نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل؛ تأکید بر پاسخ‌گویی طالبان برای «نقض نظام‌مند» حقوق زنان

سازمان دیدبان حقوق بشر در بیانیه‌ای اعلام کرده است که مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، با یکی از شدیدترین بحران‌های حقوق بشری در جهان روبه‌رو هستند.

این بیانیه روز دوشنبه، ۲۶ جوزا، در پنجاه‌ونهمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در شهر ژنو، توسط فرشته عباسی، پژوهش‌گر بخش آسیای این سازمان، ارایه شده است.

خانم عباسی در این بیانیه، با اشاره به گزارش ریچارد بنت، گزارش‌گر ویژه‌ی حقوق بشر سازمان ملل، گفته است که «بدرفتاری‌هایی که به آزار و اذیت جنسی» زنان و دختران افغانستانی منجر می‌شود، در این گزارش «تفکیک جنسیتی» یا «آپارتاید جنسیتی» توصیف شده است.

او گفته است: «همان‌گونه که گزارش‌گر ویژه تأکید کرده است، زنان و دختران نه‌تنها به عدالت دست‌رسی ندارند؛ بلکه خودِ نظام موسوم به عدالت، علیه آن‌ها به‌کار گرفته شده و به ابزاری برای ستم و حذف آنان از جامعه تبدیل شده است».

دیدبان حقوق بشر افزوده است که گروه طالبان باید به‌عنوان مسوول این «نقض‌ها و ستم‌ها» پاسخ‌گو شناخته شود.

این نهاد هم‌چنین بر «ضرورت اقدام فوری و مؤثر جامعه‌ی جهانی برای پایان‌دادن به مصونیت از مجازات در برابر نقض گسترده‌ی حقوق بشر، با هدف تضمین آینده‌ای بهتر برای افغانستان، به‌ویژه برای زنان و دختران» تأکید کرده است.

دیدبان حقوق بشر از شورای حقوق بشر سازمان ملل خواسته است که بدون هیچ‌گونه تأخیر، به پیشنهاد گزارش‌گر ویژه درباره‌ی ایجاد یک ساختار پاسخ‌گو و مستقل رسیدگی کند.

در بخشی از بیانیه آمده است: «چنین سازوکاری، می‌تواند از تلاش‌های جاری و آینده برای پی‌گیری حقوقی، از جمله رسیدگی در دادگاه کیفری بین‌المللی، ابتکار کمیته‌ی رفع تبعیض علیه زنان برای ارایه‌ی احتمالی پرونده به دیوان بین‌المللی دادگستری و دیگر مسیرهای دادخواهی پشتیبانی کند».

دیدبان حقوق بشر هم‌چنین از شورای حقوق بشر خواسته است که هرچه زودتر این سازوکار را ایجاد کند و نشان دهد که جامعه‌ی جهانی در برابر وضعیت حقوق بشر در افغانستان بی‌تفاوت نیست.

هم‌چنین فاطمه امیری، فعال آموزشی و از بازماندگان حمله‌ی انتحاری بر مرکز آموزشی کاج در کابل، در سخن‌رانی خود در این نشست، با اشاره به محدودیت‌های طالبان علیه زنان و دختران، خواستار توجه ویژه‌ی جامعه‌ی جهانی به مسئله‌ی حقوق بشر در افغانستان شده است.

او در این نشست گفته است که به نمایندگی از میلیون‌ها زن و دختر افغانستانی صحبت می‌کند که به‌دليل محدودیت‌های طالبان از دست‌رسی به عدالت محروم شده‌اند.

بانو امیری با اشاره به ممنوعیت آموزشی طالبان علیه زنان و دختران در افغانستان، افزوده است که آن‌ها تسلیم محدودیت‌های این گروه نشده و به يادگيری ادامه داده‌اند.

او به جایگاه آموزش دختران تاکید کرده و گفته است: «آموزش فقط خواندن و نوشتن نیست. آموزش رهایی و حفاظت است و وقتی دختران تحصیل می‌کنند، آینده‌ی یک جامعه را تغییر می‌دهند».

این فعال آموزش خواستار حمایت جامعه‌ی جهانی از مکتب‌های زیرزمینی دختران در افغانستان و حفاظت از کسانی شد که «برای حق یادگیری و آموزش می‌جنگند».

وی هم‌چنان از جامعه‌ی جهانی و سایر کشورهای عضو سازمان ملل خواسته است که اگر کاری برای تغییر سیاست طالبان انجام داده نمی‌توانند، این گروه را به رسمیت نشناسند.

در همین حال اتحادیه‌ی اروپا نیز در پنجاه‌ونهمین نشست شورای حقوق بشر ملل متحد، با ابراز نگرانی عمیق از وضعیت حقوق بشر در افغانستان، «نقض نظام‌مند» حقوق زنان و دختران توسط طالبان را محکوم کرد.

هیات نمایندگی اتحادیه‌ی اروپا، با اشاره به سخنان گزارش‌گر ویژه‌ی سازمان ملل گفت: «وضعیت حقوق بشری و بشردوستانه در افغانستان هم‌چنان فاجعه‌بار است. تبعیض شدید جنسیتی طالبان می‌تواند به جنایت علیه بشریت طبق اساسنامه رم منجر شود».

اتحادیه‌ی اروپا هم‌چنین اعلام کرد که از نظام عدالت کیفری بین‌المللی حمایت می‌کند و خواستار پایان دادن به «مصونیت از مجازات» در افغانستان شد.

او افزود: «طالبان نظام حقوقی افغانستان را در جهت منافع ایدئولوژیک و زن‌ستیزانه خود تغییر داده‌اند. آن‌ها باید سیاست‌های خود را با تعهدات حقوق بشری بین‌المللی هماهنگ کنند».

اتحادیه‌ی اروپا در این نشست بر لزوم حمایت از اقلیت‌ها، از جمله هزاره‌ها، اقلیت‌های مذهبی و قومی و دگرباشان جنسی نیز تأکید کرده است.