مردانی که از بردن نام زنان میشرمند
گزارشی از: حسینه عظیمی
برخی از مردان در هرات گرفتن نام زن در اجتماع را ننگ و شرم دانسته به این باور اند که گرفتن نام مادر، خواهر و همسر توسط مردان بیگانه بیعزتی و بیغیرتی را برای آنها به بار میآورد.
حساسیت از گرفتن نام زن در بین شماری از مردان هرات عرفیست که گاه منجر به مشکلات فردی واجتماعی میشود.
احمد(نام مستعار) که گرفتن نام مادر و خواهرانش را توسط مردان بیگانه عار میداند به این باور است که نام آنها عزت وغیرتش است.
او که از گرفتن نام مادر وخواهرانش توسط دوستانش ناراحت میشود آن را حرمت شکنی دانسته میگوید:” در محفلی با جمعی از دوستانم نشسته بودم، دوستم با گرفتن نام مادرم مرا پسر( فلانی) خطاب کرد و سعی کرد که با من شوخی نماید، غیرت مردانهام ایجاب نمود تا از حرمت مادرم دفاع نمایم و همرایش دعوا کنم. سه سال است که با این دوستم قهر هستم.”
این تنها احمد نیست که به گرفتن نام مادرش در یک جمع مردانه واکنش نشان داده است. سیرت نیز گرفتن نام همسرش توسط مردان بیگانه را ننگ میداند.
وی دلیل حساسیت خود را چنین بیان کرد:”فرهنگ و فضای بسته در جامعهی ما ایجاب میکند که نام زنان نباید در بین مردان به زبان آورده شود زیرا نبود فرهنگ مناسب در اجتماع باعث شده که شماری از مردان از نام همسر و خواهر دیگران سوءاستفاده نمایند.”
اما شماری از مردان تعصب و ننگ از نام زنان را به دین ارتباط داده براین باورند که گرفتن نام زن سبب گنهکار شدن زنان میشود.
علاالدین دانشجوی دانشکدهی شرعیات که مخالف گرفتن نام زنان در اجتماع است در این رابطه چنین میگوید:” نام زنان باید مثل خودشان محفوظ باشد و نباید نزد مردان گرفته شود.”
وی در ادامه گفت:” هرچند نام زنان پیغمبر اسلام و دیگر پیامبران گرفته میشد اما آن زمان فرق میکرد و آنها انبیا بودند و برایشان جایز بود اما برای زنان در عصر امروز جایز نیست.”
این درحالیست که عالمان دین به این عقیده اند که نگرفتن نام دختران و زنان در اجتماع هیچ وجه دینی ندارد.
محمود شفیق استاد دانشکده شرعیات در هرات، نگرفتن نام زنان را در ملاء عام یک تعصب خوانده میگوید:” بعضی عرفها و تعصبهای میان مردان وجود دارد، که آن را با نام دین انجام میدهند، گفتن یا شنیدن نام زنان در اسلام مشکلی نداشته طوریکه نام زنان و دختران پیامبران با افتخار در هر عرصه یاد میشود.”
به باور آقای شفیق ننگ پنداشتن نام زنان یک نوع نادانی است که دامنگیر شماری از مردان هرات شده است.
روانشناسان بر این باورند که نام نگرفتن زنان در خانواده و یا اجتماع توهین به شخصیت و هویت آنها بوده و این روی زندگی فردی واجتماعی شان تأثیر منفی میگذارد.
عاطفه تمنا استاد دانشکده روانشناسی، باورهای مذهبی، نوع تربیت فرد، فضای مردسالاری درخانواده را از عوامل ننگ پنداشتن نام زنان در جامعه میداند.
وی اضافه نمود:” بعضی از مردان خود را صاحب زن میدانند. این تصاحب نه فقط به لحاظ فیزیکی و روانی است، بلکه در این حالت فرد خود را صاحب هویت زن نیز میداند، و زنان نادیده گرفته میشوند” .
با وجودی که درصدر اسلام و زمان پیامبر زنان به نام شان خوانده میشدند اما امروزه در قرن بیست و یکم در هرات زنان باز هم هویت شان مجهول بوده و حتی به زبان آوردن نام شان هتک حرمت خانواده هایشان دانسته میشود.
در حالی از ننگ شمردن نام زن در هرات سخن به میان میآید که حتا روی سنگ قبر شمار زیادی از زنان به جای نام شان این جملات به چشم می خورد: مادر فلانی، خواهر فلانی، همسر فلانی و…
