ترکیب نامتوازن جنسیتی در احزاب سیاسی
بیش از صد حزب سیاسی در افغانستان وجود دارد؛ اما به باور فعالان مدنی، محدودیتهای اجتماعی، وجود اهداف سنتی و مذهبی در احزاب، تعبیرهای مختلف از نام احزاب سیاسی، عملکرد منفی برخی از احزاب در طول تاریخ و استفاده ابزاری از زنان در آن سبب شده که زنان کمتر در ترکیب احزاب سیاسی قرار داشته باشند.
فعالان حقوق زن، استفاده ابزاری از زنان را در احزاب سیاسی مهمترین عاملی عنوان میکنند که سبب شده زنان کمتر در ترکیب یک حزب قرار نداشته باشد.
فاطمه جعفری، عضو شورای ولایتی هرات میگوید، با وجود حمایتهای که از طرف دولت صورت گرفته، حضور زنان در خیلی از جاها کمرنگ است و انتظار نمیرود که در احزاب سیاسی حضور پررنگ داشته باشند آن هم در شرایطی که احزاب “خوشنام نیستند”.
او در ادامه میگوید، به علت اینکه احزاب سیاسی اهداف سنتی و مذهبی دارند و به حضور زنان در آن اهمیت داده نمیشود؛ زنان علاقهی کمتری به عضویت در آن نشان میدهند و به این باوراند که به صورت مستقل فعالیتسیاسی بهتری میتوانند داشته باشند.
در همین حال به باور شماری از فعالان مدنی، تفسیر و تعبیر از ماهیت و وجود احزاب سیاسی افغانستان سبب شده که زنان کمتر در ترکیب آن دیده شوند.
ملالی علوی، فعال مدنی میگوید، ناهنجاریهای اجتماعی و تعبیری که از احزاب سیاسی در اذهان عمومی وجود دارد؛ سبب شده که زنان کمتر برای پیوستن به احزاب گرایش داشته باشند.
خانم علوی در ادامه میافزاید، با وجودی که احزاب سیاسی در جهان در به قدرت رسیدن زنان در جریانات سیاسی و قدرتهای اجتماعی و اقتصادی نقش کلیدی دارند؛ اما در افغانستان این موضوع وارونه بوده است و از زنان به صورت مقطعی استفادهی نمادین شده است.
او در ادامه میگوید، زنان تحت هر شرایطی باید همدیگرپذیری داشته باشند. حزب تشکیل دهند و یک انسجام کلی به رهبری خود تشکیل دهند.
ناهنجاریهای اجتماعی و برداشتهای نامناسب از نام احزاب سیاسی، از دیگر دلایلی است که زنان را از پیوستن به احزاب سیاسی دچار تردید کرده است.
حلیمه سلیمی رییس شبکه زنان افغان میگوید، بیشتری از احزاب سیاسی بر اساس گرایشات قومی، مذهبی و زبانی تشکیل میشود، به همین دلیل باورمندی به آن وجود ندارد.
او در ادامه همچنان میگوید، باید نظارت جدی صورت بگیرد تا تشکیل و ایجاد احزاب بر اساس قانون و فارغ از تمام موضوعاتی باشد که سبب شود تا مردم به آن باور داشته باشند.
به باور خانم سلیمی مشروع بودن احزاب تنها دلیلی است که میتواند علاقمندی زنان را در عضویت احزاب بالا ببرد.
در همین حال سکینه حسینی، عضو شورای ولایتی هرات میگوید، دلایلی چون تجربه کم سیاسی، تاریخچهی منفی که احزاب سیاسی از لحاظ عملکرد داشتند، وابستگی اقتصادی یا عدم استقلالیت اقتصادی و استفاده ابزاری از زنان سبب شده که شاهد حضور کمرنگ زنان در احزاب سیاسی باشیم.
او در ادامه میافزاید، حضور آگاهانه زنان در احزاب سیاسی وتاسیس صندوق حمایتی برای حضور زنان در سطح رهبری میتواند نقش آنان را در احزاب سیاسی پررنگ کند.
این در حالیست که اکنون بیش از صد حزب سیاسی در افغانستان فعالیت دارند.
گزارشگر: فرشته رحیمی
