نگرانی جهانی از بازداشت‌های زنان توسط طالبان 

طالبان در هفته‌های اخیر شماری از زنان را به دلیل پوشش‌شان در افغانستان بازداشت کردند. این اقدام طالبان باعث نگرانی فعالان حقوق زن و سیاسیون در تبعید و ناراحتی زنان و دختران در داخل کشور شده است.

خبرگزاری (اس‌بی‌اس) در یک گزارش تازه‌ی خود می‌گوید که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در آگوست 2021، از طریق وزارت “امر به معروف و نهی از منکر” خود شروع به اجرای ممنوعیت‌ها علیه زنان کردند. این گروه “تندرو” پس از ممنوعیت تحصیل برای دختران بالای 11 سال در سال 2022، حالا دست به بازداشت‌های خودسرانه‌ی زنان به بهانه‌های مختلف می‌زنند.

در این گزارش آمده است که شاهدان عینی به بخش پشتو خبرگزاری “SBS” گفتند که پلیس طالبان گروه‌هایی از زنان و دختران را در کابل به بهانه‌‌ی”لباس نامناسب در تضاد با شریعت اسلامی” و جلوگیری از “فحاشی” در جامعه بازداشت کرده است.

“عبدالغفار فاروق، سخنگوی امر به معروف این گروه، به رادیو محلی “سلام وطندار” گفت که گشت‌زنی، چندین دختر را در کابل به دلیل “نقض قوانین لباس” بازداشت کرده است. وی تاکید کرد که پس از اینکه طالبان پس از بازگشت به قدرت، «صبر» را رعایت کردند، این گروه اکنون «برای جلوگیری از فحاشی در جامعه مجبور به دستگیری شدند.”

با این حال هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) از اول ژانویه مجموعه‌ای از کمپین‌های اجرای احکام حجاب را در استان‌های کابل و دایکندی ثبت کرد و همچنین اشاره کرد که به نظر می‌رسد جوامع اقلیت‌های مذهبی و قومی به طور نامتناسبی تحت تأثیر این سرکوب قرار گرفته اند.

یوناما افزود که برای تضمین آزادی زنان، یک محرم یا قیم مرد ملزم شده است تا نامه‌ای را امضا کند که در آینده ضمانت اجرای این قانون را تضمین کند، در غیر این صورت با مجازات مواجه خواهد شد.

در واکنش به عمل‌کردهای طالبان از زمان روی کار آمدن‌شان در افغانستان فعالان حقوق زن و سیاسیون همواره بخاطر رساندن فریاد زنان افغانستانی به جهان دادخواهی می‌کنند. اکنون این فعالان با ابراز نگرانی از قدام‌های اخیر طالبان افغانستان را به “زندان باز” برای زنان تشبیه می‌کنند.

اس‌بی‌اس افزود که رویا دادرس، پیش از بازگشت طالبان به قدرت، عنوان سخنگوی وزارت امور زنان افغانستان را که اکنون منسوخ شده را داشته است.

“اکنون با ویزای حفاظتی استرالیا در بریزبن مستقر شده است، او می‌گوید که بدترین سرکوب و خشونت آمیزترین عمل، آزار و اذیت زنان و دختران است که اکنون افغانستان را به یک “زندان باز” تبدیل کرده است. رویا ادعا کرده است که جامعه بین‌المللی، از جمله استرالیا، چیزی جز یک «تماشاگر خاموش» در جریان سرکوب‌ها نبوده است.”

رویا گفته:”هر کاری که طالبان در افغانستان به نام اسلام انجام می‌دهند، چیزی جز تمسخر و بیگانگی مطلق زنان و دختران از جامعه نیست. دیدگاه آنها نسبت به زنان و دختران در دو سال گذشته تغییری نکرده است. ما دائماً صدای خود را بلند کرده‌ایم، به کانبرا رفته‌ایم و با مقامات و وزرا ملاقات کرده‌ایم، اما نمی‌دانیم چرا صدای کمک و حمایت ما شنیده نمی‌شود.»

هم‌چنان وحیدالله ویسی، سفیر تبعید شده‌ی افغانستان در استرالیا می‌گوید که سرکوب طالبان نشان دهنده‌ی کاهش شدید آزادی زنان و دختران در افغانستان است. 

آقای ویسی می‌افزاید که افغانستان تنها کشوری در جهان است که نیمی از جمعیت آن صرفاً بر اساس جنسیت کنار گذاشته شده است.

او گفت: «این گونه اعمال تبعیض‌آمیز به منزله یک «سیستم آپارتاید» و جنایت علیه بشریت است که منعکس کننده‌ی فرسایش فاحش برابری اجتماعی و جنسیتی در کشور است.”

وی نیز تاکید کرد که جامعه بین المللی از جمله استرالیا باید به صراحت این اقدامات را محکوم کرده و از آزادی فوری بازداشت شدگان ناعادلانه دفاع کند.

هم‌زمان با این مریم زاهد پوپل، فعال حقوق زنان ساکن سیدنی، گفت که افغان‌های استرالیایی نباید «منتظر بمانند و فقط صحبت کنند» در حالی که زنان در افغانستان «از نظر اجتماعی و اقتصادی می‌میرند».

او گفت:”نگرانی های جدی در مورد آینده زنان در افغانستان پس از رویدادهای اخیر وجود دارد.”

خانم پوپل افزود که عقب‌نشینی دولت استرالیا به دلیل عدم حمایت و حمایت از مردم افغانستان به ویژه زنان باعث ناامیدی شده است.

سخنگوی این وزارت‌خانه در بیانیه‌ای خود گفت:”بر اساس رویکردی که کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) اتخاذ کرده است، استرالیا آن دسته از گروه‌هایی را که بیشترین نیاز به اسکان مجدد را دارند در اولویت قرار خواهد داد.”

این سخنگو تأیید کرد که این رویکرد “بر افرادی در خارج از کشور خود متمرکز خواهد شد” که توسط کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل به عنوان پناهنده ارزیابی شده و برای اسکان مجدد به استرالیا ارجاع می شوند. 

“متقاضیان پیشنهاد شده توسط یکی از اعضای خانواده نزدیک در استرالیا و گروه‌های آسیب‌پذیر در میان جمعیت‌های پناهنده از جمله زنان و کودکان، اقلیت‌های قومی، LGBTQI+ و سایر گروه‌های اقلیت شناسایی‌شده که توسط کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل ارجاع می‌شوند یا توسط یکی از اعضای نزدیک خانواده در استرالیا پیشنهاد شده‌اند.”

اس‌بی‌اس افزود که هیچ واکنش رسمی دولت استرالیا به این سرکوب‌ها وجود ندارد.

‏SBS پشتو از ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان نظر خواسته است؛ اما تا کنون پاسخی دریافت نکرده‌است.

طالبان از زمان سرنگون کردن حکومت افغانستان و سلطه بر این کشور در ماه اوت ۲۰۲۱، محدودیت‌هایی برای ظاهر زنان و هم‌چنین آزادی تردد، حق کار و تحصیل و دسترسی آنها به صحنه اجتماع وضع کرده است.

این در حالی‌ست که وزیران خارجۀ البانیا، بلجیم، کابو ورد، کاستاریکا، کرویشیا، دنمارک، فرانسه، آلمان، لیختن اشتاین، لوکزامبورگ، مالتا و اسپانیا یک اعلامیه مشترک را زیر نام “مقابله با تبعیض جنسیتی سیستماتیک علیه زنان و دختران در افغانستان” روز سه شنبه ۱۹ سپتمبر ۲۰۲۳ (۲۸ سنبله) صادر کرده اند.

آنان گفته بودند که از زمان بازگشت دوبارۀ طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱ به اینسو، زنان و دختران به آرامی اما به طور حتمی از طریق مجموعه‌ای از فرمان‌هایی که آنها را هدف قرار می‌دهد، از زندگی عمومی حذف شده اند.

طبق گزارش اداره زنان سازمان ملل متحد، تقریباً یک زن از هر دو زن در سال گذشته خشونت فزیکی یا جنسی خانوادگی را تجربه کرده است که به گفتۀ این دپلوماتان ارشد ۱۲ کشور، تاثیرات آن بر سلامت روان زنان و دختران ویرانگر است.

آنان با نکوهش تصمیم‌های طالبان که حقوق بشر و آزادی‌های زنان و دختران را نقض می‌کنند، از جمله ممنوعیت آموزش، تحصیل و کار گفته اند که طالبان در قبال عملکرد شان باید پاسخگو باشند.