گزارشگران بدون مرز: خبرنگاران زن در افغانستان تقریباً حذف شدهاند
آینور سعیدپور
سازمان گزارشگران بدون مرز، میگوید خبرنگاران زن در افغانستان در پنج سال حاکمیت طالبان با محدودیتهای گسترده روبهرو شده و تقریباً از فضای رسانهای حذف شدهاند؛ محدودیتهایی که از پوشش اجباری و ممنوعیت پخش صدای زنان تا سرکوب بحثهای سیاسی و جرمانگاری انتقاد از حکومت را دربر میگیرد.
گزارشگران بدون مرز، امروز (دوشنبه، ۱۹ اسد) در گزارشی به مناسبت پنج سال حاکمیت طالبان در افغانستان گفته که این گروه از زمان بهقدرترسیدن در آگست ۲۰۲۱، با صدور بیش از ۲۰ دستورالعمل سراسری و مجموعهای از فرمانهای محلی، محدودیتهای گستردهای بر آزادی رسانهها اعمال کرده است.
در این میان، زنان خبرنگار با محدودیتهای ویژهای مواجه شدهاند. در نوامبر ۲۰۲۱، وزارت امربهمعروف و نهیازمنکر طالبان برای زنان مجری تلویزیون دستور پوشاندن صورت را صادر کرد؛ بهگونهای که تنها چشمان آنان دیده شود.
در مارچ ۲۰۲۵ نیز، ریاست اطلاعاتوفرهنگ طالبان در کندهار پخش صدای زنان در برنامههای رادیویی را ممنوع کرد. این دستورالعمل همچنان رسانهها را ملزم کرد از رهبر طالبان تنها با عنوان «امیرالمؤمنین» و از حکومت با عنوان «امارت اسلامی» یاد کنند.
گزارشگران بدون مرز، میافزاید که محدودیتها تنها به زنان محدود نیست و فضای فعالیت رسانهای برای همه خبرنگاران بهشدت کوچک شده است. پخش برنامههای سیاسی زنده ممنوع شده و رسانهها تنها اجازه دارند از میان کارشناسان مورد تایید طالبان مهمان دعوت کنند. همچنان انتقاد از قوانین و سیاستهای طالبان در رسانهها ممنوع شده است.
این سازمان، میگوید قانون جدید اصول نامهی جزایی دادگاههای طالبان که در جنوری ۲۰۲۶ اجرایی شد، فشار بر خبرنگاران را بیشتر کرده است. این قانون برای برخی موارد از جمله توهین به مقامهای حکومت و رهبر طالبان، مجازاتهایی مانند زندان و شلاق در نظر گرفته است.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، شبکهای از دستورالعملها، فرمانها و دستورهای شفاهی، آزادی رسانهها در افغانستان را بهشدت محدود کرده است.
به گفتهی گزارشگران بدون مرز، صدها خبرنگار افغانستانی برای فرار از این فشارها، حفظ جان خود و ادامه فعالیت حرفهایشان مجبور به ترک افغانستان شدهاند. این سازمان از کشورهای محل عبور و کشورهای میزبان خواسته از خبرنگاران افغانستانی حمایت کنند و آنان را در معرض اخراج یا بازگرداندن اجباری قرار ندهند.
