ازدواج‌ اجباری و خشونت‌ خانوادگی، دلایل عمده فرار دختران از منزل

از آغاز سال 1397 تاکنون، در حوزۀ غرب افغانستان (هرات، غور، فراه، نیمروز و بادغیس) بیش از 90  قضیه فرار زنان از منزل به ثبت رسیده است.

ازدواج‌های زیر سن، ازدواج‌های اجباری، خشونت‌های خانوادگی، لت و کوب و ممانعت از حق تحصیل، از جمله عوامل عمده‌ی فرار دختران از منزل در حوزۀ غرب عنوان می‌شود.

اما بیش‌ترین رقم این آمار، در ولایات نیمروز با 23 مورد و  فراه با 22 مورد به ثبت رسیده است.

شیما محمدی، آمر هماهنگی و خدمات اجتماعی اداره امور زنان نیمر‌وز، عمده‌ترین عامل افزایش فرار از منزل را در این ولایت، خشونت‌های خانوادگی و ازدواج زیر سن عنوان می‌کند.

او می‌گوید: “ولایت نیمروز چون یک ولایت مرزی است، برخی از رسم‌ و رواج‌های ناپسند دختران و زنان را مجبور به فرار از منزل می‌کند.”

در کنار این مسوولان در ادارۀ امور زنان فراه، عامل عمده فرار زنان از منزل را لت‌وکوب بیان می‌کنند.

کبرا عظیمی، رییس ادارۀ امور زنان فراه می‌گوید: “خشونت‌های خانوادگی سبب شده است که زنان در این  ولایت فرار را بر قرار ترجیح دهند.”

پس از ولایات فراه و نیمروز، هرات و باغیس هر یک با ثبت 20 مورد فرار از منزل، درجه‌ی دوم را دارند.

مسوولان در ادارۀ امور زنان هرات، عمده‌ترین عامل فرار از منزل را ممانعت خانواده‌ها از حق تحصیل، ازدواج‌های اجباری و خشونت‌های خانوادگی عنوان می‌کنند.

سمیه طاهری، مدیر پیگیری قضایای ادارۀ امور زنان هرات می‌گوید:”آمار فرار از منزل نسبت به پارسال در ولایت هرات کاهش یافته است.”

از میان پنج ولایت حوزۀ غرب، ولایت غور با ثبت هشت مورد فرار از منزل کم‌ترین آمار را دارد.

زرمینه کشت‌یار، مدیر اجرایی و پگیری قضایای ادارۀ امور زنان غور، می‌گوید: “عمده‌ترین عاملی که سبب کاهش آمار فرار از منزل در ولایت غور گردیده است، ترس زنان از محکمه صحرایی توسط طالبان است. چون امسال دو زنی که از منزل فرار کرده بودند، توسط طالباان به قتل رسیدند.”

در همین حال شماری از دخترانی که مجبور به فرار از منزل شده‌اند؛ به دلایلی مختلفی چون فقر، زورگویی خانواده‌ و ازدواج اجباری اشاره می‌کنند.

پروین علی‌زاده هفده سال سن دارد و می‌گوید؛ مخالفت خانواده‌اش در ازدواج با پسری که او دوست داشت، او را مجبور به فرار از منزل کرد.

او می‌گوید: “مه یک بچه ره دوست داشتم اما خانواده‌ام با ازدواج ما مخالف بودند و قید‌گیری‌های که مادرم به مه می‌کرد، مره خیلی آزار می‌داد. به همین دلیل همراه پسری که دوست داشتم فرار کردم.”

پروین می‌گوید؛ پس از فرار به ولایت کابل رفتند و پس از دو هفته با پسری که دوست داشت، ازدواج می‌کند و پس از مدتی همراه شوهرش نزد خانواده‌اش برمی‌گردد.

پروین در ادامه افزود: “بعد از این‌که پیش خانواده‌هایی مان برگشتیم؛ خانواه شوهرم و پدر مادرم با من رفتار خوبی ندارند و پیش خانواده شوهرم هیچ قدر و عزتی ندارم.”

این تنها پروین نیست که مخالفت‌ها و قیدگیری‌های خانواده‌اش او را مجبور به فرار از منزل کرده است. مریم 20 ساله نیز برای فرار از ازدواج اجباری مجبور شد خانواده‌اش را ترک کند.

مریم اظهار می‌دارد: خانواده مه زیاد قیدگیر بودند و می‌خواستند مره به بچه مامایم به زور بدهند، مه هم یکی دیگه ره دوست داشتم به همی خاطر برای رهایی از ادواج با پسر مامایم فرار کردم و دوسال است که از خانواده‌ام دور هستم.”

در همین حال به باور آگاهان امور اجتماعی، فشار‌های خانواده‌گی و ازدواج‌های زیر سن، از جمله عمده‌ترین عامل فرار از منزل عنوان می‌شود.

عصمت الله جعفری، جامعه‌شناس در رابطه می‌گوید:”شاید برای بیشتری از افراد، فرار از منزل مسئله جدی نباشد. اما این موضوع می‌تواند پیامد منفی را بر جامعه بگذارد.”

به باور این جامعه‌شناس، برای کاهش معضلات اجتماعی چون فرار از منزل، باید دولت به صورت مستقیم وارد عمل شود و این موضوع را به صورت یک مسئله جدی پیگیری کند و از طریق رسانه‌های جمعی، برای خانواده‌ها آگاهی داده شود تا بالای دختران شان، میزان کنترول و فشار را کم کنند.

این در حالیست که ولایات حوزۀ غرب افغانستان، همه ساله با ثبت بیش‌ترین رقم خشونت‌ها همواره در صدر حوزه‌هایی قرار دارد که خشونت درآن در حال افزایش است.

گزارشگر: ضیاگل عظیمی