یونیسف: ۶۰ درصد کودکان محروم از آموزش در افغانستان دختراناند
حدیث حبیبیار
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل یا یونیسف اعلام کرده است که در افغانستان، از هر سه کودک، یک نفر به مکتب نمیرود و ۶۰ درصد از این کودکان محروم از آموزش را دختران تشکیل میدهند.
یونیسف امروز، چهارشنبه ۳۱ ثور، با نشر گزارشی، بر حمایت از آموزش دختران در افغانستان تاکید کرده است.
این نهاد افزوده است که در همکاری با بانک جهانی برای جنوب آسیا، همواره تلاش میکند تا با ایجاد مرکزهای آموزشی محلی از آموزش دختران نوجوان در افغانستان حمایت کند.
یونیسف گفته است که این مرکزهای آموزشی برای بسیاری از دختران که به دلیل محدودیتهای فرهنگی، سیاسی یا نبود امکانات لازم از آموزش محروم ماندهاند، تنها فرصت برای ادامهی آموزش بهشمار میآید. این نهاد نگاشته که آموزش در این مراکز، نهتنها زمینهی یادگیری درسهای مکتب را فراهم میکند؛ بلکه اعتمادبهنفس دختران را نیز افزایش داده و آنان را برای آیندهای مستقل آماده میسازد.
همچنان این نهاد افزوده که در کنار آموزش رسمی، این مرکزها، برنامههایی برای تقویت مهارتهای زندگی، بهداشت و آگاهی اجتماعی نیز برگزار میکنند تا دختران بتوانند نقش فعالتری در خانواده و جامعه ایفا کنند. یونیسف گفته است که آموزگاران زن که از سوی این نهاد آموزش دیدهاند، با رعایت حساسیتهای فرهنگی و اجتماعی، محیطی امن و پذیرفته برای یادگیری دختران فراهم میسازند.
یونیسف تأکید کرده که حمایت از آموزش دختران در افغانستان، به معنای سرمایهگذاری در آیندهی این کشور است. در بخشی از این گزارش آمده که محرومماندن نیمی از جمعیت از حق آموزش، نهتنها زندگی فردی آنان را تحت تأثیر قرار میدهد؛ بلکه پیامدهای منفی گستردهای برای توسعه و ثبات جامعه بهدنبال دارد.
براساس آمار ارایهشده توسط یونیسف در این گزارش، تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۸ هزار مرکز آموزشی محلی در افغانستان فعالیت داشتهاند که از این میان ۵ هزار مرکز با حمایت بانک جهانی ایجاد شدهاند. یونیسف گفته که این مرکزها در مجموع به ۵۶۴ هزار کودک در سراسر افغانستان خدمات آموزشی ارایه کردهاند.
در بند دیگر این گزارش آمده است که همچنین، یونیسف در سال گذشته بیش از ۵۵۰۰ آموزگار زن را آموزش داده است تا با ایجاد محیطهای آموزشی امن و سازگار با فرهنگ، زمینهی آموزش دختران را فراهم سازند. این نهاد تاکید کرده که این اقدام بهویژه برای زمانی که مکتبهای متوسطه دوباره بازگشایی شوند، اهمیت حیاتی دارد.
همچنان این نهاد سازمان ملل میافزاید که در چارچوب همین برنامه، بیش از ۱۵۰۰ مرکز آموزشی فشرده راهاندازی شده که امکان آموزش سریع (دو صنف در یک سال) را برای دختران و پسرانی فراهم میسازد که در گذشته از مکتب بازمانده بودند. بهگفتهی یونیسف این مراکز آموزش را تا صنف ششم ارائه میدهند و پس از آن دانشآموزان میتوانند به صنف هفتم در مکتبهای دولتی منتقل شوند.
مریم، یکی از دانشآموزان این مرکزهای آموزشی در صحبت با یونیسف گفته است که با تشکیل این صنفها احساس میکند که به رویاهایش نزدیک میشود. او افزود: «هر روز که میگذرد، یک قدم به رویاهایم نزدیکتر میشوم».
مریم با پدر و مادرش و ۹ خواهر و برادرش در غرب افغانستان زندگی میکند. مانند بسیاری از دختران در جامعهاش در گذشته نتوانسته بود به مکتب ابتدایی برود، زیرا در مکتب دولتی نزدیکشان آموزگار زن حضور نداشت. او میگوید: «خانوادهام نگران امنیت من در مکتبی بدون آموزگار زن بودند. از آن زمان تصمیم گرفتم خودم آموزگار شوم تا راه را برای آموزش سایر دختران هموار کنم».
اکنون، مریم از طریق یک مرکز آموزشی فشرده تحت حمایت یونیسف، در حال بازیابی حق آموزش خود است.
گفتنیست که با تسلط طالبان، محدودیتهای شدیدی بر آموزش دختران اعمال شد. بر اساس گزارشها، بیش از ۱.۴ میلیون دختر بالاتر از صنف ششم از حق آموزش محروم شدهاند. این ممنوعیتها نه تنها دسترسی به آموزش را محدود کرده؛ بلکه پیامدهای اجتماعی و روانی گستردهای نیز به همراه داشته است. افزایش افسردگی، ازدواجهای اجباری و کاهش حمایت خانوادهها از آموزش دختران از جمله این پیامدها هستند.
بربنیاد گزارشهای یونسکو، افغانستان در میان ده کشوری است که بیشترین تعداد دختران محروم از مکتب را دارد و ۷۵ درصد دختران در این کشور از آموزش محروم ماندهاند.
در سوی دیگر، چند دهه جنگ در افغانستان و حاکمیت گروههای مخالف مسلح نظامهای حاکم، چون طالبان در دو دههی گذشته سبب شده که در بسیاری از ولایتها، آموزش عصری نهادینه نشده و ساختمانهای مکتب نیز ساخته نشوند.
در بیش از سه سال گذشته، پس از آن که طالبان قدرت را به دست گرفت، درگیریها خاتمه یافت؛ اما طالبان آموزش دختران را محدود کرد. در سوی دیگر، این گروه بیشتر بر مدرسهسازی تمرکز دارد تا آموزشهای عصری.
