تبعیض جنسیتی مانع تحصیل دختران

برخی از دختران در ولایت هرات از تبعیض خانواده‌ بین دختر و پسر شکایت داشته و آن را مانع ادامۀ تحصیل شان می‌دانند. شمار زیادی از این دختران که برای کانکور آمادگی می‌گیرند از عدم حمایت مالی خانواده‌های شان سخن می‌زنند.

این دختران می‌گویند برای پیش‌برد دورۀ کانکوری نیاز به حمایت مالی دارند اما خانواده‌های شان این حمایت را از آنان سلب کرده اند.

عاطفه رحیمی«مستعار» یکی از دختران پیش کانکوری است که وضعیت اقتصادی خوبی ندارد او از تبعیضی که خانواده‌اش بین او و برادرش می‌گذارند چنین می‌گوید:

«من خودم مهره دوزی، بافتنی و قالین بافی می‌کنم تا بتوانم صنف کانکوری‌ام را بخوانم، با پولی که من از این راه بدست می‌آورم می‌توانم تا حدی ازعهده مصارف خودم بر بیایم ».

ولی این برایش دردناک است که خانواده‌اش از این درآمد او برای نیازهای برادرش استفاده می‌کنند و او را به بهترین صنف‌های کانکوری می‌فرستد ودر عوض آن عاطفه نمی‌تواند بخاطر مسایل مالی به صنف‌های حفظیات، کیمیا و دیگر صنوف ضروری کانکوری شرکت کند.

عاطفه می‌گوید: امیدواراست که خانواده‌ها به همان اندازه که روی پسران شان سرمایه گزاری می‌کنند روی دختران شان هم هزینه کنند تا در آینده هیچ دختری بخاطر مسایل مالی از درس خود باز نماند.

در همین حال مریم خاوری یکی دیگر از دخترانی است که با چنین مشکلاتی روبرو است می‌گوید: «برای این که بتوانم از عهدۀ مصارف دورۀ کانکوری‌ام برآیم شب‌ها یخن می‌دوزم و با تمام مشکلات خودم پول فیس را تهیه می‌کنم. خانواده‌ام می‌گویند اگر می‌توانی پول درس خود را مهیا کنی برو درس بخوان ولی اگر نمی‌توانی نرو ».

مریم می‌گوید بخاطر این مشکلات گاهی تصمیم می‌گیرد تا دیگر به درس خواندن ادامه ندهد.

این در حالیست که خانواده‌ها تبعیض بین پسر و دختر را در خانه می‌پذیرند اما مسایل امنیتی را یکی از دلایلی می‌دانند که سبب شده تا دختران شان را از رفتن به صنف‌های کانکوری بازدارند.

سکینه احمدی یکی از مادران می‌گوید:«من دو دختر پیش کانکوری دارم و نگرانی من قبل از دیگر مسایل مسئلۀ امنیت دخترانم است از زمانی که اوضاع خراب جامعه را دیدم خودم و شوهرم حاضرنیستیم که دختران خود را به دانشگاه روان کنیم، در کنار آن هزینه‌های سنگین دوره کانکوری هم باعث شده که نتوانیم از عهده این همه مصارف بربیاییم همین که پسران ما تحصیل کنند کافیست ».

این در حالی است که استادان آموزشگاه‌ها نیز از حضور کم رنگ دختران نسبت به پسران در این مراکز آموزشی خبر می‌دهند.

محمد یونس سلطانی یکی از استادان صنف‌های آموزشی می‌گوید: «تقریبا 30 درصد از دخترانی که در صنف کانکوری ما هستند مشکلات اقتصادی زیادی دارند وجای امید واری در این است که در صنف‌های مختلط ما بالاترین نمرات را دختران می‌گیرند و اگر به گونه درست از آن‌ها حمایت شود نتیجه خوبی را بدست خواهند آورد ».

جامعه شناسان اما بر این باور اند که به دلیل این که در جامعه سنتی هرات پسران بازدهی اقتصادی بیشتری را نسبت به دختران دارند در خانواده‌ها به آنان بیشتر توجه می‌شود.

حامد وحیدی جامعه شناس، دراین رابطه می‌گویدطرز فکرهای در خانواده‌ها وجود دارد که به دلیل بازدهی اقتصادی و برخی دلایل دیگر پسر را نسبت به دختر ترجیح می‌دهند این طرز فکر در مناطق روستایی بیشترو در شهرها کمتر است.

آقای وحیدی می‌افزاید:برای حل چنین مشکلاتی در قدم اول باید نقش‌ها و کارکردهای خانواده از طریق برنامه‌های آموزشی، اطلاع رسانی وهم‌چنان از طریق فعالیت‌های مددکارانه ودیگر خدمات ضروری که باعث بهتر شدن این اوضاع گردد بهتر شود.

با این حال به باور آگاهان علوم دین، زن در اسلام از جایگاه خاصی برخوردار است و باید به آن احترام گذاشت.

خلیل الله احدی، استاد دانشکده شرعیات دانشگاه هرات در این رابطه می‌گوید جایگاه و مقام زن در دین مبین اسلام بسیار عزیز و گرامی است وهیچ تبعیض، تفکیک وفرقی بین دختر و پسر وجود ندارد ،درمحیط خانواده بر اساس عرف‌های ناپسند این چنین فرق‌هایی گذاشته می‌شود و مهم تر از همه درس و تعلیم است که بالای مرد و زن فرض است و باید شرایط درسی درست راخانواده‌ها برای دختران مهیا کنند تا در نهایت آن‌ها بتواند با این درس و تعلیم به نتایج مطلوبی برسند.

همواره تبعیض بین دختر و پسر در خانواده، اجتماع و دیگر محیط‌ها  وجود داشته که یکی از بزرگترین معضل‌های جامعه شناخته می‌شود که به باور آگاهان امور اجتماعی با آگاهی‌دهی مردم و ایجاد فرصت‌های برابر بین دخترها و پسرها می‌توان زمینۀ یک تغییر بزرگ را ایجاد کرد.

گزارشگر: عارفه مهدوی