مهاجرت زنان تحصیل یافته زیانبارتر است!
در هژده سال پسین رویهمرفته برای تحصیل زنان سرمایهگذاری زیاد صورت گرفته است. میلیونها دختر فرصت مکتب رفتن یافتند و جمع کثیری از آنان به دانشگاه نیز رفتند. اما این سرمایهگذاریها به دلیل نبود زمینههای کار و بسترهای مناسب شغلی برای زنان، میتوان گفت که تا حدود زیادی بیاثر بوده و زنان و در مجموع جامعه افغانستان نتوانسته از این همه نیروی انسانی استفاده بهینه نماید. زنان تحصیل کرده زیادی کشور را ترک کرده و دست به مهاجرت میزنند که این روند از سال 2014 به این طرف سیر صعودی پیموده که قابل نگرانی است.
هرچند مهاجرت یک پدیده عام است و شامل مردان و زنان میشود اما چون افغانستان به زنان تحصیل کرده بیشتر نیاز دارد، مهاجرت زنان تحصیل کرده تبعات منفی بیشتری دارد.
برای زنان به ویژه زنان افغانستان تحصیل معنای فراتر از تحصیل دارد. برای زنان تحصیل یک نوع مبارزه هم هست. بسیاری از نهادهای مدافع حقوق زنان برای این از تحصیل زنان حمایت میکنند و برای این کار زمینه سازی میکنند تا آنان در آینده همچون مبارزین راه عدالت بار آیند و برای برابری حقوق شان با مردان مبارزه کنند. برای همین است که تحصیل زنان دشوارتر است و مسوولیت زنان تحصیل کرده سنگینتر. حتا اگر یک زن تحصیل کرده نتواند به شکل سازمانی و سازمان یافته برای احقاق حقوق سایر زنان کار کند، نفس تحصیل یافتهگی او باعث میشود تا از حق و حقوق انسانی خویش با خبر شده و راه های مبارزه روشمند با بی عدالتی و نابرابری را پیدا کند.
وجود زنان تحصیل کرده در بین جامعه و در خانوادهها محیط جامعه و خانواده را انسانیتر میسازد و از نظر فرهنگی تبعات مثبت آن در شکلگیری اخلاقیت مبتنی بر عدالت و شرافت شهروندی قابل لمس و شهود خواهد بود. بیتردید که مادران تحصیل یافته در پرورش فرزندانِ با تربیت سالم نقش مهمی را در سامان بخشیدن به نابهنجاریهای نرمافزاری جامعه و فرهنگ بازی خواهند کرد که در درازمدت میتوان از ورای آن برچیدن بساط جنگ و خشونت روانی را از جامعه متوقع بود.
ناگفته پیداست که مبارزه برای تامین برابری حقوق زنان و مردان بخشی از یک روند مبارزاتی برای نهادینه سازی ارزش های مدنی و مدرن است و اگر با مهاجرت زنان تحصیل یافته این بخش از مبارزه با مشکل مواجه شود، میتوان پیشبینی کرد که رسیدن افغانستان مرحلهیی که عوامل ثبات و توسعه را با سازوکارهای بومی خویش تولید و بازتولید کند، دشوار میشود و ما ناگذیر مسیر قهقرایی معطوف به گذشته وحشتناک را طی خواهیم کرد که آنگاه هیچ انسانی(اعم از مرد و زن) در امان نخواهد بود و دور باطل جنگ و خشونت در لایههای مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تکرار و تکرار خواهد شد.
نویسنده: نسیمه همدرد
