سجیه بهگام: اعتراف میکنم که فعالیتهای حکومت وحدت ملی، برای زنان بسنده نیست
“اعتراف میکنم که فعالیتهای حکومت وحدت ملی، برای امور مربوط زنان بسنده نیست اما باید بپذیریم که فعالیتهای این دور حکومت در این راستا، میتواند شروع خوبی برای بهتر شدن وضعیت زنان باشد “.
بخشی از صحبتهای سجیه بهگام، مشاور ارشد ریاست اجراییه در امور زنان و جوانان است برای شناخت بیشتر و آگاهی از فعالیتهای مشاور ارشد ریاست اجراییه در امور زنان و جوانان، خبرگزاری بانوان افغانستان، با او گفتوگویی را ترتیب داده است که در ادامه میخوانید.
سجیه بهگام، کیست؟
پاسخ: در سال 1362ه.ش تولد شدم تعلیمات ابتدایی را در کابل به پایان رساندم و در حال حاضر در دانشکدۀ ادارۀ عامه در دانشگاه کابل مصروف تدریس هستم. همچنان به عنوان مشاور ارشد در امور جوانان و زنان با ریاست اجرائیه جمهوری اسلامی افغانستان همکار هستم.
پرسش: در مورد فعالیتهای که از پیش از وارد شدن به سیاست داشتید، بگویید؟
من تعلیمات ابتدایی خود را در کابل فرا گرفتم. صنف نهم بودم که حکومت طالبان آغاز شد و ما مجبور شدیم به ولایت مزارشریف برویم، مکتب را در آنجا به پایان رساندم. بعد از ختم مکتب، شهر مزار نیز بدست طالبان سقوط کرد و دوباره به کابل برگشتیم و خواستار این شدم که این برگشت، باید توأم با دستآورد باشد و مرا به آرزوهایی که نزد خود ترسیم کردم، برساند. یکی از آرزوهایم ادامۀ تحصیل در رشتهی حقوق و علوم سیاسی بود. دوست داشتم روزی به عنوان یک دیپلمات در کشوری چون افغانستان عرض اندام کنم و حرفی برای گفتن داشته باشم. اما متأسفانه شرایط آن وقت اجازه نداد تا کلید مؤفقیت در مسیر پیروزی و رسیدن به آرزوهایم را پیدا کنم. بازهم دست روی دست نگذاشتم و خواستار باسواد ساختن اطفال در آن زمان شدم. در زمان طالبان (160) طفل که در فضای بسته و تاریک خانه، فراگیر دانش بودند را کمک کردم که خوشبختانه امروز تعداد زیادی از آن اطفال در عرصههای مختلف، موفقیتهای بیشماری را کسب کردند و من از این بابت خوشحالم. همچنان در زمانیکه این طالبان در افغانستان حکومت میکردند و حتی اجازه یک زندگی آرام و عادی را نیز برای یک زن نمیدادند، من و چند تن از بانوان همفکرم، نهادی را بنام «جوانان و انکشاف» ایجاد کردیم. بعد از ایجاد این نهاد، به اساس خبرهای حاکی از اینکه دفتری بنام «هبیتات» جوانان را در سراسر افغانستان حمایت میکند، ما با همکاری با یک نهاد دیگری تحت نام «پروگرام انکشافی جوانان و اطفال» که در آن زمان فعالیت داشت، از حمایتهای دفتر «هبیتات» استفاده کردیم و به فعالیتهای مان دکمه آغاز را فشردیم.
پرسش: چه انگیزهای باعث شد که بانو سجیه بهگام وارد سیاست شود؟
پاسخ: در زمان طالبان و پس از طالبان، به عنوان یک فعال مدنی برای زنان و اطفال فعالیتهایی را انجام دادم. در جریان انجام این فعالیتها، بیشترین موضوعی که باعث آزار و اذیت من میشد، ناتوانی در راستای تغییر بنیاد و ریشه بعضی از مسایل بود. به این فکر میکردم که چرا به عنوان یک فعال اجتماعی، متوجه اشتباهات و مشکلات هستم اما در راستای حل آنان، کاری از دستم بر نمیآید. فکر کردن درباره این مسئله، باعث شد تا انگیزهی وارد شدن به میدان سیاست و تصمیمگیری در مورد مسایل حقوقی در من ایجاد شود. حالا دو سال است که از همکاریهای من با ریاست اجرائیه جمهوری افغانستان میگذرد و خوشبختانه، شاهد دستآوردهای عظیمی برای بانوان در این مدت بودهام و خوشحالم از اینکه رئیس اجرائیه جمهوری اسلامی افغانستان، داکتر عبدالله عبدالله نیز در راستای مسایل مربوط به زنان و جوانان توجه خاصی دارند.
پرسش: شما قبل از اینکه به حکومت راه پیدا کنید، برای خودتان اهدافی را ترسیم کرده بودید؛ آیا وارد شدن به حکومت مسیر رسیدن به اهداف تان را هموار ساخت؟
پاسخ: هر انسان اهداف کوتاهمدت، میان مدت و بلند مدتی دارد که این دو سال برای رسیدن به تمامی این اهداف، زمان کمی است ولی خوشبختانه میتوانم بگویم که گامهای ابتدایی را برای رسیدن به اهدافم گذاشتم و مطمئن هستم که انشاءالله روزی موفق میشوم. در این مدت تمرکز من همیشه بر روی خدمترسانی به زنانی بوده است که از اکثریت حقوق خود محروم اند. در این راستا، طرحهایی را هم روی دست داریم که بهعنوان یک فرد این حکومت در راستای مساعد ساختن این مسیر تلاش خواهم کرد.
پرسش: به گفته شما هدف حضور تان در میدانهای بزرگ سیاسی و تصمیمگیری، تغییر دادن ریشه و بنیاد بعضی مسایلی بوده است که برای زنان رنجآور اند، حالا مشخصا در این مدت چه فعالیتهایی برای زنان انجام دادهاید؟
پاسخ: ایجاد یک کمیته اجرایی برای توانمندسازی زنان از جمله فعالیتهای من در این مدت دو سال است. در این کمیته هر ماه یکبار، جلسهای برگزار میگردد که در آن مشکلات و خواستههای زنان به بحث گرفته میشود. ریاست این کمیته را وزارت امور زنان افغانستان بهعهده دارد، که عضوی از ریاست اجرائیه و نهادهای بین المللی نیز در قسمت رهبری این کمیته با وزارت امور زنان همکار اند. در این کمیته، تمامی نهادهای دولتی و غیردولتی که در راستای ساختن پالیسیها برای زنان فعالیت دارند، عضو هستند و در هر جلسه باید هر عضو در مورد مسوولیتها و کارکردهای خود گزارشی را برای رهبری این کمیته ارایه بدارد. در این کمیته چند گروه وجود دارد: یک گروه در راستای کاهش منع خشونت علیه زنان فعالیت میکنند، گروه دوم در راستای حمایت سیاسی و اجتماعی زنان فعالیت میکنند که ما خوشبختانه با همکاری نهادهای مدنی و اعضای این گروه، توانستیم طرح «یک معاون زن برای هر والی» را بسازیم و برای شورای وزیران پیشنهاد بدهیم و به آن جامة عمل بپوشانیم. مسوولیت گروه سوم؛ پیدا کردن خلاءهایی است که در قوانین وضع شده برای زنان وجود دارند. بعد از کشف خلاءها، ما پیشنهاد تعدیل را به ریاست عمومی اجرائیه میدهیم. همچنان در راستای همکاری با نهادهای مدنی و استخدام زنان نیز، دستآوردهای بزرگی داشتیم. بیشتر فعالیتهای ما در دو بعد است: یک اینکه باید پالیسیها تغییر کنند و برای زنان قابل پذیرش باشد و بعد دوم، میزان حمایت ما در راستای سهم زنان در تصمیمگیریهای بزرگ است که خوشبختانه موفق هم بودیم.
پرسش: از دیدگاه شما حضور زنان در حکومت وحدت ملی به عنوان افراد تأثیرگذار و تصمیمگیرنده در مسایل بزرگ سیاسی چقدر قناعت بخش است؟
پاسخ: با مقایسه به دورهی طالبان؛ زنان از آن مدت بدینسو پیشرفتهای زیادی را داشته اند که بزرگترین پیشرفت ما، بدستآوردن حق مساوی و جایگرفتن در قانون اساسی افغانستان است. با مقایسه به دولت گذشته، در این دوره از حکومت دستآوردهای زنان و راه پیداکردن شان در میدانهای بزرگ سیاسی از جمله بهعنوان وزیر، بهعنوان مسوول کمیتههای مختلف برای زنان، به عنوان یک نظردهنده در مسایل بزرگ مربوط به زنان و وادار ساختن مسوولان برای تعدیل بعضی قوانین که دارای بنیاد ضعیف هستند، سهم داشتن در شورای عالی صلح و غیره، محسوس است. اما نباید فراموش کرد که ما هنوز در یک جامعه سنتی زندگی میکنیم و هنوز هم چالشهای زیادی سر راه زنان است. اعتراف میکنم که فعالیتهای حکومت وحدت ملی هم برای امور مربوط زنان بسنده نیست، اما باید بپذیریم که فعالیتهای این دور حکومت در این راستا میتواند شروع خوبی برای بهتر شدن وضعیت زنان باشد.
ترتیب: ضیاگل عظیمی
