بزرگداشت از روز فرهنگ هزارگی در کابل با حضور گستردهی زنان
آینور سعیدپور
در روزی آفتابی و پر رفتوآمد، تالاری در یکی از مناطق غرب کابل به محلی برای گرامیداشت از فرهنگ هزارگی بدل شده است. دهها زن و مرد، از جمله فرهنگیان، دانشجویان و بازاریان، گرد هم آمده اند تا با برگزاری یک نمایشگاه فرهنگی، از روز فرهنگ هزارگی تجلیل کنند. در مرکز این مراسم، حضور پررنگ زنان و دختران نهتنها نمادی از پویایی فرهنگی که نشانهای از مقاومت در برابر فراموشی و حاشیهنشینی فرهنگی بوده است.
نمایشگاه یکروزهای که با حضور پررنگ زنان و دختران برگزار شد، با بیش از ۴۰ غرفه خوراکهای سنتی، پوشاک محلی و صنایعدستی، جلوهای از فرهنگی قوم هزاره را به نمایش گذاشت. بیش از ۸۰ درصد غرفهها توسط زنان اداره میشد؛ زنانی که با لباسهای رنگین محلی، محصولات دستدوز، غذاهای اصیل و لبخندهایی گرم، روح تازهای به این برنامه بخشیده اند.
مرضیه، دانشجویی که برای بازدید آمده، در حالی که با کنجکاوی به یکی از غذاهای محلی نگاه میکند، میگوی که چنین رویدادهایی برای شان مهم و با اهمیت است. «ما که در شهر بزرگ شدهایم، شاید خیلی از این خوراکها و پوشاک را حتا نشناسیم. این برنامهها کمک میکند ریشههای مان را فراموش نکنیم.»
او با اشاره به حضور زنان و دختران در این نمایشگاه، تأکید میکند که زنان نقشی اساسی در حفظ فرهنگ محلی دارند. «ببینید، اکثر غذاهایی که اینجا پخته شده و لباسهایی که دوخته شده، کار زنان و دختران است. همین خودشان برگزارکننده این برنامه اند. اگر زنان نباشند، فرهنگ بومی خیلی زود فراموش میشود.»
در یکی از غرفهها، رحیمه لباسهای محلی هزارگی را معرفی میکند. از لباسهای مردانهی سنتی گرفته تا چپنهای سنگدوزیشده و پیراهنهای پُرکار زنانه. و میافزاید که شماری از جوانانی که برای بازدید از نمایشگاه آمده اند، با غذاهای محلی آشنا نبوده و حتا نامها و طریقهی پخت را نمیدانستد. او از این وضعیت ابراز تأسف کرده و تاکید دارد که افغانستان مکانی از تنوع فرهنگی است که برای حفظ هریک از آنها تلاش شود.
خانم رحیمه، همچنان میافزاید که شماری از بازدیدکنندگان به لباسهای محلی مرده هزاره علاقهمندی دارند و از آنها خرید کرده است.
برخی از شرکتکنندگان دیگر از بزرگداشت مناسبتهای فرهنگی استقبال کرده و میگویند که باید زمینه برای برگزاری باشکوه مراسمها فراهم شود.
در میان جمعیت، دختران نوجوانی دیده میشوند که با موبایل از غرفهها فیلم میگیرند و از غذاها عکس میگیرند. برنامه نه تنها فضایی برای نمایش محصولات فرهنگی است؛ بلکه محلی برای گفتوگو میان نسلها و انتقال تجربه است.
نرگس، یکی از بازدیدکنندگان، باور دارد که فرهنگدوستی نباید در چارچوب قوم، زبان یا مذهب محدود بماند. «من فکر میکنم فرهنگ متعلق به همه است. باید از همهی خردهفرهنگها حمایت شود، چون تنوع فرهنگی بخشی از هویت ملی ماست. افغانستان فقط یک فرهنگ ندارد، صدها رنگ و صدا دارد».
او میافزاید که برگزاری چنین برنامهها باعث میشود فرهنگها زنده بمانند. «جوانها اگر این برنامهها را ببینند، شاید بیشتر علاقهمند شوند که بخوانند، بپرسند، یاد بگیرند.»
برگزاری چنین رویدادهایی در فضای امروز افغانستان و با محوریت زنان، کمسابقه و در مواردی پرریسک است.
در پایان این نمایشگاه، شماری از بازدیدکنندگان با بستههای کوچک از غذاهای محلی و پارچههای رنگین؛ اما با درک تازهتری از ریشههای خود، سالن را ترک میکنند.
