زنان قربانی ناامنی غذایی در افغانستان
لیدا بارز
در سال ۲۰۲۳، افغانستان دومین کشور در لیست دریافت کنندههای مالی در جهان بوده است. سازمان ملل متحد میگوید که کمکهای مالی در یک سال اخیر باعث «کاهش بار اضافی» بر زنان و دخترانی شده است که از خطرهای سلامت روان تا خشونت مبتنی بر جنسیت، رنج میبرند.
سازمان جهانی غذا (WFP) و دفتر هماهنگ کنندهی کمکهای بشر دوستانهی سازمان ملل متحد (اوچا) در گزارشهای جداگانهی به وضعیت اقتصادی، ناامنی غذایی و بحران بشری در افغانستان، پرداختهاند.
در این گزارشها آمده است که در سال ۲۰۲۳، افغانستان بالغ به ۵۳ میلیون دلار، از صندوق مرکزی واکنش اضطراری سازمان ملل متحد (CARE) دریافت کرده که این کشور را به دومین دریافت کنندهی کمک مالی در سطح جهان قرار داده است.
اوچا در گزارش خود از زنان نیز یاد کرده و گفته است؛ به دنبال فرمان «طرح اخراج اجباری» افغانستانیها از کشور پاکستان از اوایل نوامبر ۲۰۲۳، بیشتر از ۸۰ درصد از کسانیکه بازگشت داده شدهاند، زنان و کودکان هستند.
دفتر هماهنگ کنندهی کمکهای بشر دوستانهی سازمان ملل متحد، گفته است که زنان تحت حمایت اضطراری کمکهای ملل متحد قرار گرفتهاند که برای حیات و نجات آنان بسیار مهم بوده است. این کمکها به دلیل پیشگیری از قحطی، کاهش بار اضافی بر زنان و دختران افغانستانی، از خطرات سلامت روان تا خشونت مبتنی بر جنسیت، کمک میکنند.
در این گزارشها همچنان آمده است که سازمان ملل متحد، از آموزش زنان و دسترسی آنان به آب صحی آشامیدنی نیز حمایت میکند.
پس از روی کار آمدن مجدد طالبان در افغانستان، زنان از کار در نهادهای دولتی و خارجی منع و دختران حق آموزش را از دست دادند. با فرمان منع کار زنان در نهادهای بینالمللی، در ۲۴ دسامبر ۲۰۲۳، بیشتر زنانی که سرپرست خانوادههایشان بودند؛ خانه نشین شدند.
با این حال سازمان ملل متحد گفته است که یکی از جنبه های منحصر به فرد این رویکرد (کمکهای بشر دوستانهی سازمان ملل متحد) تمرکز قوی بر جنسیت است. این سازمان از این رویکرد خود به عنوان «طرح پول در ازای کار» یاد کرده است. این سازمان در ادامه میگوید؛ این طرح، زنان را با مهارتهای جدید مجهز میکند و منابع درآمدی جایگزین را برای زنان افغانستانی، باز میکند.
با وجود محدودیتهای شغلی بر زنان در حاکمیت طالبان، اوچا در گزارش خود با توجه بر اهمیت کار زنان گفته است؛ با توجه به وضعیت افغانستان، چنین فرصتهایی برای کسب درآمد برای زنان میتواند جایگاه اجتماعی آنان را به میزان قابل توجهی ارتقا بخشیده و برابری جنسیتی بههمراه داشته باشد.
در این گزارش همچنان از زلزلههای پیهم هرات یاد شده و آمده است که زنان به دلیل محدودیتهای «تحرکی و اقتصادی» با خطر بسیار بیشتری روبهرو هستند. اوچا گفته است؛ بیش از ۹۰ درصد از قربانیان اکتبر (زمینلرزهی هرات) زنان و کودکان بودند، زیرا آنها در خانه بودند.
شاخههای مختلف سازمان ملل متحد در افغانستان، در حالی از کمک به زنان و دختران در این کشور سخن میگویند که طالبان هر روز محدودیتهای بیشتری را بر زنان و دختران در این کشور وضع میکنند.
طالبان زنان و دختران را از ابتداییترین حقوق شان محروم کرده و حقدسترسی به کار و آموزش، حق انتخاب پوشش و حاضر شدن در اجتماع را از آنان گرفتهاند.



