آشپزی خانگی؛ تلاش زنی در سمنگان برای تامین هزینههای خانواده
گزارشگر: اسرا امین | ویراستار: آینور سعیدپور
نادره امانی، حدود یک سال است که با تهیه و فروش غذا و شیرینیهای خانگی تلاش میکند بخشی از هزینههای خانواده ۹نفرهاش را تامین کند. پس از زندانیشدن شوهرش، او مسوول تامین هزینههای خانواده شده و همین وضعیت سبب شده تا با تکیه بر مهارتهای آشپزی خود، کسبوکاری خانگی راهاندازی کند.
نادره امانی، باشندهی سمنگان، میگوید که پیش از آغاز این کار نیز به آشپزی علاقهمند بوده و در تهیه غذا و شیرینی مهارت داشته است؛ اما شرایط اقتصادی خانواده سبب شد این مهارت را به یک منبع درآمد تبدیل کند.
او در گفتوگو با خبرگزاری بانوان افغانستان دربارهی مسیر آغاز کارش میگوید: «شوهرم شش ماه زندانی شد و من مجبور شدم برای تامین هزینههای زندگی کار کنم. از آنجایی که به آشپزی علاقه و استعداد داشتم، تصمیم گرفتم از همین هنر خود برای کسب درآمد استفاده کنم.»
امانی مادر هفت فرزند، شامل یک دختر و شش پسر، است و میگوید کوچکبودن فرزندانش باعث شده مسوولیت تامین هزینههای خانواده بیشتر بر دوش او باشد. او در یک سال گذشته، غذا و شیرینیهای خانگی را بر اساس سفارش مشتریان تهیه کرده و محصولاتش را به شفاخانهها، دکانها، همسایهها و دیگر مشتریان میرساند.
با اینکه آشپزی اکنون برای نادره به مسیری برای کسب درآمد و فرصتی برای کارکردن تبدیل شده است، این مسیر برای او بدون مشکل نیست. افزایش هزینهی مواد اولیه، امکانات محدود و همزمانی مسوولیتهای خانه با مراقبت از فرزندان، از جمله چالشهایی است که او در مسیر کارش با آن روبهرو است.
غذاها و شیرینیهایی که نادره تهیه میکند، در سطح محلی مشتریانی دارد که از قیمت و کیفیت آن رضایت دارند. قدسیه، یکی از مشتریان این آشپزخانه، میگوید مدتی است به نادره غذا و شیرینی سفارش میدهد. به گفتهی او، کیفیت و طعم محصولات خوب است و تهیه غذا و شیرینی به شکل خانگی برایش قابل اعتماد است.
قدسیه میگوید: «خودم مصروف وظیفه هستم و معمولاً وقتی به مهمانی دعوت میشوم و میخواهم شیرینی یا غذای خانگی ببرم، به خانم نادره سفارش میدهم. این کار برایم کمک بزرگی است، چون به دلیل مصروفیت کاری وقت آمادهکردن شیرینی را ندارم و سفارشدادن باعث صرفهجویی در وقتم میشود.»
او فعالیت زنانی مانند نادره را قابل حمایت میداند و میگوید اگر این زنان سرمایه و امکانات بیشتری در اختیار داشته باشند، میتوانند مشتریان بیشتری پیدا کرده و کارشان را گسترش دهند.
در همین حال، زویا غفوری، آگاه مسایل اقتصادی، میگوید کسبوکارهای خانگی زنان میتواند در ایجاد درآمد و تقویت اقتصاد خانواده نقش داشته باشد. به گفتهی او، چنین فعالیتهایی معمولاً به سرمایهی بزرگی برای شروع نیاز ندارد و زنان میتوانند با استفاده از مهارتها و امکانات موجود، کار خود را آغاز کنند.
زویا غفوری میافزاید: «اگر محصولات باکیفیت باشند و مشتریان ثابت پیدا شوند، این فعالیتها میتواند بهتدریج توسعه پیدا کند و حتا به یک کسبوکار پایدار تبدیل شود.»
این آگاه اقتصادی، همچنان کمبود سرمایه، دسترسی محدود به بازار، تبلیغات و بستهبندی را از جمله چالشهای زنان صاحب کسبوکارهای کوچک میداند و تاکید میکند که فراهمشدن زمینه آموزش، بازاریابی و دسترسی به بازار میتواند به گسترش فعالیت آنان کمک کند.
نادره امانی نیز، میگوید در صورت دریافت حمایت و سرمایهی بیشتر، میخواهد فعالیت خود را گسترش دهد و مشتریان بیشتری جذب کند. او از دیگر زنان میخواهد که اگر مهارتی دارند، آن را نادیده نگیرند و حتا با امکانات محدود برای ایجاد یک منبع درآمد تلاش کنند.
او میگوید: «اگر زنی مهارتی دارد، نباید آن را نادیده بگیرد. حتا با امکانات کم میتوان شروع کرد. من هم از خانه و با امکانات محدود آغاز کردم و تلاش کردم از هنر آشپزی خود برای تأمین زندگی خانوادهام استفاده کنم.»
در سالهای پسین، در حالی که محدودیتها بر فعالیتهای رسمی زنان و دختران در افغانستان افزایش یافته است، شماری از آنان با تکیه بر مهارتها و امکانات موجود، به راهاندازی کسبوکارهای کوچک روی آوردهاند. این فعالیتها برای برخی زنان فرصتی برای کسب درآمد و کمک به هزینههای خانواده فراهم کرده و زمینهی حضور آنان در بازار کار را، هرچند در مقیاس محدود، حفظ کرده است.
