احتمال بازگشت طالبان؛ آیندهی رسانهها چه خواهد شد؟
این روزها مردم افغانستان دشوارترین روزهای خود را سپری میکنند در این میان رسانهها و خبرنگاران نیز در وضعیت مبهمی به سر میبرند.
طالبان در ادامهی حملات شان در گوشه و کنار کشور برخی از شهرستانهای کشور را تصرف کرده اند. دیروز تمام شهرستانهای ولایت بادغیس به دست طالبان سقوط کرد و افراد طالبان به شهر قلعهی نو مرکز ولایت بادغیس نفوذ کردند. در ولایت هرات نیز شهرستانهای اوبه و چشت و شهرک اسلام قلعه به دست طالبان سقوط کرده است و در کشک کهنه و زندهجان نیز جنگ جریان دارد. در میان این همهمهها این پرسش مطرح میشود که پس از سقوط احتمالی شهرها به دست طالبان وضعیت رسانهها، خبرنگاران و آزادی بیان چه میشود؟
طالبانی که چندی پیش مسؤولیت بسیاری از حملات بر رسانهها و خبرنگاران را به عهده میگرفتند و اکنون نیز در برخی از شهرستانهایی که رفته اند از رسانهها به نفع خود استفاده میکنند، با رسانهها و خبرنگاران چه خواهند کرد؟ آیا نهادهای حامی رسانهها برای انتقال خبرنگاران به مکانی امنتر برنامهیی دارند؟ وضعیت رسانهها و آزادی بیان پس از سهیم شدن طالبان در قدرت چه خواهد شد؟
چندی پیش سرپرست سفارت آمریکا در کشور از حملات طالبان بر رسانههای محلی ابراز نگرانی کرد. او در این بیانیه گفته بود که طالبان میخواهند رسانهها و خبرنگاران را از بین ببرند تا فعالیتهای تخریبکارانهی شان از چشم همه پنهان بماند.
اگر چه هم اکنون هم به دلیل تهدید شدید طالبان خودسانسوری در برخی از رسانههای کشور وجود دارد. گزارشها و اخبار رسانهها سمتوسویی دیگر به خود گرفته است و احتمال این که کشور به سالهای هشتاد برگردد ذهن هر افغانستانی را که در آن زمان زندگی کرده باشد و یا هم تاریخ آن زمان را مرور کرده باشد مشوش میکند.
جای نگرانی دیگر این که نهادهای حامی رسانهها و خبرنگاران نیز برنامهیی برای بیرون بردن خبرنگاران در صورتیکه وضعیت بحرانیتر شود، ندارند. تمام تلاش نهادهای حامی خبرنگاران برای تامین امنیت خبرنگاران و پیشگیری از بدتر شدن وضعیت کار خبرنگاری این است که با طالبان صحبت کنند تا در مناطق تحت کنترل شان به خبرنگاران کاری نداشته باشند. اما این که طالبان چقدر در این زمینه انعطافپذیری به خرچ میدهند کسی نمیتواند پیشبینی کند. بدتر از آن این که از چندی به این سو سران حکومت نیز از خبرنگاران میخواهند تا اخبار جنگ را به نفع حکومت پوشش دهند. منابع حکومتی بارها نوع نوشتار خبر و تیترهای رسانهها را به باد انتقاد گرفته اند و این نوع پوشش خبرها را خدمت به طالبان عنوان کرده اند. سران حکومتی با این که دوست دارند نحوهی پوشش خبرها از سوی رسانهها را کنترل کنند اما در صورت بحرانیتر شدن وضعیت کشور هیچ برنامهیی برای تامین امنیت خبرنگاران و فراهمسازی زمینهی انتقال آنان از کشور را ندارند. با این همه دیده شود که وضعیت خبرنگاران کشور در آینده چه خواهد شد.
