چرا به دوخت‌های سنتی ارزش داده نمی‌شود؟

اکثر زنان در هرات هنر‌های دستی را از قبیل؛ دوخت‌های سنتی، خامک دوزی، بافتنی، روبان‌دوزی، اطلس‌دوزی مکرومه‌بافی را انجام می‌دهند اما این زنان از وضعیت نامناسب شغلی شان شاکی اند و بر این باور اند که به هنرشان ارزش داده نمی‌شود و در قسمت فروش محصولات شان با مشکل مواجه هستند.

برخی از این زنان می‌گویند سال‌های زیادی از عمر شان  را وقف هنر کر ده اند  اما در کنار مشکلاتی که برای‌شان بوجود آمده است نتوانسته اند سود آنچنانی را از طریق هنر شان بدست بیاورند و نا امید از روی  مجبوری این کار را ادامه می‌دهند.

نسیمه شیر زاد، پانزده سال است که هنر بافت را انجام می‌دهد .او می‌گوید دیگر علاقه‌ی به ادامه این کار ندارد اما از روی مجبوری باید این کار را انجام دهد.

او می‌گوید: “دست چپ من به دلیل اینکه زیاد بافتم  درد می‌کند و یک بار عملیات کردم و داکتر‌ها برایم گفتند دیگر بافتنی نکن اما من مجبورم این کار را انجام دهم “.

نسیمه به دلیل وضعیت بد اقتصادی که دارد با دستی که با تکه رنگی بسته‌اش کرده است تند تند قلاب می‌زند و شاکی است که بافتنی‌هایش بازار فروش خوبی ندارد.

با این حال برخی از زنانی که هنر خامک دوزی را انجام می‌دهند از درد‌های مفصلی رنج می‌برند.

زار بی بی زنی است که بیش از چهل سال سن دارد او که از سن ده سالگی هنر خامکی دوزی را انجام می‌دهد اکنون به دلیل ادامه طولانی این هنربه  درد‌های مفصلی دچار شده است.

زار بی بی می‌گوید: “سی سال از عمرم را وقف خامک دوزی کردم اما اکنون هیچ دست مایه‌ی ندارم در مدت همین سی سال هیچ کس از هنرم تقدیر نکرده است “.

زار بی بی می‌گوید یک یخن را در مدت چهارماه می‌دوزد و شب روز تلاش می‌کند اما آن یخن را با چهار یا سه هزار افغانی از وی خریداری می‌شود.

در همین حال سکینه زنی است که اطلس دوزی می‌کند تا بتواند خرج و مصارف خانواده‌اش را بپردازد.

سکینه سال‌هاست که اطلس دوزی می‌کند او می‌گوید این هنر خیلی زحمت دارد و نهایت تلاشش را می‌کند که این هنر را مردم بشناسند اما در این زمینه هیچ‌گونه همکاری با وی  صورت نگرفته است.

سکینه می‌گوید: ” بازار مناسبی و مشخصی برای فروش پارچه‌های اطلس دوزی وجود ندارد به همین دلیل من مجبورم برای زنان آشنای فامیل با قیمت نا چیز پارچه‌های اطلس دوزی شده را به فروش برسانم “.

 این در حالی است که به باور برخی از خریداران هنر‌های دستی از قدیم‌الایام به هنر‌های دستی از نگاه مادی ارزش آنچنانی داده نشده است.

خدیجه که  خریدار یخن‌های خامک دوزی است می‌گوید  همیشه یخن خریداری می‌کند  چون پسرش دوست دارد لباس افغانی با یخن خامک دوزی بپوشد.

او می‌گوید: “با قیمتی که من پرداخت می‌کنم همزمان چند نفر خامک دوز حاضر اند برایم بدوزند چون من به تناسب دوکان‌های بازار با قیمت بالاتری می‌خرم “.

در هیمن حال برخی از زنان تجارت پیشه در هرات دلیل کم ارزش بودن دوخت‌های سنتی و هنر‌های دستی را نبود بازار مناسبی برای فروش عنوان می‌کنند.

مریم جامع‌الاحمدی تجارت پیشه به این باور است که آثار زنان هنرمند هراتی در نمایشگاه‌های ملی  و بین المللی نمایش داده نمی‌شود به همین دلیل دوخت‌های سنتی و هنر‌های دستی این زنان کمتر علاقه‌مند و خریدار دارد.

وی می‌گوید: “در داخل هرات یک مکان مناسب برای فروش و نمایش دوخت‌های سنتی و هنر‌های دستی زنان وجود ندارد به همین دلیل ما شاهد پایین آمدن ارزش این هنر‌های زیبای زنان هستیم “.

 در همین حال مسوولان اتحادیه پیشه‌وران ولایت هرات دلیل کاهش ارزش دوخت‌های سنتی و هنر‌های دستی زنان این ولایت را وجود رقابت‌های نا سالم بین زنان هنرمند و عدم حمایت دولت از زنان صنعت کار عنوان می‌کنند.

عبدالودود فیض زاده رییس اتحادیه پیشه وران ولایت هرات می‌گوید: “دولت هیچ‌گونه همکاری با زنانی که در بخش صنایع کار می‌کنند ندارد به همین دلیل ما قادر به برگزاری نمایشگاه‌های از هنر دستی زنان در ولایات یا مرکز کشور نیستیم “

این در حالی است در حال حاضر حدود سه هزار زن در ولایت هرات عضو اتحادیه پیشه‌وران هستند.

گزارشگر: ضیاگل عظیمی