقدام کنند.»
کارزاری برای پایان نقض حقوق بشر
سازمان عفو بینالملل برای پاسخگو کردن رهبران طالبان و احیای حقوق بشر، طوماری را منتشر کرده و از مخاطبان خواسته است که با امضا کردن آن از جامعهی جهانی بخواهند که در این مورد اقدام جدی کند.
این سازمان با جمعآوری امضا از جهان میخواهد که اقدامهای متحدانه و قاطع برای ایجاد یک سازوکار پاسخگویی قوی به منظور پاسخگو کردن طالبان در قبال نقض حقوق بشر انجام دهند.
عفو بینالملل همچنان از جامعهی جهانی و سازمانهای حقوق بشری میخواهد که از تمامی ابزارها برای اعمال فشار به طالبان جهت احترام و حمایت از حقوق زنان و دختران، پایان دادن به آزار جنسیتی، و فراهمکردن زمینه برای مشارکت معنادار زنان در عرصههای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی استفاده کنند.
در بیانیه آمده که جهان باید اقدامهای قابلمشاهدهی را برای مقابله با اجرای مجازات بدنی توسط طالبان انجام داده همچنان از ایجاد یک دستگاه قضایی مستقل، بیطرف و کارآمد حمایت کنند تا دسترسی به عدالت برای مردم افغانستان، از جمله زنان، ممکن شود.
عفو بینالملل در حالی بر پاسخگویی طالبان تاکید کرده که به تازگی دادستان دیوان دادگستری بینالمللی گفته که درخواست بازداشت هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه و عبدالحکیم شرعی، رییس دادگاه عالی طالبان را به دادگاه لاهه سپرده است.
گفتنیست که طالبان با صدور بیش از ۸۰ فرمان برای سلب حقوق و آزادیهای اساسی زنان، به نقض حقوق بشر متهم هستند.
