مبارزه با گرسنگی؛‌ تراژدی تکرار برای زنان افغانستانی

هم‌زمان با نگرانی‌ها از افزایش فقر و بحران اقتصادی در افغانستان، دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، از کم‌بود بودجه‌ی امدادی در سال روان میلادی به مردم افغانستان ابراز نگرانی کرده است. معاون امور بشری یوناما گفته است که تنها شش درصد از بودجه‌ی مورد نیاز آنان برای کمک به افراد نیازمند در افغانستان تامین شده است. از سوی دیگر شماری از زنان نیز می‌گویند که با گسترش فقر آنان توانایی تهیه‌ی نیازهای اولیه‌ی شان را نداشته و در سال‌های پسین به کمک‌های بشردوستانه وابسته استند.

حسیبه، باشنده‌ی کابل است. او، سرپرست خانواده و مادر پنج فرزند می‌باشد. پیش از این برای تامین مصرف خانواده‌اش در خانه‌ها لباس‌شویی و صفاکاری می‌کرد؛ اما به گفته‌ی او پس از روی کار آمدن طالبان خانواده‌های که او برای آنان کار می‌کرد، افغانستان را ترک کرده و او نیز منبع درآمدش را از دست داده است.

در بیش از دو سال گذشته، دریافت کمک‌های بشردوستانه از سوی سازمان‌های بین‌المللی و بنیادهای خیریه تنها راهی‌ست که او می‌تواند برای فرزندان‌اش لقمه‌ نانی آمده کند. اما باوجود این، حسیبه می‌افزاید که در اواخر کمک‌های بشردوستانه کاهش یافته است.

علاوه بر کاهش کمک‌های بشردوستانه، به گفته‌ی این زن کمک‌ها به نیازمندان واقعی توزیع نمی‌شود و بیش‌تر کمک‌ها بر اساس قوم‌وخویش و واسطه‌داشتن توزیع می‌شود. باوجود این اما بازهم حسیبه خواستار افزایش کمک‌های بشردوستانه برای نیازمندان به ویژه زنان است. 

شماری دیگر از این زنان از سازمان‌ها و جامعه‌ی جهانی می‌خواهد که با درنظر داشت بحران کنونی در افغانستان، کمک‌های بشردوستانه به این کشور را افزایش دهد.

زرمینه، بانوی دیگر که سرپرست خانواده‌اش است. او، برای تهیه‌ی لقمه نان خشکی برای فرزندان‌اش حتا ساعت‌ها در پشت نانوایی‌ها انتظار می‌کشد. او، می‌گوید در آن‌جا چشم انتظار دست کمکی است که شاید کسی برایش یک قرص نان خشک کمک کند.

زرمینه، با همکاری وکیل‌گذر ناحیه‌ی شان از چندماه به این سو از طرف برنامه‌ی جهانی غذا کمک‌های غذایی دریافت می‌کند. او که از این وضعیت ابراز خوش‌حالی کرده و از نهادهای امدادرسان می‌خواهد که کمک‌ها را برای آنان افزایش دهد. 

شماری از فعالان حقوق زن نیز می گویند که زنان در کنار کودکان از جمله‌ قشرهای آسیب‌پذیر از بحران اقتصادی و بشری در افغانستان است. آنان می‌گویند که حاکمیت طالبان و فرمان‌های محدود کننده‌ی آنان بر زنان و دختران باعث آسیب‌پذیری بیش‌تر زنان شده است.

مریم معروف آروین، فعال حقوق زن می‌گوید که در کنار فرمان‌های محدود کننده‌ی طالبان که زنان را بیش‌تر از پیش در بحران اقتصادی این کشور متاثر کرده؛ وابستگی زنان از لحاظ اقتصادی به مردان نیز باعث آسیب‌پذیری بیش‌تر زنان و دختران شده است. “عدم هویت مستقل برای زنان و دختران افغانستانی، خود سبب می‌شود که آنان بیش‌تر از هر زمانی دیگر، به‌ویژه در موردهای اقتصادی و فقر اقتصادی که حاکم می‌شود، قربانی باشد.” 

باوجود که زنان پیش از حاکمیت طالبان در بسیاری از بخش‌های دولتی و خصوصی مصروف کار بودند؛ اما باوجود آن‌هم زنان در روستاهای دور دست و ولایت‌های که زیر کنترول طالبان بود، از لحاظ اقتصادی به مردان وابسته بودند. از سوی دیگر جامعه‌ی سنتی افغانستان باعث شده که کار زنان در بیرون از منزل از سوی بیش‌تر خانواده‌ها ننگ و عار پنداشته شود و به همین سبب هم به آنان اجازه‌ی کار داده نمی‌شد. 

با روی کار آمدن طالبان مشکل‌های اقتصادی زنان افزوده شد. زیرا طالبان کار زنان را در تمام نهادها و وزارت‌خانه‌ها ممنوع کرد. این گروه حتا کار زنان را در دفترهای سازمان ملل و سایر موسسه‌های امدادرسان نیز ممنوع کردند. ممنوعیت کاری زنان در پروسه‌های امدادرسانی نیز به‌گونه‌ی مستقیم زنان را متاثر کرده است.

مریم معروف آروین، هم چنان با اشاره به سنت‌های حاکم در افغانستان و ممنوعیت کار زنان از سوی طالبان از وخامت وضعیت موجود هشدار می‌دهد. خانم آروین تاکید می‌کند که افغانستان در حاکمیت طالبان به جامعه‌ی مردسالار، سنتی و افراطی تبدیل شده است. وی، می‌افزاید که فرمان‌های محدود کننده‌ی طالبان نه تنها زنان؛ بلکه بر اقتصاد کلی افغانستان آسیب‌رسانیده است.

گفتنی‌ست که پیش‌تر برنامه‌ی توسعه‌ی سازمان ملل نیز تایید کرده بود که ممنوعیت کار زنان از سوی طالبان یکی از بحران‌های اقتصادی افغانستان است. بر اساس آمار این سازمان ممنوعیت کار زنان از شش میلیون تا یک میلیارد دالر به اقتصاد افغانستان آسیب رسانیده است

نگرانی‌ها و انتقادها از عدم توزیع عادلانه‌ی کمک‌ها به نیازمندان درحالی‌ صورت می‌گیرد که از زمان تسلط دوباره‌ی طالبان بر افغانستان، کشور با بحران بشری مواجه شده و بیش از دو سوم جمعیت آن نیازمند کمک‌های بشردوستانه است؛ اما دخالت و سوءاستفاده طالبان از این کمک‌ها، همواره نگران کننده بوده است.

پیش از این اداره‌ی بازرس ویژه‌ی آمریکا در امور بازسازی افغانستان (سیگار) که کارش نظارت از کمک‌های آمریکا به افغانستان است، در دو سال گذشته بارها در مورد «سوءاستفاده» طالبان از کمک‌های بشردوستانه به مردم این کشور، گزارش داده است.

اندریکا راتوات، معاون امور بشری دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان ، گفته که از حدود سه میلیارد دالر بودجه مورد نیاز برای کمک به افغانستان تنها شش درصد آن تامین شده است. وی، گفته که مبلغ به دست آمده شامل ۲۹۰ میلیون دالر می‌شود. این مقام سازمان ملل تاکید کرده است که جامعه‌ی جهانی کمک‌های خود را برای کمک به نیازمندان در افغانستان افزایش دهند.