کتاب «فرار از کابل» برندهی جایزهی اورول شد
حدیث حبیبیار
کتاب «فرار از کابل» نوشتهی کارن بارتلت، نویسندهی بریتانیایی، جایزهی بنیاد اورول ۲۰۲۶ در بخش نویسندگی سیاسی را بهدست آورد. این کتاب داستان فرار نزدیک به ۲۰۰ قاضی زن افغانستانی و خانوادههای آنان پس از بازگشت طالبان به قدرت را روایت میکند.
این اثر که از سوی انتشارات «داکورث» منتشر شده، تلاش شبکهای از قاضیها، وکیلها و فعالان حقوقی در کشورهای مختلف برای نجات قاضیهای زن افغانستانی را به تصویر میکشد؛ زنانی که پس از سقوط حکومت پیشین، با خطر انتقامجویی طالبان روبهرو شدند.
بنیاد اورول در بیانیهای گفته است که پس از سال ۲۰۰۱، زنان افغانستانی توانستند برای نخستینبار در شمار قابل توجهی وارد دستگاه قضایی شوند، بهعنوان قاضی کار کنند و در مبارزه با فساد و کاهش خشونت در برابر زنان و کودکان نقش داشته باشند. اما پس از خروج نیروهای خارجی و بازگشت طالبان در اگست ۲۰۲۱، بسیاری از این زنان و خانوادههایشان با تهدیدهای جدی روبهرو شدند.
کارن بارتلت، پس از دریافت این جایزه گفته که از انتخابشدن و سپس برندهشدن خود شگفتزده شده است. او افزوده که افتخار اصلی برایش روایت زندگی قاضیهای زن افغانستانی است و آنان را «فوقالعاده شجاع و مقاوم» توصیف کرده است.
این نویسنده، با اشاره به محدودیتهای طالبان بر زنان افغانستانی گفته که «زنان و دختران افغانستانی از حقوق اساسی مانند آموزش، کار و رفتوآمد مستقل محروم شدهاند».
روهان سیلوا، رییس هیأت داوران جایزهی اورول، گفته که «فرار از کابل» با روایتی روشن و انسانی، یکی از تأثیرگذارترین اثرهای سال است و داستانی را بازگو میکند که شایستهی توجه جهانی است.
هیات داوران این جایزه نیز گفته است که بارتلت، با استفاده از مصاحبههای گسترده و روایتهای شخصی، علاوهبر بازگویی عملیات نجات قاضیهای زن افغانستانی، تصویری از چالشهای این کشور از جمله «فساد و خشونت» ارایه کرده است.
جایزهی اورول یکی از جایزههای معتبر ادبی بریتانیا است که هر سال به اثرهایی در زمینهی نویسندگی سیاسی و اجتماعی داده میشود؛ اثری که به درک بهتر مسایل سیاسی، اجتماعی و تجربههای انسانی کمک کنند. این جایزه به نام جورج اورول، نویسندهی رمان «۱۹۸۴» و «مزرعه حیوانات»، نامگذاری شده است.
داستان زنان افغانستانی در حالی برندهای این جایزه شده است که پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، شماری از قاضیهای زن افغانستانی به دلیل تهدیدهای امنیتی و نگرانی از انتقامگیری طالبان مجبور به ترک کشور شدند. پس از آن، زنان در ساختار قضایی افغانستان نیز دیگر جایگاه پیشین خود را ندارند و حضور آنان در نهادهای قضایی ممنوع شده است.
