کتابخانهی آنلاین در کابل؛ دریچهای برای آموزش دختران
گزارشگر: مریم خان | ویراستار: حدیث حبیبیار
در حالی که محدودیتهای آموزشی دسترسی میلیونها دختر را از مکتب، دانشگاه و منابع آموزشی محروم کرده، دختر جوانی در کابل با راهاندازی کتابخانهی آنلاین، زمینهی دسترسی صدها دختر به کتاب و مطالعه را فراهم کرده است. به گفتهی کاربران، این کتابخانه برای آنان به پناهگاهی برای یادگیری، آگاهی و امیدواری تبدیل شده است.
مرسل احمدی، بنیانگذار این کتابخانهی آنلاین، میگوید که پس از مشاهدهی دورماندن شمار زیادی از دختران از محیطهای آموزشی، تصمیم گرفته تا فضایی مجازی برای دسترسی آسان و رایگان به کتاب ایجاد کند. احمدی میگوید: «بسیاری از دختران از درس و آموزش دور شده بودند و از نظر روحی نیز با مشکلات زیادی روبهرو بودند. به همین دلیل تصمیم گرفتم کتابخانهای آنلاین ایجاد کنم تا بتوانم در حد توان خود به رشد فکری و روحی آنان کمک کنم.»
مرسل، میافزاید که کتابهای روانشناسی، رمان و آموزش زبان انگلیسی بیشترین مخاطب را در میان دختران دارند. او، میگوید که در آغاز تصور نمیکرد استقبال تا این اندازه گسترده باشد، اما به مرور دریافت که شمار زیادی از دختران از طریق مطالعه به دنبال افزایش آگاهی و یافتن راهحل برای مشکلات زندگی خود استند.
او یکی از چالشهای اصلی فعالیت این کتابخانه را محدودیت دسترسی به اینترنت عنوان میکند. با این حال او میافزاید که این کتابخانه توانسته بخشی از این مشکل را برطرف کند و کتابهای مورد نیاز را بهگونهی رایگان در اختیار دختران قرار دهد.
در همین حال، شماری از دخترانی که از این کتابخانه استفاده میکنند، میگویند که دسترسی به کتاب از طریق آنلاین، فرصت بیشتری برای مطالعه و یادگیری در اختیارشان قرار داده است.
فهیمه، یکی از کاربران این کتابخانه میگوید که علاقهاش به مطالعه از کتابهای موجود در خانه پدربزرگش آغاز شده و تاکنون ادامه دارد. او میافراید: «پدربزرگم کتابهای زیادی در خانه داشت و من از همان کتابها استفاده میکردم. کمکم به مطالعه علاقهمند شدم و کتاب بخشی از زندگی من شد.»
او، بیشتر به کتابهای دینی و روانشناسی علاقه دارد و میافزاید که مطالعه، نقش مهمی در رشد شخصیت و افزایش آگاهی دختران دارد. به گفتهی او، روزانه دستکم یک ساعت کتاب میخواند و باور دارد که بسیاری از جوانان امروزی زمان زیادی را در شبکههای اجتماعی سپری میکنند و از مطالعه فاصله گرفتهاند.
اما برای برخی دختران، کتاب تنها وسیلهای برای کسب دانش نیست؛ بلکه راهی برای عبور از دشوارترین روزهای زندگی است.
کلثوم، یکی دیگر از کاربران، میگوید که پیشاز آشنایی با این کتابخانه، با مشکلات روانی دستوپنجه نرم میکرد و با وجود مراجعه به پزشکان مختلف، نتوانسته بود آرامش مورد نیاز خود را به دست آورد.
او، میگوید که مطالعه، سرآغاز یک تغییر بزرگ در زندگیاش شده است. «تنها چیزی که به من کمک کرد، کتاب بود. مطالعه سبب شد تا دوباره امید پیدا کنم و بتوانم با مشکلاتم بهتر کنار بیایم.»
کلثوم از اثرهایی چون «کیمیاگر»، «قمارباز»، «بابا گوریو»، «غرور و تعصب» و «یادداشتهای یک دیوانه» بهعنوان کتابهایی یاد میکند که تأثیر عمیقی بر زندگی او گذاشتهاند. به باور او، کتاب میتواند که نگاه انسان را نسبت به زندگی، چالشها و آینده تغییر دهد.
در همین حال، بهشت شیرزی، آگاه آموزش و پرورش، نقش کتابخانههای آنلاین را در افزایش آگاهی دختران بسیار مهم میداند و میگوید این فضاها فرصت یادگیری را برای کسانی فراهم میکنند که دسترسیشان به مرکزهای آموزشی محدود شده است.
او، باور دارد که مطالعه به دختران کمک میکند تا شناخت بیشتری از جهان و محیط اطراف خود داسته باشند و تصمیمهای آگاهانهتری برای آینده بگیرند. شیرزی میگوید: «کتابخانههای آنلاین سبب میشود دختران دانایی بیشتری به دست آورند و دید وسیعتری نسبت به جهان داشته باشند. در شرایط کنونی، کتاب یکی از بهترین راههای یادگیری و کسب آگاهی است.»
در سالهای پسین، با وضع محدودیتهای گسترده از سوی طالبان بر آموزش و بستهشدن دروازههای مکتب و دانشگاهها به روی دختران، دسترسی آنان به آموزش با چالش جدی روبهرو شده است.
با این حال، شماری از دختران در واکنش به این محدودیتها تلاش کرده راههای بدیل برای ادامهی آموزش پیدا کنند؛ از جمله مرکزهای آموزشی و استفاده از کتابخانههای آنلاین که امکان یادگیری را در شبکههای اجتماعی فراهم میکند.
