در اسناد رسمی شهروند افغانستان، مادر هویتی ندارد

درج نشدن نام مادر در اسناد رسمی، سبب شده است که تعداد زیادی از مادران در اخذ و یا تحویل‌گیری اسناد فرزندان شان از اداره‌های دولتی و مراکز دانشگاهی، به مشکل مواجه شوند.

بر اساس سلسله مراتبی که برای درج قرابت در اسناد رسمی چون: شناس‌نامه، گذرنامه و اسناد تحصیلی وجود دارد، نام مادر در هیچ‌جای این اسناد ذکر نشده و این نشان دهنده‌ی موقف اجتماعی پایین زنان در اجتماع است.

در برخی موارد و به شهود اسناد، جای‌گاه یک مادر کم‌تر از فرزند زیرسن او و حتی کم‌تر از دورترین مرد خانواده است.

شماری از زنان، از نبود نام مادر در اسناد تحصیلی و شناس‌نامه‌های شان شکایت دارند.

سودابه یک تن از این دختران می‌گوید؛ چندی پیش جهت اضافه کردن تخلص در شناس‌نامه‌اش، به ریاست ثبت و احوال نفوس مراجعه کرده بود و برای کاری که احتمالا 10 دقیقه وقت می‌گرفت، دو روز را سرگردان شد.

او دلیل این سرگردانی را الزامی بودن یکی از مردان اعضای خانواده یا اقوام پدری‌اش می‌داند.

او می‌گوید: «من به همراه مادرم، دو روز در دهلیزهای ریاست ثبت و احوال نفوس سرگردان بودم. پدر و برادرم در خارج از کشور بودند و مادر را هم به عنوان عضو خانواده اصلا قبول نداشتند، به دلیل این که مادر یک زن است و امضا یک زن در قانون ثبت و احوال نفوس بی‌اعتبار است.»

وی می‌افزاید؛ برایش گفتند دورترین مرد از اقوام پدری خود را بیاور که اسنادت را امضا کند.

در همین حال چندی پیش طاهره سجادی نیز در صفحات مجازی نوشته بود که مدارک دانشگاه او را به مادرش تحویل نداده‌اند.

او با اعتراض به این مسئله، هم‌چنان نوشته بود که مدارک شناسایی او نسبتی را با مادرش مشخص نمی‌کند و به همین دلیل این مدارک، به مادرش تحویل داده نشده است.

او به این مسئله که برادر هجده ساله‌ی او بیش‌تر از مادرش اعتبار دارد، اعتراض کرده بود.

با این حال آگاهان امور اجتماعی، این مسئله را ناشی از عرف‌های مردسالارانه در اجتماع و حتا قوانین می‌دانند.

عصمت‌الله جعفری آگاه امور اجتماعی می‌گوید؛ چون جامعه‌ی امروزی مردسالار است، فرزندان هویت خود را از پدر و قشر ذکور خانواده می‌گیرند، که این ناشی از فرهنگ مردسالار در کشور است.

این جامعه شناس باور دارد که برای حل این معضل، دولت باید اقدامی روی دست گیرد تا این ساختار زیر سوال برود. «تا وقتی که اسناد، رسمیات و بروکراسی یک کشور اجازه ندهد این ارزش رسمیت پیدا نمی‌کند.»

وی معتقد است که تصویر مردسالارانه از آموزه‌های دینی سبب شده است تا مردم چنین دیدگاه‌هایی داشته باشند.

گزارشگر: سیمین صدف