غرفههای دورافتاده و محدودیت بازدید؛ زنان کارآفرین از نمایشگاه کابل بدون دستآورد برگشتند
آینور سعیدپور
شماری از زنان کارآفرین که در سیوچهارمین نمایشگاه کشاورزی و دامداری در کابل شرکت کرده بودند، میگویند این رویداد خلاف انتظارشان هیچ دستآورد اقتصادی برای آنان نداشته است. به گفتهی آنان، موقعیت نامناسب غرفهها و محدودیت در دسترسی بازدیدکنندگان، بهویژه ممنوعیت ورود مردان به بخش زنان، باعث شده تا میزان فروش آنان به نزدیک صفر برسد.
این زنان، میگویند با امید معرفی محصولات و فروش تولیداتشان، از ولایتهای مختلف به کابل آمده بودند؛ اما در پایان نمایشگاه نهتنها سودی به دست نیاوردند، بلکه حتا هزینههای اولیهشان نیز جبران نشده است. به باور آنان، نحوه مدیریت و سازماندهی این رویداد، بهگونهای بوده که فرصت برابر برای حضور و رقابت اقتصادی را از زنان گرفته است.
یکی از مهمترین انتقادهای مطرحشده از سوی این زنان، جدابودن بخش مربوط به آنان از سایر غرفههای نمایشگاه است. به گفتهی آنان، غرفههای زنان در محلی دور از بخشهای اصلی قرار داشت و همین موضوع باعث کاهش چشمگیر بازدیدکنندگان شده بود. بسیاری از بازدیدکنندگان برای رسیدن به این بخش باید مسیر جداگانهای را طی میکردند، امری که در عمل سبب شد شمار کمی از افراد به غرفههای زنان سر بزنند.
نازیه، یکی از زنان کارآفرین که از یکی از ولایتها همراه با محرم خود برای شرکت در این نمایشگاه به کابل آمده بود، میگوید که با وجود صرف هزینه برای انتقال محصولات و سفر، در طول چهار روز برگزاری نمایشگاه حتا نتوانسته هزینههایش را نیز جبران کند. او با ابراز نارضایتی از شرایط موجود میگوید: «بازار تنها برای زنان بود و ما نتوانستیم چیزهای زیادی بفروشیم. یکی از دلیلها این بود که بخش زنان جدا بود و مردان اجازه نداشتند به آنجا بیایند.»
به گفتهی نازیه، جدابودن فضای نمایشگاه برای زنان نهتنها باعث کاهش بازدید شده، بلکه عملاً فرصت فروش را نیز محدود کرده است. او تأکید میکند که فعالیتهای اقتصادی نباید بر اساس جنسیت تفکیک شود و اگر هدف از برگزاری چنین نمایشگاههایی حمایت از تولیدکنندگان است، باید شرایط برابر برای همه فراهم باشد.
در کنار موقعیت نامناسب غرفهها، محدودیت در حضور بازدیدکنندگان نیز از دیگر عواملی است که زنان کارآفرین آن را مانع جدی در برابر فروش محصولاتشان میدانند. به گفتهی آنان، ممنوعیت ورود مردان به سالن زنان باعث شده تا بخش بزرگی از مشتریان بالقوه از دست برود؛ زیرا در بسیاری از خانوادهها، تصمیمگیری و توان خرید به مردان وابسته است.
این در حالی است که بسیاری از زنان در شرایط کنونی دسترسی محدود به منابع مالی دارند و قدرت خرید مستقل آنان پایین است. به همین دلیل، محدودکردن حضور مردان در چنین فضاهایی، عملاً بازار فروش را کوچکتر کرده و فرصتهای اقتصادی را کاهش داده است.
نازنین، یکی دیگر از زنان کارآفرین که در این نمایشگاه صنایعدستی و تولیدات خانگی خوراکی را برای فروش عرضه کرده بود، نیز تجربه مشابهی دارد. او که پیش از این در نمایشگاههای مختلف شرکت کرده، این رویداد را یکی از کمدستآوردترین نمایشگاههایی میداند که در آن حضور یافته است.
او میگوید که در جریان چهار روز، میزان بازدید از غرفهها بسیار پایین بوده و حتا افرادی که به این بخش میآمدند، تمایل چندانی به خرید نداشتند. به گفتهی او، قیمت نسبتاً بالای صنایعدستی -که ناشی از زحمت و کار ظریف زنان است- در کنار کاهش توان اقتصادی مردم، باعث شده تا فروش این محصولات به حداقل برسد.
نازنین، همچنان تأکید میکند که ممنوعیت ورود مردان، فرصت ایجاد ارتباطات کاری و بستن قراردادهای جدید را نیز از آنان گرفته است. او میافزاید: «در این نمایشگاه حتا یکسوم فروش نمایشگاههای قبلی را هم نداشتیم. مردان حضور نداشتند و فقط به زنان اجازه ورود داده میشد. به همین دلیل، فروش بسیار کم بود و ما تقریباً هیچ عایدی نداشتیم.»
به گفتهی او، بسیاری از زنانی که از ولایتهای دیگر برای شرکت در این نمایشگاه آمده بودند، نهتنها سودی به دست نیاوردند، بلکه حتا هزینه رفتوآمد و اقامتشان نیز جبران نشده است. این موضوع باعث شده تا برخی از آنان نسبت به شرکت در رویدادهای مشابه در آینده تردید داشته باشند.
در همین حال، برخی از بازدیدکنندگان نیز میگویند که وضعیت اقتصادی و افزایش قیمتها، توان خرید آنان را بهشدت کاهش داده است. آنان میگویند که در سالهای اخیر تنها قادر به خرید کالاهای ضروری استند و توانایی خرید محصولات غیرضروری، از جمله صنایعدستی، را ندارند.
فریده، یکی از بازدیدکنندگان این نمایشگاه، میگوید که همراه با دوستانش به محل برگزاری این رویداد در بادامباغ کابل رفته، اما هیچ خریدی انجام نداده است. به گفتهی او، تنها یکی از دوستانش توانسته یک انگشتر دستساز خریداری کند. فریده میافزاید: «قیمتها بالا بود و ما توان خرید نداشتیم. بیشتر برای دیدن آمده بودیم، نه برای خرید.»
سیوچهارمین نمایشگاه فرآوردههای کشاورزی و دامداری از دوم تا پنجم ثور در بادامباغ کابل برگزار شد. در این رویداد، ۲۶۳ غرفه از تولیدات داخلی به نمایش گذاشته شده بود که از این میان، ۶۵ غرفه به زنان اختصاص یافته بود.
با این حال، این نخستینبار نیست که زنان کارآفرین در نمایشگاهها با چنین چالشهایی روبهرو میشوند. پیش از این نیز گزارشهایی از محدودیت در حضور و دسترسی برابر آنان در رویدادهای مشابه منتشر شده بود.
