تنها هفت درصد زنان افغانستانی به خدمات بانکی دسترسی دارند
آینور سعیدپور
برنامه توسعهای سازمان ملل متحد، اعلام کرده که در شرایط رکود اقتصادی و محدودیتهای گسترده، بخش خصوصی به یکی از مهمترین مسیرهای اشتغال و توانمندسازی زنان در افغانستان تبدیل شده است.
بر اساس گزارش تازهی برنامهی توسعهای ملل متحد، با عنوان «نقشهبرداری بخش خصوصی در افغانستان»، شرکتهای خرد، کوچک و متوسط همچنان در حال ایجاد اشتغال و تولید استند و از معیشت میلیونها نفر، از جمله زنان، حمایت میکنند.
این نهاد ملل متحد، تأکید میکند که با وجود کاهش تجارت و تولید پس از آگست ۲۰۲۱، بخش خصوصی میتواند نقش کلیدی در تابآوری اقتصادی و بهبود وضعیت معیشتی ایفا کند.
در این گزارش آمده که تنها حدود هفت درصد زنان در افغانستان به خدمات بانکی یا مالی رسمی دسترسی دارند، در حالی که این رقم برای مردان حدود ۲۰ درصد است. برنامهی توسعهای ملل متحد، هشدار داده که بدون گسترش شمولیت مالی و حمایت هدفمند، مشارکت اقتصادی زنان همچنان محدود خواهد ماند.
نمونهای از تأثیر حمایت از بخش خصوصی، کسبوکار فرآوری زعفران در هرات است که توسط زنی راهاندازی شده است. او با سرمایه شخصی کار خود را آغاز کرد و سپس در چارچوب پروژهای با حمایت مالی اتحادیه اروپا، کمکهزینه دریافت کرد. با این حمایت، تجهیزات فرآوری و بستهبندی خریداری شد، ۲۰ زن در کارگاه استخدام شدند و همکاری با زنان کشاورز روستایی گسترش یافت. بر اساس گزارش، درآمد این کسبوکار ۳۰ درصد افزایش یافته و زمینه دسترسی به بازارهای بینالمللی فراهم شده است.
برنامهی توسعهای ملل متحد، میگوید کشاورزی نزدیک به یکسوم تولید ناخالص داخلی افغانستان را تشکیل میدهد و صدها میلیون دالر ظرفیت صادراتی استفادهنشده، بهویژه در بخش زعفران، میوه خشک و مغزها وجود دارد. همچنان در بخشهای انرژی تجدیدپذیر، مالی دیجیتال و صنایع کوچک فرصتهای قابل توجهی برای رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال، بهویژه برای زنان، دیده میشود.
این نهاد افزوده که با تقویت ظرفیتهای محلی، حمایت از دسترسی به بازار و سرمایه، و ایجاد شراکتهای نوآورانه، میتوان زمینه مشارکت گستردهتر زنان در اقتصاد را فراهم کرد.
برنامهی توسعهای ملل متحد، تأکید کرده که در شرایطی که میلیونها افغانستانی با چالشهای شدید اقتصادی روبهرو استند، حمایت از بخش خصوصی نهتنها یک گزینه توسعهای، بلکه ضرورتی برای ثبات معیشتی و افزایش تابآوری، بهویژه برای زنان، به شمار میرود.
پس از به قدرترسیدن طالبان، کار زنان در بسیاری از بخشها ممنوع شده و بسیاری از آنان مجبور شده که برای کسب درآمد به کارهای خصوصی رو آوردند. با این حال، کار زنان در این بخش با چالشهایی چون دسترسی نداشتن به بازارهای داخلی و بیرونی، سرمایهی ناکافی و نبود پشتیبانی روبهرو است.
تازهترین دادههای سازمان ملل متحد، نشان میدهد که تنها هفت درصد زنان در افغانستان بیرون از خانه اشتغال دارند.
