۷۰ فرمان هدفمند طالبان؛ تبری به ریشهی برابر جنسیتی و حقوق زنان
آینور سعیدپور
بخش زنان سازمان ملل متحد، میگوید که طالبان در سه سال گذشته با صدور بیش از ۷۰ فرمان، دستور و بیانیه حقوق زنان و دختران را تقریباً در همهی جنبههای زندگی محدود کرده و چندین دهه پیشرفتها در زمینهی برابری جنسیتی را نیز ازبین برده است.
این نهاد سازمان ملل متحد با نشر گزارشی به محدودیتهای گسترده بر زندگی زنان و دختران در حاکمیت طالبان پرداخته است.
در این گزارش آمده است که زنان در افغانستان از تلاش برای حقوق خود دست برنداشتهاند و سازمان ملل نیز به همکاری با زنان و دختران افغانستانی برای آزادی و حقوقشان ادامه میدهند.
محدودیتهای اعمالشده بر حرکت، آموزش و کار
طالبان، در دسامبر ۲۰۲۱، با صدور فرمانی سفر زنان و دختران را در فاصلههای بیشتر از ۷۷ کیلومتر از خانههایشان، بدون یک “محرم شرعی” ممنوع کرد.
در گزارش آمده است که این فرمان طالبان در برخی از نقاط کشور، نقض شده و زنان مجبور اند که حتا در فاصلههای بسیار کوتاهتر یک همراه مرد داشته باشند طوریکه در ایستهای بازرسی هنگام سفر به تنهایی مورد بازجویی و آزار قرار میگیرند.
در این گزارش در مورد محدودیت آزادی حرکت زنان چنین آمده است: “سه سال پس از تسلط طالبان، ۸ درصد از پاسخدهندگان به یک نظرسنجی در سال ۲۰۳ اعلام کردند که دستکم یک زن یا دختر را میشناسند که از اگست ۲۰۲۱ اقدام به خودکشی کرده است. ۱۸ درصد از زنان مشورتشده بین اگست و اکتبر ۲۰۲۳ گزارش دادند که در سه ماه گذشته حتا یکبار هم با زنانی خارج از خانواده نزدیک خود ملاقات نکردهاند”.
در ماه مارچ ۲۰۲۲، دختران از حضور در مکتبهای متوسطه منع شدهاند و تا پایان آن سال، دانشگاهها نیز برایشان تعلیق شد.
گزارش اخیر سازمان زنان ملل متحد دربارهی افغانستان نشان میدهد که ۱.۱ میلیون دختر در سن مکتب متوسطه اکنون از آموزش محروم شدهاند.
به گفتهی بخش زنان سازمان ملل متحد در حالیکه مکتبهای ابتدایی برای دختران باز است؛ اما میزان ثبتنام بهدلیل هنجارهای اجتماعی، مشکلهای دسترسی و نگرانیهای امنیتی کاهش یافته است.
آلیسون داویدیان، نمایندهی ویژهی سازمان زنان ملل متحد در افغانستان میگوید که زنان در افغانستان خواهان حق تصمیمگیری و مشارکت اجتماعی هستند. «زنان میخواهند شانهبهشانهی مردان کار کنند. زنان خواهان حق تصمیمگیری هستند، نه فقط در خانههایشان؛ بلکه در دولت و سایر فضاها. آنان خواهان آموزش هستند. آنان حقوق خود را میخواهند.»
در این گزار آمده است که به دلیل محدودیتهای مختلف اعمالشده توسط طالبان، اشتغال زنان به طور نامتناسبی نسبت به مردان کاهش یافته است.
آلیسون داویدیان، نمایندهی ویژهی سازمان زنان ملل متحد در افغانستان گفته است که باوجود وضع محدودیتها از سوی طالبان، این سازمان در همکاری با شماری از زنان و با استفاده از دو دستگاه رادیویی و تلویزیونی برای رسیدن زنان و دختران به حقوقشان فعالیت میکند.
نمایندهی ویژه بخش زنان سازمان ملل در افغانستان تصریح کرده است: «این کار نمونهای از انعطافپذیری و توانایی زنان افغانستانی برای سازگاری و نوآوری است.»
گفتنیست که طالبان در سه سال گذشته محدودیتهای گسترده بر زنان و دختران وضع کرده است.
پیشاز این نیز سازمانهای مختلف حقوقبشری و سازمان ملل، وضعیت حقوق بشری در افغانستان را وخیم عنوان کردهاند.
باوجود همهی این انتقادها طالبان مدعیست که حقوق زنان را مطابق به شریعت تاامین کرده است.
