زنان معترض: با جشن نوروز صدای مخالف خود با طالبان را بلند کنید
حدیث حبیبیار
اعضای جنبش شنبههای ارغوانی با نشر فراخوانی، جشن سال نو (نوروز) را نمادی از مقاومت فرهنگی در برابر محدودیتهای طالبان عنوان کرده و از شهروندان افغانستانی خواسته اند تا آن را بهگونهی باشکوه و آگاهانه گرامی بدارند.
در این فراخوان آمده است که نوروز یکی از کهنترین و باشکوهترین جشنهای فرهنگی افغانستان میباشد که در طول سدهها، پیامآور همدلی و همبستگی میان اقوام مختلف کشور بوده است.
به گفتهی این جنبش، نوروز یک جشن مذهبی نبوده و با هیچ دین خاصی، از جمله اسلام، در تضاد قرار ندارد؛ بلکه میراث مشترک فرهنگی بشریت و نمادی از همزیستی و تنوع فرهنگی به شمار میرود.
اعضای این جنبش با انتقاد از ممنوعیت برگزاری نوروز از سوی طالبان، گفته اند که این گروه با حذف شادی، هنر، موسیقی و آیینهای فرهنگی، در تلاش برای تضعیف هویت فرهنگی مردم افغانستان است. در این فراخوان، از وضعیت موجود بهعنوان بحرانی انسانی و فرهنگی یاد شده که کشور را به سمت شرایطی «شکننده» سوق داده است.
جنبش شنبههای ارغوانی تأکید کرده است که نوروز تنها آغاز سال نو نیست؛ بلکه فرصتی برای پاسداری از هویت فرهنگی و ایستادگی در برابر آن چه «افکار طالبانی» خوانده شده، محسوب میشود.
در پایان، این جنبش از همهی شهروندان، بهویژه زنان معترض، فرهنگیان و روشنفکران خواسته است تا با برگزاری آیینهای نوروزی، «صدای مخالفت خود» را در برابر طالبان بلند کنند.
این در حالیست که پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای بر فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی در افغانستان اعمال شد که در این میان، برگزاری جشن باستانی نوروز نیز با محدودیتها و در مواردی ممنوعیت مواجه گردید. طالبان با استناد به برداشتهای خاص خود، برگزاری آیینهای نوروزی را «غیراسلامی» خوانده و از برپایی مراسم عمومی، گردهمایی و برنامههای فرهنگی مرتبط با این جشن جلوگیری کرده اند؛ اقدامی که با واکنشهای گستردهی داخلی و بینالمللی همراه شده است.
با این حال، نوروز بهعنوان یکی از کهنترین آیینهای فرهنگی در افغانستان، همواره جایگاه ویژهای در میان مردم داشته و نمادی از همبستگی، نو شدن و پیوندهای اجتماعی به شمار میرود. محدودیت بر این جشن، از سوی بسیاری از فعالان فرهنگی و اجتماعی بهعنوان بخشی از سیاستهای گستردهتر برای محدودسازی هویت فرهنگی و تنوع اجتماعی در کشور تلقی میشود؛ سیاستهایی که به گفتهی آنان، در کنار سایر محدودیتها، فشار بر زندگی روزمره شهروندان، بهویژه زنان، را افزایش داده است.
