چرخ و نخ؛ نیروی زنان هراتی برای ایستادگی و خودکفایی

زنی در هرات، با بیست سال تجربه‌ی کار در زمینه‌ی تجارت لباس‌های سنتی در کشورهای همسایه، اکنون برای بیش از ۱۰۰ دختر و زن دیگر فرصت آموزش خیاطی را فراهم کرده که نه تنها به تغییر سرنوشت خودش؛ بلکه به روشن کردن مسیر استقلالیت مالی آنان نیز کمک کرده است. او می‌گوید که با آموزش خیاطی، فرصتی برای زنان ایجاد کرده تا در برابر مشکلات اقتصادی و اجتماعی ایستادگی کنند و از توان‌مندی‌های خود در راستای ساختن آینده‌ای بهتر استفاده کنند.

بنفشه شریفی – [نام مستعار]، باشنده‌ی ولایت هرات است. او در یکی از روستاهای دورافتاده‌ی این ولایت در زمینه‌ی فروشندگی لباس‌های سنتی فعالیت دارد و هم‌چنان به زنان خیاطی را آموزش می‌دهد.

بانو شریفی می‌گوید که پس‌از سال‌ها اکنون به کشور برگشته و تلاش‌ دارد تا هنر خیاطی را به زنان و دخترانی که از آموزش محروم هستند و با خانه‌نشینی و افسرده‌گی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، آموزش دهد. بنفشه گفت: «سال‌ها در کشور پاکستان فعالیت داشتم و در آن‌جا چندین دکان داشتم که لباس‌های تولیدی خود را به فروش می‌‌رساندم. مدتی‌ست که به کشور بازگشتم و در این‌جا نیز به فروشندگی و خیاطی مشغول هستم. علاوه بر این، برای زنان و دختران محروم از آموزش نیز هنر خیاطی را آموزش می‌دهم».

او می‌افزاید که هدفش این‌ است که زنان، مهارت‌های حرفه‌ای بیاموزد تا آنان بتوانند در برابر مشکلات اقتصادی و اجتماعی ایستادگی کنند و به استقلالیت مالی داشته باشند. بانو شریفی گفته است: «من به خوبی درک می‌کنم که فقر و بی‌چاره‌گی چگونه دردی‌ست، از دین خاطر دوست دارم که به هر زن و دختر فقیر این هنر آموزش بدهم. هدفم این‌ است که زنان از خودشان درآمدی داشته باشند».

بنفشه می‌افزاید که در هر مرحله به ده نفر هنرش را آموزش می‌دهد و اکنون نیز حدود ۱۰ دختر که از رفتن به دانش‌گاه‌ محروم شده‌اند در کارگاه‌اش مشغول یادگیری خیاطی هستند. «دخترانی نزد من می‌آیند که از آموزش محروم هستند. خیلی خوشحال هستم که حداقل آنان را از خانه‌نشینی بیرون میاورم. گاهی در داخل کارگاه مشغول آموزش هستند و گاهی هم در قسمت فروش به من کمک می‌کنند».

او هم‌چنان از بی‌توجهی نهادهای کمک‌کننده انتقاد کرده و از آنان می‌خواهد که به‌طور «درست» از کارآفرینان زن حمایت کنند تا بتوانند هزینه‌های خود و خانواده‌های شان را فراهم کنند. بنفشه ادامه می‌دهد: «هیچ نهادی به ما کمک نمی‌کند. برخی نهادها که گاهی کمک کرده‌اند، مثلاً دو یا سه هزار افغانی به دختران پرداخت کرده‌اند؛ اما این مبلغ به هیچ وجه کافی نیست که یک زن بتواند کسب‌وکاری برای خود راه‌اندازی کند. من از نهادها می‌خواهم که در شرایط کنونی توجه جدی به زنان داشته باشند».

بنفشه در صحبت با خبرگزاری بانوان افغانستان افزود که تا‌کنون به بیش‌از ۱۰۰ زن و دختر هنر خیاطی را آموزش داده که بیش‌تر آنان را دختران بازمانده از آموزش تشکیل می‌دهند.

نویده اکرمی – [نام مستعار]، یک دختر بازمانده از آموزش است که به‌خاطر یادگیری خیاطی به این کارگاه آمده است. او از این‌که فرصتی برای رشد و توان‌مندسازی خود پیدا کرده، احساس خوش‌حالی می‌کند. نویده می‌گوید: «از زمانی‌که از آموزش بازماندم در خانه بودم و هر روز افسرده می‌شدم. حالا خیلی خوشحالم که حداقل سرگرم کاری هستم».

بانو اکرمی که ۲۳ سال سن دارد، می‌گوید از زمانی که به این کارگاه آمده، توانسته که دست‌کم نیازهای ابتدایی زندگی خود را فراهم کند و برای اولین‌بار احساس می‌کند که می‌تواند به‌طور مستقل از پس مشکلات اقتصادی روزمره برآید. او اضافه می‌کند: «این تجربه به من کمک کرده تا به خودباوری دست یابم و بتوانم با اعتماد به نفس بیش‌تری به زندگی خود ادامه دهم».

نویده با آن‌که از فرصت پیش آمده خوش‌حال است؛ اما از ادامه‌ی ممنوعیت آموزش دختران از سوی طالبان ابراز نگرانی کرده و می‌گوید که هرگز هنر‌هایی مانند خیاطی نمی‌توانند که جای‌گزین مکتب و دانش‌گاه‌ شوند. او گفت: «خیاطی هنری است که از مجبوری به آن روی آوردم؛ ولی فراگیری علم و دانش در مکتب، آرزو و آرمان همه‌ی ما زنان و دختران است».

درهمین حال مسوولان در اتاق تجارت و صنایع زنان در هرات از کار این زن استقبال کرده و می‌گویند که چالش‌های سد راه کارآفرینان زن در یک سال اخیر کاهش یافته است.

آنان می‌افزایند که اکنون نزدیک به ۷۲۰ زن و دختر در این ولایت به صورت رسمی مصروف تجارت‌های کوچک و بزرگ استند. هم‌چنان مسوولان گفته‌اند که ۹۰ فیصد از زنان تجارت‌پیشه، اکنون جواز ریاست شاروالی هرات را دارند.