جای خالی زنان در بین نامزدان ریاست جمهوری

مهلت نام‌نویسی نامزدان ریاست جمهوری روز یک‌شنبه، 30 جدی سال روان به پایان رسید و لیست ارایه شده حاکی از آن است که هیچ زنی خود را برای رقابت در انتخابات ریاست جمهوری پیش‌رو کاندیدا نکرده است.

به باور زنان فعال و آگاهان امور سیاسی، وابستگی اقتصادی زنان و عدم حضور زنان در صحنه‌ی سیاست از علت‌های اساسی برای چنین موضوعی عنوان می‌شود.

ویدا ساغری، فعال حقوق زن، عدم حضور زنان سیاست‌مدار و مردانه بودن حوزه‌های سیاسی و قدرت اقتصادی در افغانستان را دلایلی می‌داند که سبب نبود زنان به عنوان کاندیدای ریاست جمهوری شده است.

او با اشاره به این موضوع که زنان آگاه به‌طور عمد از سیاست کنار زده می‌شوند، می‌گوید غفلت زنان در این امر قابل بحث است و زنان باید تلاش کنند تا به‌طور نمایشی در سیاست نباشند.

به گفته‌ی خانم ساغری نبود زنان به عنوان کاندیدای ریاست جمهوری پیش‌رو، ناامیدی در بین زنان را افزایش می‌دهد و این نتیجه را دارد که زنان برای پنج سال دیگر هم از حوزه‌ی قدرت سیاسی به طور کلیدی عقب می‌مانند.

او به این باور است که برای تغییر این حالت، باید زنانی که دغدغه‌ی شان وضعیت زنان است، وارد عرصه‌ی فعالیت شوند، در این مورد بنویسند، وارد مذاکرات شوند، منافع زنان را تعریف کنند، با ایجاد گفتمان در بین زنان به منافع بیش‌تری به نفع زنان دست یابند و هم‌چنان جای‌گاه بانوی اول کشور مانند رییس جمهوری تثبیت شود.

هم‌چنان عارفه پیکار، فعال حقوق زن، نبود روحیه‌ی کار تیمی و تیم‌سازی در بین زنان و مردسالار بودن جامعه که سبب کاهش باور زنان به ساختارها و نهادهای انتخاباتی می‌شود را، از جمله دلایل اصلی بر نبود زنان در ردیف کاندیدای ریاست جمهوری عنوان می‌کند.

او می‌گوید این جای خالی زنان تاثیر منفی بر جای‌گاه زنان در تمام امور کشور دارد و حالا زنان مسوولیت دارند و باید از میان این لیست، از مردی حمایت کنند که به حضور سیاسی و اجتماعی زنان باورمند باشد.

از دید خانم پیکار، برای این‌که زنان در انتخابات دور بعدی سهم داشته باشند، باید شرایط اجتماعی و فرهنگی طوری ترتیب شود که تفکیک جنسیت در باورهای مردم وجود نداشته باشد و زنان را در مقام‌های کلیدی بپذیرند.

از طرفی سکینه حسینی، وکیل شورای ولایتی به این باور هست که زنان برای نام‌نویسی و اشتراک در رقابت ریاست جمهوری علاقه‌مند اند اما آن‌ها نتوانستند از این فرصت استفاده کنند، زیرا وابستگی اقتصادی دارند، نوع دیدگاه جامعه به حضور زنان در مقام ریاست جمهوری، سنتی است و هم‌چنان از طرف جامعه‌ی بین‌الملل، نسبت به توانایی سیاسی زنان، بی‌باوری وجود دارد، به این سبب از آن‌ها حمایت نمی‌کنند.

خانم حسینی می‌گوید؛ نبود حتی یک زن در لیست نهایی کاندیدای ریاست جمهوری نگران کننده است و اگر زنان با برنامه پیش نروند، دستآوردها و جای‌گاه‌شان روزبه‌روز کاهش میابد.

او می‌افزاید، زنان برای بهبود وضعیت خود باید یک تیم منسجم بسازند که در راس آن یک زن توانا باشد و از این طریق ارتباطات خود را گسترش دهند. به گفته‌ی خانم حسینی؛ زنان با ورود در سیاست باید خواست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و امتیازات خود را به طور مکتوب داشته باشند تا بتوانند به آن دست پیدا کنند و تنها به معاملات اقتصادی فکر نکنند.

از طرفی هم برخی از آگاهان امور اجتماعی به این باور هستند که مردسالارانه بودن جو جامعه، بخشی از این موضوع است.

عصمت‌الله جعفری، جامعه شناس، می‌گوید که در سیاست باید تیم وجود داشته باشد و نظر به فضای حاکم در جامعه، مردان این مورد را قبول نمی‌کنند که در کنار یک زن وارد تیم شوند.

او می‌افزاید از آن‌جایی که در نظام افغانستان ساختار مردسالارانه وجود دارد، بنا زنان علاقه‌مند، نتوانستند تیم مورد قبول را ترتیب دهند. به باور آقای جعفری، برای حضور زنان در رقابت‌های ریاست جمهوری یک روند عقب‌گرد است، زیرا زنان در سابق کاندیدای ریاست جمهوری بودند ولی در این دوره نیستند.

به گفته‌ی آقای جعفری، دیدگاه مردم نسبت به گذشته در مورد پذیرش زنان تغییر کرده است و احتمال می‌رود که زنان کاندیدا مورد حمایت مردم قرار گیرند، اما آنچه که زنان به آن نیاز دارند، پشتیبانه‌ی قوی سیاسی است.

گزارشگر: بهناز رسولی