محرومیت دختران از آموزش و تمرکز طالبان بر مدرسهسازی
آینور سعیدپور
با گذشت هزار و ۲۱۶ روز از بستهماندن مکتبهای دختران بالاتر از صنف ششم، جنبش زنان مقتدر گفته که زنان و دختران افغانستانی بهطور “سیستماتیک” از حقوق اولیهی خود محروم شدهاند.
این جنبش در اعلامیهای گفته است که وضعیت کنونی افغانستان بازتابی از «رنج، محرومیت و بحران هویتی» است که نهتنها زنان؛ بلکه تمامی مردم این کشور را تحت تأثیر قرار داده است.
ننسخهای از این اعلامیهی جنبش زنان مقتدر به خبرگزاری بانوان افغانستان ارسالشده که در آن تأکید شده، درحالیکه جهان به سوی پیشرفت در عرصههای مختلف حرکت میکند، افغانستان به دلیل سیاستهای «سرکوبگرانه و افراطی» طالبان با عقبگرد تاریخی مواجه شده است.
گسترش مدرسهسازی به جای آموزش فراگیر
درحالیکه دختران بالاتر از صنف ششم همچنان از حق آموزش محروماند، طالبان در این مدت بر گسترش مدرسهسازی تمرکز کردهاند.
زنان معترض میگویند که این گروه با تغییرات گسترده در نصاب آموزشی، تلاش دارند سیستم آموزشی جدیدی را بر پایه ارزشهای «افراط گرایانه» خود پیاده کنند.
جنبش زنان مقتدر نسبت به جایگزینی مکتبها با مدرسههای دیوبندی طالبانی ابراز نگرانی کرده است. آنان تاکید کرده که این تغییرها نهتنها فرصتهای آموزشی را از کودکان میگیرد؛ بلکه آنان را از مهارتهایی مانند تفکر انتقادی و خلاقیت نیز محروم میکند.
درخواست برای اقدام جهانی
این جنبش از نهادهای بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری خواسته است که در برابر این وضعیت سکوت نکنند و برای پایاندادن به محدودیتهای آموزشی و تغییرات در نصاب، اقدامات فوری انجام دهند.
از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در آگوست ۲۰۲۱، این گروه محدودیتهای گستردهای را بر حقوق زنان و دختران، بهویژه در عرصه آموزش، اعمال کرده است. یکی از جدیترین این محدودیتها، ممنوعیت تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم است که میلیونها دختر را از دسترسی به حق ابتدایی آموزش محروم کرده است.
طالبان در کنار اعمال این محدودیتها، اقدام به گسترش مدرسههای مذهبی کردهاند که عمدتاً بر اساس ایدئولوژی خاص آنان اداره میشوند. این مدرسههای دینی با تمرکز بر آموزش مذهبی به جای آموزش علمی و عملی، نگرانیهایی را در مورد رشد نسلهای آینده و گسترش “افراطگرایی” در کشور ایجاد کرده است.
به گفته نهادهای بینالمللی، سیاستهای آموزشی طالبان نهتنها بر زنان و دختران تأثیر منفی گذاشته؛ بلکه بنیانهای نظام آموزشی افغانستان را نیز تضعیف کرده است. تغییرات در نصاب تعلیمی، حذف محتوای علمی و فرهنگی و جایگزینی آن با موضوعهای ایدئولوژیک از جمله اقدامهای است که آیندهی تحصیلی و شغلی کودکان و جوانان را به خطر انداخته است.
سکوت جامعه جهانی در قبال این سیاستها، نگرانیهای گستردهای را در میان فعالان حقوق بشری و جنبشهای مدنی افغانستان ایجاد کرده است. آنها تأکید دارند که بیتوجهی به این مسئله نهتنها حقوق زنان و کودکان را به خطر میاندازد؛ بلکه میتواند تأثیرات منفی بر ثبات و امنیت منطقهای نیز داشته باشد.
