مرکز خبرنگاران: فعالیت دو رسانه بهدلیل تماس تلفنی با دختران متوقف شده است
آینور سعیدپور
مرکز خبرنگاران افغانستان، به مناسبت سوم می «روز جهانی آزادی رسانهها» اعلام کرده که محدودیتهای فزاینده بر خبرنگاران زن، از جمله ممنوعیت نشر صدای زنان و جلوگیری از مصاحبههای آنان، بهگونهای بیسابقه تشدید شده و صدای دختران را بیش از هر زمان دیگر در معرض خاموشی قرار داده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان با نشر بیانیهای نسبت به تشدید سرکوب آزادی رسانهها در کشور ابراز نگرانی شدید کرده و هشدار داده که ادامه این روند، افغانستان را بهسوی بحرانی عمیقتر سوق میدهد.
بر اساس یافتههای این مرکز، در ۱۲ ماه گذشته دستکم ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها ثبت شده که شامل ۱۲۷ مورد تهدید و ۲۰ مورد بازداشت خبرنگاران است. هرچند این آمار نسبت به سال پیش کاهش نشان میدهد، اما به گفته این نهاد، وضعیت کیفی آزادی رسانهها بهشدت وخیمتر شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان از تشدید روند سرکوب و سانسور رسانهها خبر داده و گفته که دستکم دو رسانه بهدلیل تماس تلفنی با دختران یا ذکر نام آنان در یک برنامه زنده متوقف شدهاند. به گفته این نهاد، این رسانهها پیش از توقف، برنامههای آموزشی برای دختران محروم از تحصیلات عالی ارائه میکردند.
در بخشی از بیانیه آمده که در این مدت، محدودیتهای گستردهای بر فعالیت رسانهها اعمال شده است؛ از جمله ممنوعیت نشر تصویرهای زنده در ۲۵ ولایت، توقف فعالیت چندین تلویزیون محلی، بستهشدن رسانهها به اتهام عدم رعایت دستورالعملها و لغو جواز نهادهای حامی رسانهها.
به گفتهی مرکز خبرنگاران افغانستان، در یک سال گذشته دسترسی به اطلاعات بهطور چشمگیری محدود شده و رسانهها از مصاحبه با افراد غیرتأییدشده منع شدهاند. بازداشت خبرنگاران نیز، ادامه داشته و شماری از آنان همچنان در زندان بهسر میبرند.
مرکز خبرنگاران افغانستان، همچنان از افزایش فضای ترس و اختناق خبر داده و افزوده که برای نخستینبار، اعترافهای اجباری خبرنگاران بازداشتشده از سوی نهادهای استخباراتی طالبان در جریان سال گذشته نشر شده است.
این نهاد تأکید میکند که در کنار سرکوب رسانههای مستقل، ساختارهای تبلیغاتی برای ترویج روایتهای یکطرفه ایجاد شده و فضای رسانهای کشور بهسوی تکصدایی پیش میرود. در همین حال، مشکلهی اقتصادی و کاهش منابع مالی، رسانههای محلی را با چالشهای جدی روبهرو کرده و روند مهاجرت خبرنگاران همچنان ادامه دارد.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، مقامهای طالبان در ابتدا از تداوم اجرای قانونهای رسانهای پیشین سخن میگفتند، اما بهتدریج این رویکرد تغییر کرد. اکنون سیاست رسانهای افغانستان بیشتر بر اساس دستورالعملهای محدودکننده، بهویژه در چارچوب قانون امربهمعروف و نهیازمنکر، اجرا میشود.
مرکز خبرنگاران افغانستان تأکید میکند که رسانههای آزاد و مستقل برای بازتاب صدای مردم، بهویژه زنان و دختران، حیاتی هستند و از طالبان خواسته تا با بازنگری در سیاستها و آزادی خبرنگاران زندانی، زمینه فعالیت آزاد رسانهها را فراهم کند.
