زنان زیر حاکمیت طالبان چگونه کسب‌وکار می‌سازند؟

گروه بین‌المللی بحران، گزارش داده که با وجود محدودیت‌های گسترده‌ی طالبان بر آموزش، کار و رفت‌وآمد زنان، شماری از آنان برای تامین معیشت و حفظ نقش اجتماعی خود به راه‌اندازی کسب‌وکارهای کوچک و عمدتاً خانگی رو آورده‌اند.

در این گزارش آمده که بخش خصوصی، به‌ویژه فعالیت‌های کوچک و خانگی، به یکی از معدود حوزه‌های باقی‌مانده برای اشتغال زنان در افغانستان تبدیل شده است؛ جایی که بسیاری از زنان، پس از ازدست‌دادن فرصت‌های شغلی در نهادهای دولتی، سازمان‌های غیردولتی و بخش خدمات، به آن پناه برده‌اند.

بر بنیاد یافته‌های این گزارش، هزاران زن در حوزه‌هایی مانند تولید مواد غذایی، صنایع دستی، خیاطی و فروش آنلاین فعالیت می‌کنند. بسیاری از این کسب‌وکارها بدون ثبت رسمی و از داخل خانه مدیریت می‌شوند و در نبود دست‌رسی گسترده به بازارهای رسمی، فروش از طریق شبکه‌های اجتماعی و ارتباطات شخصی نقش مهمی در بقای آن‌ها دارد.

گروه بین‌المللی بحران، تاکید کرده که محدودیت‌های طالبان بر رفت‌وآمد زنان، الزام هم‌راهی «محرم» در برخی موارد و محدودیت‌های شدید بر حضور در فضای عمومی، مانع گسترش این کسب‌وکارها شده است. با این حال، نبود نظارت سخت‌گیرانه در بخش خصوصی کوچک باعث شده این حوزه نسبت به سایر بخش‌ها فضای بازتری برای فعالیت زنان فراهم کند.

در این میان، برخی زنان با استفاده از نمایش‌گاه‌های تجاری، بازارهای زنانه و برنامه‌های محدود حمایتی توانسته‌اند دامنه فعالیت خود را گسترش دهند. هم‌چنان استفاده از پلتفرم‌های آنلاین به یکی از ابزارهای مهم برای دورزدن محدودیت‌های رفت‌وآمد و دست‌رسی به مشتری تبدیل شده است.

این گزارش هم‌چنان به چالش‌های جدی مانند نبود دست‌رسی به سرمایه، ضعف نظام بانکی، محدودیت آموزش‌های حرفه‌ای و کاهش کمک‌های بین‌المللی اشاره می‌کند که رشد این کسب‌وکارها را با مشکل روبه‌رو کرده است.

پس از بازگشت طالبان به قدرت در ۲۰۲۱، محدودیت‌های گسترده‌ای بر اشتغال، آموزش و آزادی رفت‌وآمد زنان اعمال شد. زنان از بسیاری از نهادهای دولتی و سازمان‌های بین‌المللی کنار گذاشته شدند و آموزش دختران بالاتر از صنف ششم نیز ممنوع شد.