قتلهایی که «خودکشی» ثبت شدند؛ ۲۳۱ زن در افغانستان کشته شدهاند
آینور سعیدپور
یک تحقیق تازه دربارهی قتل زنان در افغانستان نشان میدهد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، دستکم ۲۳۱ زن و دختر در ۱۰ ولایت این کشور کشته شدهاند؛ در حالی که بسیاری از این مرگها بهعنوان «خودکشی» ثبت شده و تنها در یکچهارم موارد، بازداشت انجام شده است.
روزنامهی گاردین گزارش داده که این تحقیق که از سوی خبرنگاران «زنتایمز» انجام شده، موردهای قتل زنان از اگست ۲۰۲۱ تاکنون را بررسی کرده است. پژوهشگران ۱۷۴ مورد گزارششده در رسانههای محلی و ۵۷ مورد دیگر را که خودشان مستند کرده، بررسی کردهاند.
بر اساس یافتههای این تحقیق، ۵۳ مورد از ۲۳۱ مرگ بهصورت رسمی خودکشی اعلام شده است؛ حتا در شماری از مواردی که خانوادهها و شاهدان از وجود نشانههای خشونت و قتل خبر دادهاند.
در مجموع، تنها ۵۸ بازداشت در این پروندهها ثبت شده و در بسیاری از موارد، مظنونان پس از مدت کوتاهی آزاد شدهاند.
بیشتر قربانیان در خانههایشان کشته شده و ۱۶۵ نفر آنان خانهدار و بدون درآمد مستقل بودهاند؛ موضوعی که به گفته پژوهشگران، توان زنان برای پیگیری خشونت خانگی را محدود میکند.
در این تحقیق، مواردی نیز ثبت شده که خانوادهها مرگ زنان را ناشی از خشونت خانگی دانستهاند، اما در سندهای رسمی «خودکشی» ثبت شده است.
در یکی از این موارد، لیزا شمس، ۳۳ساله، پس از سالها خشونت از سوی شوهرش جان باخت. گزارش پزشکی نشان میدهد که استخوانهای صورت او شکسته و بدنش دارای جراحات و کبودیهای گسترده بوده است؛ با این حال، علت احتمالی مرگ او در گزارش پزشکی قانونی «خوردن مرگموش» عنوان شده است.
این تحقیق همچنتن به قانون جزایی جدید طالبان اشاره میکند که بر اساس آن، مجازات شوهر برای ضربوشتم همسر تا حد ایجاد شکستگی یا زخم، حداکثر ۱۵ روز زندان تعیین شده است.
در مقابل، اگر زنی بدون اجازهی شوهرش به خانه خانواده خود پناه ببرد و خانوادهاش او را بازنگردانند، زن و خانوادهاش ممکن است به سه ماه زندان محکوم شوند.
طالبان آمار رسمی دربارهی شمار زنان کشتهشده در افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت منتشر نمیکند. ادارهی دادستانی کل که پیش از این چنین اطلاعاتی را گردآوری میکرد، در ۲۰۲۳ لغو شد.
