رائول والنبرگ: نقض حقوق زنان در افغانستان، نیاز‌مند پاسخ‌گویی است

یک موسسه‌ی مدافع حقوق بشری، می‌گوید که درگیری‌های طولانی، بافت‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی افغانستان باعث شده تا زنان در این کشور وضعیت «اسف‌باری» را در طول تاریخ تجربه کنند و عاملان این ساختار باید پاسخ‌گو شوند. 

انستیتوت رائول والنبرگ (RWI)، در دانشگاه «لوند» سویدن که موضوعات حقوق بشری را به‌ بیش می‌برد؛ با نشر مطلبی در وب‌سایت رسمی این موسسه در مورد زنان افغانستان پرداخته است. 

این نهاد مدافع حقوق بشری می‌گوید؛ علی‌رغم تنوع تاریخی، ایدئولوژی‌های حاکم در افغانستان، نقض حقوق زنان با مصئونیت کامل، و رنج مداوم جریان دارد. 

به‌باور این نهاد، زنان افغانستان، سختی‌های فراوانی را متحمل شده‌اند که با تعصب‌های اجتماعی و تبعیض‌های رایج در جامعه، این سختی‌ها را تشدید و پیامدهای این درگیری‌ها را بیشتر می‌کند. در این بیانیه هم‌چنین آمده است که افغانستان عمیقاً در یک جامعه‌ی مردسالار ریشه دارد، جایی که مذهب و هنجارها، آداب و رسوم پیچیده قبیله‌ای، تعامل‌های اجتماعی را دیکته می‌کنند. هم‌چنان گفته شده است که این ارزش‌های دینی و کدها و الگوهای فرهنگی نقش و جایگاه زنان را در افغانستان شکل می‌دهد.

در مطلب منتشر شده‌، زمینه‌ای بروز خشونت مبتنی بر جنسیت علیه زنان در افغانستان، مبارزه مستمر بین سنت‌گرایان و نوگرایان است. رائول والنبرگ، نگاشته است که اکثریت سنت‌گرایان ساکن روستاهای افغانستان، برای «عادت‌های قدیمی» که متشکل از هنجارهای دیرینه و سنت‌های ریشه‌دار مضری است که عمدتاً با روی‌کرد معاصر به حکمرانی مطابقت ندارد. از سوی دیگر، مدرنیست‌ها، عمدتاً در مناطق شهری متمرکز شده‌اند؛ پیوسته تلاش می‌کنند تا هنجارهای سنتی را با یک پارادایم جدید عادی و جدید تأیید شده قانونی جای‌گزین کنند که با حقوق بشر و اصول حکومت‌داری مدرن هم‌سو باشد. در نتیجه، زنان افغانستان که از لحاظ تاریخی زیر بار سنگینی از سنت‌های ریشه‌دار بوده‌اند؛ نیز بار اساسی این مبارزه‌ای جاری را به‌دوش می‌کشند.

از سوی هم، به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی و خشونت مبتنی بر جنسیت در افغانستان در بیش از دو و نیم سال گذشته از خواست‌های اصلی جنبش اعتراضی زنان افغانستان در داخل و خارج از کشور بوده است. کارشناسان سازمان ملل متحد نیز گفته‌اند که رفتار‌های طالبان با زنان، به مثابه‌ای «آپارتاید جنسیتی» است. 

روز پنج‌شنبه، پارلمان اروپا نیز با اکثریت آراء قطع‌نامه‌ای را در مورد افغانستان تصویب کرد. در خبرنامه‌ای که پارلمان اروپا منتشر کرد، آمده است که اعضای این پارلمان از درخواست جامعه‌ی مدنی افغانستان برای پاسخ‌گو کردن طالبان در برابر جنایت‌های این گروه از طریق تحقیقات دادگاه کیفری بین‌المللی حمایت می‌کند. 

علاوه بر این، انتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد، نیز گفته بود که طالبان بیش از ۵۰ فرمان برای «سرکوب» حقوق زنان و دختران در افغانستان، صادر کرده‌اند.