رویای قهرمانی؛ «نمیخواهم شرایط انگیزهام را از بین ببرد»
گزارشگر: خاطره خیراندیش | ویراستار: آینور سعیدپور
برای رحیمه هاشمی، ورزش از بازیهای کودکانه با برادرانش آغاز شد و بعدها به مسیری جدی برای زندگی، افتخار و آیندهاش تبدیل شد؛ مسیری که او را از تمرین کیکبوکس به تیم ملی دوش بانوان افغانستان رساند. اما محدودیتهای سالهای اخیر، این مسیر را متوقف کرده است.
با این حال، هاشمی هنوز زیر حاکمیت طالبان ورزش را کنار نگذاشته؛ او در حد امکاناتش تمرین میکند و میگوید اگر روزی فرصت دوبارهای برای فعالیت ورزشی فراهم شود، میخواهد برای افغانستان افتخارآفرینی کند. او در این گفتوگو از آغاز علاقهاش به ورزش، حمایت خانواده، تجربهی حضور در تیم ملی، دشواریهای دختران ورزشکار و رویایی میگوید که با وجود همه محدودیتها هنوز زنده است.
گفتوگو با رحیمه هاشمی، ورزشکار
خیراندیش؛ نخست خودتان را مختصر معرفی میکنید؟
هاشمی: رحیمه هاشمی هستم، از دایکندی و در نیلی بزرگ شدهام.
خیراندیش؛ از چه زمانی به ورزش علاقهمند شدید و چه چیزی باعث شد آن را بهصورت جدی دنبال کنید؟
هاشمی: از دوران کودکی به ورزش علاقهمند بودم. در همان سالها همراه برادران و کاکای کوچکم ورزشها و بازیهایی را بین خودمان تمرین میکردیم که حتا نام بعضی از آنها را هم نمیدانستیم؛ از جمله فوتبال و بازیهای دیگر.
اولینبار زمانی که صنف نهم مکتب بودم، وارد یک ورزشگاه کیکبوکس شدم. همانجا بود که فهمیدم علاقهام به ورزش فقط یک علاقه ساده نیست و در این زمینه استعداد خاصی هم دارم. از همان زمان، ورزش برایم جدیتر شد.
خیراندیش: اکنون در کدام رشته ورزشی فعالیت میکنید و چرا این رشته را انتخاب کردهاید؟
هاشمی: قسمی که همه میدانیم، با توجه به شرایط و وضعیت نابسامان فعلی، در هیچ رشتهای بهصورت رسمی فعالیت ندارم. اما همان رشته کیکبوکس را برای خودم و در حد امکاناتی که دارم، تمرین میکنم.
خیراندیش؛ ورزش چه جایگاهی در زندگی شما دارد و چه تأثیری بر شخصیت و روحیهتان گذاشته است؟
هاشمی: ورزش نقش بسیار مهمی در تأمین صحت ما دارد و به نظر من مانند یکی از واجبات زندگی روزمره است. فرقی نمیکند چه نوع ورزشی باشد؛ مهم این است که یک فعالیت بدنی در جریان روز انجام شود.
ورزش تأثیر بسزایی بر سلامت جسم و روان ما دارد. من شخصاً زمانی که حال خوبی ندارم، ناراحت یا افسرده میشوم، به ورزش روی میآورم و حتا گاهی زمان بیشتری را ورزش میکنم. ورزش اعتمادبهنفس آدم را بالا میبرد، روحیه شادابی ایجاد میکند و از بسیاری بیماریها نیز جلوگیری میکند.
خیراندیش؛ اولین واکنش خانوادهتان نسبت به ورزش چه بود؟ آیا از شما حمایت کردند؟
هاشمی: بله، خانوادهام همیشه از من حمایت کردهاند. زمانی که وارد این مسیر شدم، همه اعضای خانوادهام، بهویژه پدر و مادرم و برادرانم، همیشه پشتیبان من بودند. با تشویقهایشان و اشتراک در برنامههایی که داشتم، به من دلگرمی میدادند. از طرف خانوادهام هم حمایت مالی داشتم و هم حمایت روانی.
البته در میان مردم، فامیل و نزدیکان کسانی بودند که شاید دیدگاه مثبتی نسبت به فعالیتم نداشتند و قضاوتهایی هم وجود داشت؛ اما نظر مردم برایم چندان مهم نبود، چون حمایت خانوادهام برای انگیزهگرفتن و ادامهدادن این مسیر کافی بود.
خیراندیش؛ مهمترین موفقیت یا خاطرهای که در مسیر ورزشی خود داشتهاید، چیست؟
هاشمی: ورزش برای من مسیر عجیبی بوده؛ مسیری سرشار از خاطرههای زیبا و فراموشنشدنی. بهترین لحظات زندگیام را در همین مسیر، در جریان سفرها، تمرینها و فعالیتهای ورزشی تجربه کردم.
اما مهمترین موفقیتی که در این مسیر داشتم، عضویت در تیم ملی دوش بانوان افغانستان بود. در۲۰۲۱ توانستم عضویت این تیم را بهدست بیاورم و این برای من یکی از مهمترین دستآوردهای زندگی ورزشیام بود.
خیراندیش؛ بزرگترین چالشی که بهعنوان یک دختر ورزشکار با آن روبهرو شدهاید، چه بوده است؟
هاشمی: در جامعه ما، تفکر و طرز دید مردم نسبت به یک دختر ورزشکار، یکی از مهمترین چالشها بوده است. این تنها تجربه من نیست؛ تقریباً تمام دختران ورزشکار با چنین چالشهایی روبهرو شدهاند.
گاهی نگاه جامعه، قضاوتها و مخالفتها میتواند برای یک دختر ورزشکار دشوار باشد؛ اما این مسایل نباید باعث شود که دختران از علاقه و تواناییهای خود دست بکشند.
خیراندیش؛ محدودیتهای فعلی چه تأثیری بر تمرین، پیشرفت و انگیزه شما برای ورزش گذاشته است؟
هاشمی: این محدودیتها تقریباً تمام فعالیتهای ورزشی را متوقف کرده است. تمام دستآوردهایی که از ورزش داشتم، به نوعی بیاستفاده مانده و تمام مسیری که برای آن زحمت کشیده بودم، متوقف شده است. تنها چیزی که هنوز برایم باقی مانده، علاقهام به ورزش و تمرینکردن برای خودم است. از طریق همین تمرینهای شخصی میتوانم حداقل صحت و آمادگی بدنی خودم را حفظ کنم.
خیراندیش؛ وقتی امکان تمرین یا فعالیت ورزشی برایتان فراهم نیست، چه احساسی پیدا میکنید؟
هاشمی: طبیعی است که این موضوع احساس ناامیدی ایجاد میکند؛ اما بهعنوان یک دختر افغانستانی نمیخواهم ناامید و کمانگیزه باشم. حتا زمانی که فعالیتها و دستآوردهایم نادیده گرفته شد، باز هم تلاش کردم قوی بمانم و شجاعتم را از دست ندهم. شرایط سخت است، اما نمیخواهم اجازه بدهم این شرایط تمام انگیزهام را از بین ببرد.
خیراندیش؛ آیا تا به حال به دلیل دختربودن، با مخالفت، قضاوت یا برخورد متفاوتی در مسیر ورزشی خود مواجه شدهاید؟
هاشمی: دختر افغانستانی باشی، در افغانستان زندگی کرده باشی و آن هم ورزش کرده باشی، تقریباً غیرممکن است که از سوی اطرافیان مخالفت، قضاوت یا برخوردهای عجیب و متفاوت ندیده باشی. اما دختران قهرمان افغانستان، باوجود تمام این مشکلات، هرگز سر تسلیم فرود نیاورده و شجاعانه مسیرشان را ادامه دادهاند.
در سالهای گذشته، شمار زیادی از شهروندان افغانستان دختران را برای ورزشکردن حمایت میکردند و میپذیرفتند که دختران نیز باید فرصت داشته باشند ورزش کنند و به خواستههایشان برسند؛ هرچند مخالفان نیز کم نبودند. با این حال، دختران هرگز تسلیم مخالفتها و قضاوتها نشدند.
خیراندیش؛ با وجود این مشکلات، چه چیزی باعث میشود هنوز ورزش را ادامه بدهید و تسلیم نشوید؟
هاشمی: صحت. بزرگترین دلیل من برای ادامهی ورزش، حفظ سلامتیام است. با وجود تمام مشکلات و محدودیتها، هنوز از ورزش روگردان نشدهام؛ چون میدانم ورزش برای سلامت جسم و روانم ضروری است.
خیراندیش؛ اگر امکانات و شرایط مناسب در اختیار شما قرار بگیرد، دوست دارید در ورزش به چه جایگاهی برسید؟
هاشمی: زمانی که ورزش میکردم، مویتای را نیز شروع کرده بودم و دوست داشتم عضویت تیم ملی مویتای را داشته باشم و در رقابتهای خارجی شرکت کنم. در رشته دوش نیز که فعالیت داشتم، آرزویم این بود که در رقابتهای جهانی شرکت کنم.
اگر باز هم شرایط فراهم شود، دوست دارم از طریق ورزش برای هموطنانم افتخارآفرین باشم. فکر میکنم اگر بتوانم برای افغانستان افتخار کسب کنم، این بزرگترین دستآورد زندگی ورزشیام خواهد بود.
خیراندیش؛ به نظر شما بزرگترین مشکل دختران علاقهمند به ورزش در افغانستان چیست؟
هاشمی: به نظر من بزرگترین مشکل دختران در شرایط فعلی، حتا ورزش نیست؛ بلکه تحصیل است. دختران حتا از داشتن این حق ابتدایی محروم اند. اگر بخواهیم بعد از تحصیل، ورزش را در نظر بگیریم، یکی از مشکلات اساسی این است که دختران حق ندارند در بخش ورزش فعالیت کنند، در مسابقات شرکت کنند و هدفهای ورزشیشان را دنبال کنند.
خیراندیش؛ آیا ورزش را فقط یک علاقه شخصی میدانید یا آن را راهی برای اثبات توانایی و حضور دختران در جامعه نیز میدانید؟
هاشمی: در کنار اینکه ورزش به علاقه نیاز دارد، مانند سایر فعالیتها میتواند مسیری برای نمایش استعدادهای دختران نیز باشد. دختران تواناییهای زیادی دارند و ورزش یکی از راههایی است که میتوانند از طریق آن استعداد، توانایی و قدرت خود را نشان دهند.
خیراندیش؛ اگر بخواهید به دختر دیگری که عاشق ورزش است اما به دلیل محدودیتها ناامید شده، یک جمله بگویید، چه میگویید؟
هاشمی: از نظر من دختران قوی هرگز ناامیدی را قبول نمیکنند و تسلیم نمیشوند. اما اگر گاهی احساس ضعف کردند یا از شرایط دلزده شدند، توصیه من این است که به یاد داشته باشند ورزش برای سلامتی بدن و روح خودشان است.
تو قرار نیست برای کسی یا چیزی ورزش کنی؛ پس نیاز به انگیزه دیگری نداری. ورزش فرقی نمیکند چه باشد و در چه رشتهای انجام شود. حتا اگر هر صبح بیست تا سی دقیقه قدم بزنی، میتواند تأثیر مثبتی بر سلامت جسم و روح تو داشته باشد.
پس منتظر شرایط ایدهآل نباش؛ از همان چیزی که در اختیار داری شروع کن.
