مادری در اندوه محرومیت آموزش دختران‌اش

هم‌زمان با روز جهانی آموزش، شماری از  خانواده‌ها با ابراز نگرانی از تداوم ممنوعیت آموزش دختران، خواستار توجه‌ی جدی جامعه‌ی جهانی در زمینه آموزش دختران شان هستند.

زرغونه‌ی ۴۰ ساله مادر دو دختر محروم از آموزش است. او، هم‌زمان با روز جهانی آموزش، از آینده‌ی نامعلوم دختران‌اش ابراز نگرانی کرده و می‌گوید که جامعه‌ی جهانی باید به خواست زنان و دختران محروم افغانستانی توجه جدی کند. 

زرغونه باشنده‌ی قریه “رباط افغانان” ولسوالی زنده‌جان هرات است.

زرغونه، خود یکی از قربانیان ازدواج اجباری‌ست. او، می‌گوید که دوسال محرومیت آموزش دختران‌اش را با ترس تکرار سرنوشت خودش بر فرزندان‌اش سپری کرده است. “مه دوتا دختر دارم یکی خاتمه جان و یکی هم رویا جان، وقتی طالبان مکتب‌ها بسته‌کردند هر دوتا دخترای من خانه‌نشین شدند هر روزی که از بالای دخترای من می‌گذشت دو برار آنها بالای من سخت می‌گذشت؛ چون من ۱۳ ساله بودم که به زور و بی‌خبر از خودم من را عروس کردند نه درسی خواندم نه مشق. حالی میترسم که اگر شوهر من از خاطر بی‌کاری و بی‌سرنوشتی دخترای مه را مجبور به ازداوج کند و همان قصه و شب‌های تاریک خودم تکرار شود.”

زرغونه، بی‌سواد است علم و دانش را به شعمی در میان گورستان تشبیه می‌کند. او می‌افزاید که بخاطر داشتن زندگی و وضعیت اقتصادی بهتر دختران خود را به مکتب ثبت نام کرده بود. و آرزو داشت روزی بتواند زندگی خود را از روستا به مرکز هرات منتقل کند و دخترانش وارد دانشگاه شوند. “درس مثل شمع و چراغ چیز خوبی است مه که سواد ندارم خود را کور حس می‌کنم. کارت‌های دعوت را از روی و شکل آن‌ها تشخیص می‌دهم که از عروسی است یا ختم قرآن چون سواد ندارم. مکتب خیلی از ما دور است. تقریبا یک ساعت دخترای مه پیاده‌روی می‌کردند تا به مکتب برسند. در خانه تمام کار‌ها را انجام می‌دادم تا دخترانم درس بخوانند. هفته‌ی یک‌بار می‌رفتم و با معلم‌های شان درمورد استعداد‌ آن‌ها صحبت می‌کردم. معلم‌ها خیلی راضی بودند، می‌گفتند دخترانت لایق هستند و در آینده داکتر خواهند شد.”

زرغونه با ابراز نگرانی از وضعیت روحی دخترانش از جامعه‌ی جهانی خواهان توجه جدی بر حق کار و آموزش زنان و دختران سرزمین‌اش می‌باشد.

بیست‌وچهارم جنوری برابر با روز جهانی آموزش است. روزی که در آن صحبت از صلح و توسعه‌ی پایدار گفته می‌شود. کشورهای جهان تلاش می‌کنند در روز جهانی آموزش، حق دست‌رسی به آموزش بدون تبعیض را در جهان نهادینه کنند.

دختران افغانستانی، اما هم‌چنان در روز جهانی آموزش، از رفتن به مکتب ممنوع اند.

وزارت آموزش و پرورش طالبان در سوم حمل سال ۱۴۰۱ خورشیدی، هم‌زمان با آغاز سال آموزشی جدید در افغانستان و در زمانی‌که هزاران دانش‌آموز دختر بر اساس وعده‌‌های سال‌ قبلی، پشت دروازه‌های مکتب‌ها رسیده بودند، اعلام کرد که تمام مکتب‌های دخترانه بالاتر از صنف ششم «تا اطلاع ثانی» مسدود است.

تاکنون، دست‌رسی زنان و دختران افغانستان به آموزش، به صورت تدریجی از بین رفته است و حالا تنها دختران در دوره‌ی ابتدایی اجازه دارند که به مکتب‌ بروند.

در این مدت دختران و زنان افغانستانی با واکنش‌ها و اعتراض‌های پی‌هم در مقابل این عمل‌کرد‌های طالبان مبارزه کردند؛ اما هنوز هم هیچ کلیدی برای بازگشایی دوباره‌ی قفل دروازه‌های علم‌ودانش در افغانستان یافت نشده است.

این سازمان گفته‌است؛ دختران ضمن محرومیت از آموزش برخی از آنان که کودک‌اند، گرسنه می‌باشند.

برنامه‌ی جهانی غذا هم‌چنان افزود؛ با توزیع بیسکویت برای کودکان دانش‌آموز از پسر و دختر، خانواده‌ها را تشویق می‌کند که فرزندان‌شان را به مکتب بفرستند و عفو بین‌الملل نیز خواستار بازگشایی مکتب‌های دخترانه «بدون قید و شرط» شد.

براساس آمارهایی که در مورد دختران محروم از آموزش پخش شده، در بیش از دو سال حکومت طالبان از حدود ۸۰ درصد دختران واجد شرایط آموزش در مکتب‌ها و دانشگاه‌ها، بیش از دو میلیون و ۵۰۰ هزار نفر آنان، از آموزش محروم ماندند.

رهبران طالبان با این استدال که آموزش دختران واجب نیست و شرایط آموزش برای آنها مطابق نظر این گروه فراهم نیست، آموزش دختران را به دوره ابتدایی مکتب‌ها محدود کرده‌اند.

این در حالی‌ست که محمد خالد حنفی، سرپرست وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، سال گذشته آموزش را یک امر «مباح» و پیروی از «امیر» به تعبیر گروه طالبان ملا هبت‌الله آخند زاده را امر «واجب» دانست.

او گفت: «هرجا که برویم از تعلیم سخن زده می ‌شود، تعلیم یک عمل مباح است و این یک سخن علمی است، تعلیم دنیوی مباح است و زمانی ‌که میان مباح و حکم امیر تعارض به میان آید، در این صورت حکم امیر واجب است.»

در حال حاضر، افغانستان در جهان تنها کشوری است که دختران در آن به گونه رسمی از آموزش محروم هستند.