بی‌باوری خانواده‌ها به تحصیل زنان در رشته‌های مهندسی

برخی از دانش‌آموختگان دختر، بعضی از رشته‌های دانشگاهی را در جامعه افغانستان جنسیت‌زده می‌دانند و می‌گویند؛ با وجود آن‌که علاقه‌مندی و استعداد رشته‌های ساینسی را دارند، اما دیدگاه‌های مردم و ممانعت خانواده‌ها، همواره به عنوان سدی در مسیر پیش‌رفت شان قرار دارد.

آنان بیان می‌کنند که بر خلاف میل خانواده و دوستان، در یکی از رشته‌های ساینسی تحصیل خود را با موفقیت به پایان رسانده‌اند و به این باور‌اند که استعداد در رشته‌ی تحصیلی، هیچ ربطی به جنسیت ندارد.

آمنه کریمیان، دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی مهندسی می‌گوید؛ که این رشته‌ مورد علاقه‌اش بوده، اما خانواده‌ بدون توجه به این موضوع، همواره برایش گوش‌زد می‌کردند که نباید مهندسی بخواند.

او در ادامه می‌افزاید: “بارها در جریان تحصیل پدر و کاکایم مانع‌ام شدند، اما دلایل شان برایم منطقی و جالب نبود. به همین دلیل به راه‌ام ادامه دادم.”

آمنه هم‌چنان می‌گوید؛ پس از فراغت برای خانواده‌اش ثابت کرده است که یک دختر نیز می‌تواند مهندسی بخواند و موفق شود.

این تنها آمنه نیست که با باور‌ها و دیدگاه‌های مخالف در ارتباط با رشته‌ی مورد علاقه‌اش مبارزه کرده و امروز توانسته موفق شود. زرغونه غفوری نیز با وجود ممانعت‌های پدرش، بازهم توانست رشته‌ی مورد علاقه‌اش (ریاضی) را به پایان برساند.

زرغونه می‌گوید؛ او علاقه‌ی خاصی به موضوعات ساینسی و به خصوص ریاضیات دارد، به همین دلیل در امتحان کانکور رشته‌ی ساینس را انتخاب کرد.

او می‌گوید: “پدرم می‌خواست که من طب بخوانم، چون به باور آنان ریاضی و موضوعات ساینسی مناسب دختران نیست و برای دختران، وظیفه‌ی راحت و پشت‌میزی خوب است.”

در همین حال دختراتن دیگری نیز همواره در جریان تحصیل رشته‌های ساینسی، کنایه‌ها و دیدگاه‌هایی را مبنی بر ناتوانی دختران در این رشته‌ها متحمل شده‌اند.

مریم طبیب‌زاده، دانش‌آموخته‌ی مهندسی، در رابطه می‌گوید: “وقتی رشته‌ی مهندسی برق را می‌خواندم، بارها از سوی اقوام و دوستان خود حرف‌ها و کنایه‌هایی را شنیدم که می‌گفتند: دختر را چه به این رشته‌ها. اما چون خودم علاقه داشتم حرف‌ آنان بر من تاثیر نگذاشت.”

این درحالیست که برخی از مردان نیز می‌پذیرند که رشته‌های تحصیلی جنسیت‌زده است و مردم آن‌ها را مختص به مردان می‌دانند.

عبدالسلام صدیقی دانش‌آموخته‌ی مهندسی، می‌گوید؛ در زمان تحصیل اش با آن‌که حضور دختران در صنف شان به تناسب پسران کم بود، اما با آن هم دختران با علاقه‌مندی خاصی تحصیل شان را ادامه می‌دادند.

او می‌گوید: “برخی از هم‌صنف‌های ما به دلیل این‌که همه می‌گفتند مهندسی به درد دختران نمی‌خورد، مجبور شدند رشته‌یی خود را تبدیل کنند.”

این در حالیست که به باور آگاهان امور اجتماعی، تساوی جنسیتی در بین رشته‌های دانشگاهی، سبب می‌شود تا زمینه‌ی رشد و پیش‌رفت برای زنان مهیا شود.

داکتر سمیع حامد شاعر، نویسنده و آگاه امور اجتماعی، در این رابطه می‌گوید: تساوی جنسیتی در رشته‌های دانشگاهی سبب می‌شود تا جای‌گاه اقتصادی و اجتماعی زنان تثبیت شود و هم‌چنان سبب از بین رفتن ذهنیت‌های مردانه در ارتباط با بعضی از رشته‌ها می‌شود.”

گفتنی است که چندی پیش کارزاری تحت نام “تشویق دختران به آموزش ساینس” از سوی داکتر سمیع حامد و گروهی از دختران و پسران در ولایت کابل، به هدف تشویق دختران به آموزش رشته‌های ساینسی و تساوی جنسیتی برگزار شده بود.

گرارشگر: ضیاگل عظیمی