پنجسالگی حاکمیت طالبان؛ ۵۶ کشور و اتحادیه اروپا خواستار پایان سرکوب زنان شدند
آینور سعیدپور
۵۶ کشور و اتحادیهی اروپا با انتشار اعلامیهای مشترک در مقر سازمان ملل متحد، خواستار لغو سیاستها و فرمانهای تبعیضآمیز طالبان علیه زنان و دختران، بازگشت دختران به آموزش و تضمین مشارکت کامل، برابر، معنادار و مصون زنان در تمامی عرصههای جامعه در افغانستان شدند.
همزمان با پنجمین سالگرد حاکمیت طالبان، این کشورها با شهروندان افغانستان ابراز همبستگی و تاکید کرده که این کشور همچنان باید در صدر دستور کار جامعه باشد.
در اعلامیه از طالبان خواسته شده که محدودیتهای اعمالشده بر زنان و دختران را لغو کرده و زمینهی حضور و مشارکت کامل آنان را در عرصههای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی فراهم کنند.
همچنان محدودیت طالبان بر فعالیت سازمان ملل متحد، بهویژه ممنوعیت کار زنان افغانستانی در نهادهای این سازمان، مورد انتقاد قرار گرفته و بر ضرورت لغو این محدودیتها تاکید شده است.
۵۶ کشور و اتحادیهی اروپا در این اعلامیه، نبود حکومت فراگیر، ادامهی نقض حقوق بشر، بحران انساندوستانه، مشکلهای اقتصادی و تهدیدهای امنیتی و تروریستی را از عاملهای اصلی بیثباتی در افغانستان دانستهاند.
در بخش دیگری از اعلامیه تاکید شده که خاک افغانستان نباید برای تهدید یا حمله علیه کشورهای دیگر و یا برنامهریزی، تمویل، پناهدهی و آموزش گروههای تروریستی مورد استفاده قرار گیرد.
کشورهای امضاکننده همچنان از نقش یوناما و سازمان ملل متحد در افغانستان حمایت کرده و از تعیین رباب فاطمه بهعنوان نمایندهی ویژهی جدید دبیرکل سازمان ملل استقبال کردهاند.
آنان از طالبان خواستهاند با رهبری یوناما، از جمله در چارچوب روند دوحه، همکاری سازنده داشته باشند و زمینهی فعالیت آزاد، امن و بدون محدودیت سازمان ملل و دسترسی سریع و بدون مانع به کمکهای انساندوستانه را فراهم کنند.
در اعلامیه تاکید شده که کمکهای انساندوستانه به تنهایی قادر به حل بحران افغانستان نیست و رسیدگی پایدار به وضعیت این کشور به حکومتداری فراگیر، رعایت حقوق بشر و مشارکت شهروندان افغانستان نیاز دارد.
امروز، ۱۵ اگست ۲۰۲۶، پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت و سقوط نظام جمهوری افغانستان میگذرد. در این پنج سال، افغانستان با مجموعهای از چالشهای سیاسی، اقتصادی، انساندوستانه و امنیتی روبهرو بوده است؛ در حالی که محدودیتهای گسترده بر حقوق و آزادیهای زنان و دختران به یکی از مهمترین محورهای انتقاد جامعهی جهانی از طالبان تبدیل شده است.
در این مدت، زنان و دختران از آموزش، کار و بخشهای گستردهای از زندگی اجتماعی محروم شدهاند و محدودیتهای اعمالشده بر آنان، افغانستان را با یکی از جدیترین بحرانهای حقوقبشری در جهان روبهرو کرده است.
همزمان، بحران اقتصادی و بشردوستانه، فقر و بیکاری، وابستگی میلیونها شهروند به کمکهای بشری و محدودیت فعالیت نهادهای مدنی و رسانهها از دیگر چالشهای پنج سال گذشته بوده است.
در سوی دیگر، نبود حکومتداری فراگیر و مشارکت نداشتن بخشهای گسترده جامعه افغانستان در ساختار قدرت، از چالشهای مهم سیاسی این دوره به شمار میرود. نگرانیها دربارهی حضور و فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان و استفاده از خاک این کشور برای تهدید کشورهای دیگر نیز همچنان پابرجاست.
در پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، وضعیت زنان و دختران، حقوق بشر، حکومتداری فراگیر، بحران اقتصادی و بشردوستانه و نگرانیهای امنیتی همچنان از مهمترین مساسلی است که آینده افغانستان و نحوه تعامل جامعه جهانی با این کشور را تعیین میکند.
