مروری بر واکنشها به بازداشت دختران در کابل؛ «خانوادهها در مقابل این فاجعه، سکوت نکنند»
لیدا بارز
بازداشت دختران جوان در کابل از سوی طالبان از دو روز بدینسو در شبکههای اجتماعی واکنشهای گستردهی را به همراه داشته است. شماری از فعالین حقوق زن، خبرنگاران و تحلیلگران، بازداشت دختران در غرب کابل را «فاجعه» دانسته و از خانوادههای آنان میخواهند تا به بهانهی «حفظ آبرو و عزت» سکوت نکنند.
نیروهای طالبان، روز دوشنبه، ۱۱ جدی، در چندین نقطهی دشت برچی از جمله، پل خشک، تانک تیل، مرکز تجارتی برچی سیتی سنتر، مرکز تجارتی بهار سراب و مرکز تجارتی سیتیواک، شماری از دختران را لتوکوب و بازداشت کردهاند.
صحرا کریمی رییس پیشین افغان فلم، با نشر مطلبی در شبکهی کاربری اکس در واکنش به بازداشت دختران در کابل، نگاشته است که دختران در بزرگشهرها و در غرب کابل بصورت گستردهی «ربوده» میشوند و مردم هم در داخل افغانستان از این موضوع آگاه اند؛ امأ هیچکسی حتی خانوادههای این دختران، جرأت ندارند در مقابل ظلمی که طالبان روا میدارند؛ صدایشان را بلند و یا اعتراض کنند.
در پیوند به همین موضوع، شمایل توانا ناصری، فعال حقوق زن با نشر مطلبی تحت عنوان «موج جدیدی از سرکوب زنان به بهانهی بیحجابی» در شبکهی اکس خود نگاشته است؛ سالها پیش دولت بریتانیا طرح حجاب اجباری یا برقه را برای محدود ساختن زنان مسلمان از سیاست، اجتماع و آموزش عالی به عنوان یک رویهی دینی و اسلامی وارد فرهنگ دینی مسلمانها کرد.
او با اظهار تأسف میگوید؛ اکنون طالبان به بهانهی نپوشیدن حجاب سیاه و برقه که در هیچ برههای از تاریخ، پوشش شرعی زنان و تولید فرهنگ مردم افغاستان نبوده است، سرکوب میسازند.
طالبان پس از روی کار آمدن مجدد شان، شماری زیادی از زنان و دختران را به دلیل اعتراض و بیحجابی در گوشه و کنار افغانستان، دستگیر، شکنجه و حتی در مواردی زندانی کردهاند.
زهرا جویا، روزنامهنگار میگوید؛ در این دو سال، خانوادههای زیادی بازداشت و زندانی شدن دختران شان را پنهان کردهاند. او این برخورد خانوادهها با قضایا را «فاجعه» خواند.
خانم جویا با نشر مطلبی در واکنش به بازداشت دختران در کابل در اکس نوشت؛ باید طالبان را در مقابل اعمال شان، پاسخگو ساخت زیرا دختران بازداشت شده و خانوادهها تقصیری ندارند. او افزود؛ زنان در جامعهی افغانستانی قربانی اند و باید این معادله تغییر کند.
بازداشت و شکنجهی زنان و دختران در افغانستان، از طریق رسانهها به دلیل اختناق شدید طالبان بالای رسانهها، همگانی نمیشود و خانوادهها نیز به دلیل ترس از طالبان و در مواردی به دلیل سنتی بودن جامعهی افغانستانی، نمیتوانند چنین قضایا را همگانی کنند.
در پیوند به بازداشت دختران، آصف آشنا، تحلیلگر مسائل سیاسی، میگوید؛ دزدیدن و ناپدیدسازی زنان و دختران جوان آنقدر جدی و گسترده شده است که دیگر کار از سکوت خانوادهها بخاطر آبروداری گذشته است. او گفت؛ طالبان رفتنی اند. اما، این فاجعه را باید به عنوان خطرناکترین تهدید ممکن برای سلامت افغانستان به رسمیت بشناسیم.
آقای آشنا در اکس خود نوشت؛ موضوع بازداشت و شکنجهی زنان تنها در مناطق فارسی زبان جریان دارد. او میگوید که طالبان در جامعهی پشتون زنان را مورد شکنجه، آزار و تجاوز قرار نداده است. او این اعمال طالبان را «جنایت» بر زنان دانسته، میگوید که این رفتار طالبان جدی و دردناک است که حتی میتواند سلامت افغانستان را به خطر مواجه کند.
در همین حال، شمایل توانا، رفتار طالبان در مقابل زنان را «سیاست سرکوبگرایانه» بهمنظور استحکام پایههای قدرت شان میداند. او میگوید که طالبان در یک هفتهی اخیر حدود «۴۰ دختر» را از نقاط مختلف کابل، به دلیل «بیحجابی» دستگیر و به مکانهای نامعلومی انتقال دادهاند.
زنان خبرنگار، فعالیت حقوق زن و حقوق بشری، میگویند؛ نباید زنان و دختران در افغانستان را تنها گذاشت. جلو رفتار طالبان باید گرفته شود زیرا سکوت باعث افزایش این «فاجعه» میشود. آنان میگویند؛ این فاجعه نیاز به یک دادخواهی فراگیر دارد. نباید در دادخواهی برای فاجعهای که بر زنان میگذرد، دچار سقوط در سیاهچالهای احساسات و عواطف قومی و زبانی شویم زیرا این درد مشترک، هرگز جدا جدا، درمان نمیشود.
طالبان در یک هفتهی اخیر، فشارها به دلیل رعایت نکردن حجاب از سوی زنان را در بزرگشهرها بخصوص کابل، را افزایش دادهاند. وزارت امر به المعروف که بیشترین فرمان ضد زن را صادر میکند؛ در رأس این بازداشتها قرار دارد.
هنوز از سرنوشت زنان و دختران بازداشت شده اطلاعی در دست نیست.
