روز جهانی صلح؛ زنان معترض افغانستانی: صلح بدون آزادی، عدالت و برابری معنا ندارد
آینور سعیدپور
همزمان با ۲۱ سپتامبر، روز جهانی صلح، اعضای «جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان» با برگزاری یک گردهمایی اعتراضی، خواستار برقراری صلحی شدند که به گفتهی آنان، با آزادی، عدالت، برابری و پایان سرکوب و تبعیض همراه باشد. این زنان میگویند تا زمانی که زنان و دختران در افغانستان از حقوق اساسی خود محروم باشند، سخنگفتن از صلح پایدار و فراگیر دشوار است.
«جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان» در بیانیهای به مناسبت روز جهانی صلح گفته که صلح برای شهروندان افغانستان نباید تنها به معنای نبود جنگ و درگیری مسلحانه باشد، بلکه باید با تامین آزادی، عدالت، برابری و حفظ کرامت انسانی همراه باشد.
در در بخشی از این بیانیه آمده است: «صلح واقعی، سکوت در برابر ظلم نیست؛ صلح واقعی یعنی پایان ترس، سرکوب و تبعیض.»
زنان معترض، میگویند در پنج سال حاکمیت طالبان، محدودیتهای گسترده بر آموزش، کار، رفتوآمد و مشارکت اجتماعی و سیاسی زنان و دختران اجرا شده و در چنین شرایطی، نمیتوان از صلحی پایدار و فراگیر سخن گفت.
آنان تاکید کرده که صلح بدون عدالت و آزادی و با تحمیل سکوت بر شهروندان، بهویژه زنان و دختران، نمیتواند به معنای واقعی صلح باشد. در بخشی از بیانیه این جنبش آمده است: «صلح واقعی یعنی: آزادی، به جای ترس؛ عدالت، به جای سرکوب؛ آموزش، به جای محرومیت؛ و برابری، به جای تبعیض جنسیت.»
جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان، همچنان تاکید کرده که صدای زنان و دختران باید در تمامی تلاشها برای برقراری صلح شنیده شود و حقوق و کرامت آنان نباید در هیچ روند صلحی قابل معامله باشد.
اعضای این جنبش از جامعهی جهانی خواسته در برابر «سرکوب شهروندان افغانستان»، سکوت نکند و برای تحقق صلحی عادلانه، فراگیر و پایدار، در کنار مردم افغانستان، بهویژه زنان و دختران، بایستد.
وضعیت زنان و دختران در افغانستان همچنان یکی از مهمترین چالشهای حقوقبشری در این کشور به شمار میرود. پس از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیتهای گستردهای بر آموزش، اشتغال، رفتوآمد، مشارکت اجتماعی و حضور زنان در عرصه عمومی اعمال شده است.
دختران از ادامه آموزش در مقاطع بالاتر از دوره ابتدایی محروم شده و زنان نیز، با محدودیتهای گسترده در زمینه اشتغال و مشارکت در فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی روبهرو هستند. این محدودیتها، دسترسی زنان به فرصتهای آموزشی و کاری و مشارکت آنان در زندگی عمومی را بهشدت کاهش داده است.
روز جهانی صلح هر سال در ۲۱ سپتامبر برگزار میشود. مجمع عمومی سازمان ملل متحد این روز را در ۱۹۸۱ برای گرامیداشت و تقویت آرمان صلح در میان ملتها و جوامع تعیین کرد.
از سال ۲۰۰۱، ۲۱ سپتامبر بهعنوان روز جهانی آتشبس و عدم خشونت نیز شناخته میشود. سازمان ملل متحد در این روز بر اهمیت پایان درگیریها، کاهش خشونت و تقویت فرهنگ صلح تاکید میکند.



