سقط جنین، مرگ و بیماری؛ پیامدهای اخراج مهاجران افغانستانی از پاکستان

سازمان پزشکان بدون مرز هشدار داده که اخراج مهاجران افغانستانی از پاکستان به یک «فاجعه‌ی انسانی» تبدیل شده و این روند، به‌ویژه جان زنان و کودکان را با خطر جدی روبه‌رو کرده است.

این سازمان در گزارشی تازه نوشته که دولت پاکستان هم‌زمان با سرمای زمستان، روند اخراج مهاجران افغانستانی را تشدید کرده؛ اقدامی که بحران انسانی موجود را بیش از هر زمان دیگر عمیق‌تر کرده است.

به گفته‌ی پزشکان بدون مرز، تشدید اخراج‌ها سبب شده که بسیاری از مهاجران افغانستانی از دست‌رسی به خدمات و مراقبت‌های بهداشتی محروم شوند؛ وضعیتی که جان زنان باردار و کودکان را به‌گونه‌ی بی‌سابقه‌ای در معرض خطر قرار داده است.

در بخشی از این گزارش، روایت زنانی آمده که به دلیل ترس از بازداشت و اخراج، نتوانسته‌اند برای زایمان به مرکزهای درمانی مراجعه کنند. پزشکان بدون مرز، تأکید کرده که این ترس، به سقط جنین ناشی از شوک روانی، بیماری‌های درمان‌نشده و خودداری از دریافت خدمات صحی به دلیل نداشتن مدارک اقامتی منجر شده است.

در این گزارش هم‌چنان به وضعیت مهاجران افغانستانی پس از بازگشت اجباری به کشورشان پرداخته شده و آمده که بسیاری از آنان در سرمای زمستان، در پناه‌گاه‌های موقت و بدون دست‌رسی به خدمات اولیه‌ی زندگی، از جمله سرپناه، آب آشامیدنی و مراقبت‌های درمانی، زندگی می‌کنند.

بر بنیاد آمار کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، تا اکتبر ۲۰۲۵ حدود دو میلیون و ۱۸۰ هزار شهروند افغانستان در پاکستان زندگی می‌کرده‌اند. پاکستان در دهه‌های گذشته میزبان شمار زیادی از مهاجران افغانستانی بوده؛ اما از نوامبر ۲۰۲۳ روند اخراج مهاجران «غیرقانونی» را آغاز کرد؛ روندی که در عمل بخش گسترده‌ای از شهروندان افغانستان را تحت تأثیر قرار داده است.

بر اساس داده‌های سازمان ملل متحد، تنها در ۲۰۲۵ میلادی، بیش از دو میلیون و ۸۰۰ هزار شهروند افغانستان از ایران و پاکستان به کشورشان بازگشته‌اند.

در این مدت، نهادهای حقوق‌بشری و سازمان ملل متحد بارها از پاکستان خواسته‌اند که بازگرداندن مهاجران افغانستانی باید «داوطلبانه، امن و با کرامت انسانی» انجام شود؛ با این حال، روند اخراج‌ هم‌چنان ادامه دارد.

این در حالی‌ست که در بیش از چهار سال گذشته و پس از حاکمیت طالبان، مهاجرت شهروندان افغانستان به‌ویژه زنان و دخترانی که از ابتدایی‌ترین حقوق خود محروم شده‌اند به‌گونه‌ی چشم‌گیری افزایش یافته است.