وزیر بهداشت طالبان، افزایش نرخ مرگومیر مادران را رد کرد
آینور سعیدپور
قلندر عباد، وزیر بهداشت طالبان گزارشها در مورد افزایش نرخ مرگومیر مادران و کودکان در افغانستان را رد کرده است. این انکار در حالیست که نگرانیها و گزارشها از منابع مختلف مبنی بر متاثر شدن سیستم بهداشت افغانستان پس از تحولهای سیاسی وجود دارد.
روزنامهی پولیگراف با نشر گزارشی به نقل از وزیر بهداشت طالبان از جریان مصاحبهی وی با تلویزیون (Astro AWANI) نگاشته است که قلندر عباد با رد گزارشها در مورد افزایش نرخ مرگومیر مادران و کودکان آنها را “جعلی” عنوان کرده است.
پولیگراف به نقل از وزیر بهداشت طالبان نگاشته است: “بیشتر اوقات آنان دربارهی مرگومیر مادران و کودکان صحبت میکنند؛ اما وقتی از آنان میپرسیم این دادهها از کجا آمده است، پاسخی برای ما ندارند. بنابراین، فکر میکنم برخی از گزارشهای آنان گزارشهای جعلی هستند.”
قلندر عباد، همچنان در جریان مصاحبهاش مدعی شده است که رژیم طالبان تمام افغانستان را تحت پوشش درمانی دارد.
ادعای قلندر در مورد دستیابی رژیم طالبان به 100 درصد پوشش درمانی و انکار افزایش نرخ مرگومیر مادران و کودکان توسط گزارشهای سازمان بهداشت و شمار از منابع دیگر رد میشود. سازمان جهانی بهداشت در اوت ۲۰۲۳ وضعیت سیستم صحی افغانستان را اضطراری اعلام کرد و گزارش داد که “میلیونها نفر” در افغانستان دسترسی بهداشت و غذای مناسب یا اصلاً ندارند و با “خطر شدید کمبود تغذیه و شیوع بیماری” روبهرو هستند.
همچنان، ممنوعیت آموزش و مشارکت در نیروی کار برای زنان و دختران توسط طالبان، آسیبپذیری آنان را تشدید کرده است. این امر باعث افزایش مشکلها در دسترسی به خدمات بهداشتی برای آنان شده است.
پولیگراف، همچنان در این گزارش ادعای قلندر در مورد تاریک بودن منشأ گزارشها درباره نرخ مرگومیر بالای مادران و کودکان افغانستان را نیز نادرست عنوان کرده است. این روزنامه تصحیح کرده است که نرخ مرگومیر بالای مادران و کودکان به عنوان یک وضعیت بحرانی در افغانستان، توسط چند سازمان بینالمللی بر اساس اطلاعات جمعآوریشده در داخل افغانستان گزارش شده است.
گزارش “بحران سلامت مادران و کودکان در افغانستان” که در اکتبر ۲۰۲۳ توسط مرکز بهداشت انسانی جانز هاپکینز و دانشکده بهداشت عمومی جانز هاپکینز منتشر شد، اعلام کرد که “شرایط ارایهی مراقبتهای بهداشتی برای مادران و کودکان در افغانستان به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است” و بیش از ۶۴٪ پرسنل پزشکی در پنج مرکز شهری گزارش دادهاند که در ماه گذشته مادر و/یا کودکی در مرکز کاری که در آن کار میکنند فوت کردهاند.
گزارش تجزیه و تحلیل سریع جنسیتی دفتر هماهنگی امور انسانی سازمان ملل متحد (OCHA)، در نوامبر ۲۰۲۳ اعلام کرد که سیاستهای محدودکننده طالبان در زمینه جنسیت، دسترسی زنان به خدمات بهداشتی را بیشتر محدود کرده است.
گزارش اوچا بیان کرد که زنان کمتر از ۳۰ درصد از کارمندان بهداشت هستند که بیشتر در مناطق شهری فعالیت دارند. در حالی که فرهنگ و مقررات طالبان مانع درمان زنان توسط پزشکان مرد میشود.
برنامهی توسعهی سازمان ملل متحد (UNDP)، در ۱۶ ژانویه با نشر گزارشی گفته است که این بحران در سال ۲۰۲۴ همچنان ادامه دارد. “افغانستان همچنان یکی از خطرناکترین مناطق جهان برای نوزادان، کودکان و مادران است.”
در بخش از گزارش برنامهی توسعهی سازمان ملل آمده است: “این کشور نرخ مرگومیر نوزادان بسیار بالا دارد و هزاران زن افغانستانی هر سال به دلیل علل جلوگیریناپذیر مرتبط با بارداری جان خود را از دست میدهند.”
عامل دیگری که باعث افزایش نرخ مرگومیر مادران و کودکان شده؛ افزایش ازدواجهای کودکان تحت حاکمیت طالبان در افغانستان است. این امر باعث افزایش بارداری نوجوانان و افزایش خطر مشکلهای بهداشتی و مرگومیر نوزادی شده است.
پسبلو، به نقل از شماری پزشکان در افغانستان گزارش داد که روزانه موردهای زیادی از بارداری دختران زیرسن دارد. “یک بیمار حدود ۱۵ سال داشت که نمیتوانست باردار شود چرا که کودک بود.”
یکی از پزشکان به پسبلو گفته است. “توسط مادرشوهرش به من آورده شد تا [به او کمک کنم تا] باردار شود. به مادرشوهرم میگفتم که او فقط یک بچه است، اما آنها این کودک را به بارداری فشار دادند.”
“پیشرفتهای” سیستم بهداشتی که قلندر عباد آنرا به حکومت طالبان نسبت میدهد، در واقع به منابع خارجی برمیگردد.
سیستم بهداشتی افغانستان همچنان به طور قابل توجهی به کمکهای بیرونی و کمکهای انسانی بینالمللی وابسته است که از جمله حقوق و دستمزد ارایهدهندگان بهداشتی افغانسانی را تأمین میکند.
هر چند نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ از افغانستان خارج شدند؛ اما همانطور که دفتر بازرسی ویژهی آمریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار)، در اکتبر سال گذشته گزارش کرد، ایالات متحده بیش از ۲.۵ میلیارد دلار به افغانستان در بازه زمانی بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ ارایه کرد تا “نیازهای بحرانی مردم افغانستان در چندین حوزهی کلیدی از جمله بهداشت، آموزش، کشاورزی، امنیت غذایی و معاش را تامین کند و همچنین از جمله حقوق بشر، زنان و دختران و حمایت از جامعهی مدنی و رسانهها را پشتیبانی کند.”
همچنین در اکتبر ماه گذشته، دفتر هماهنگی امور انسانی سازمان ملل متحد (UN OCHA) گزارش داد که مداخله طالبان در فعالیتهای سازمان ملل و سایر سازمانهای کمک در سال ۲۰۲۳، “دسترسی به کمکهای نجاتبخش را محدود کرد.” سازمان ملل ۱۲۷ حادثه چنین را ثبت کرد که شامل بازداشت کارگران کمک و “خشونت علیه پرسنل امدادی” بود.
