هنر «رزینی» در بدخشان؛ مسیر کاری دختری از شبکه‌های اجتماعی تا کارگاه تولید
گزارش‌گر: مهتاب | ویراستار: آی‌نور سعیدپور
در یک کارگاه کوچک در شهر فیض‌آباد، مرکز بدخشان، چند زن گرد میز کار نشسته‌اند و با دقت رنگ‌ها را با ماده‌ای شفاف ترکیب می‌کنند. دقایقی بعد، این ترکیب به زیورآلات، تابلوها و وسایل تزئینی تبدیل می‌شود؛ محصولاتی که امروز برای شماری از زنان در بدخشان نه تنها یک سرگرمی، بلکه منبعی برای درآمد و خودکفایی است.
قیسیه ادیب مقصودی، مسوول این کارگاه، می‌گوید که حدود یک سال پیش برای نخستین‌بار از طریق شبکه‌های اجتماعی با هنر رزینی آشنا شد. به گفته‌ی او، دیدن نمونه‌های این آثار در صفحه‌های مجازی انگیزه‌ای شد تا یادگیری این هنر را آغاز کند.
او، در صحبتی با خبرگزاری باموان افغانستان، درباره‌ی آغاز مسیر کاری‌اش می‌گوید: «این هنر برایم متفاوت و جذاب بود. از طریق آموزش‌های آنلاین و مشورت با افراد باتجربه توانستم آن را یاد بگیرم و کارگاه خود را راه‌اندازی کنم.»
رزین ماده‌ای است که پس از ترکیب با هاردنر به شکلی سخت و شفاف تبدیل می‌شود و در ساخت زیورآلات، تابلوها و وسایل تزئینی کاربرد دارد. مقصودی می‌گوید که این هنر به دلیل تنوع در طرح و رنگ، توانسته توجه بسیاری از مشتریان را جلب کند.
به گفته‌ی او، در یک سال گذشته بیش از ۵۰ اثر رزینی در این کارگاه تولید شده است. بیشتر سفارش‌ها از سوی زنان در فیض‌آباد، جرم، بهارک و کشم بدخشان ثبت شده و بخشی از محصولات نیز به تخار و کابل ارسال شده است.
مقصودی، می‌گوید که فعالیت در این عرصه افزون بر ایجاد درآمد، باعث شده آثار و توانایی‌هایش در سطح ولایت شناخته شود. با این حال، تهیه‌ی مواد اولیه هم‌چنان یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های فعالان این هنر در بدخشان است.
با وجود چالش‌ها در مسیر کار، قیسیه، آرزوها و رویاهای بزرگ دارد. او می‌خواهد کسب‌وکارش را رونق داده و برای زنان بیشتری فرصت‌های کاری و کسب درآمد را فراهم کند. «بیشتر مواد مورد نیاز را باید از ولایت‌های دیگر تهیه کنیم که زمان‌بر و پرهزینه است. امیدوارم در آینده بتوانیم این مواد را در بدخشان فراهم کنیم و زمینه‌ی آموزش زنان بیشتری را نیز مهیا سازیم.»
نسرین، کارشناس صنایع‌دستی در بدخشان، هنر رزینی را یکی از رشته‌های نوظهور و خلاقانه می‌داند که می‌تواند هم ارزش هنری داشته باشد و هم فرصت‌های اقتصادی ایجاد کند.
به گفته‌ی این کارشناس اقتصادی، ورود زنان به کارهای خصوصی کوچک و متوسط می‌تواند به بهبود اقتصاد محلی موثر بوده و بر وضعیت اقتصادی خانواده‌ها را نیز تاثیرگذار است. «هنر رزینی در سال‌های اخیر جایگاه خوبی در بازار پیدا کرده است. زیبایی، تنوع و دست‌ساز بودن محصولات باعث شده تقاضا برای این آثار رو به افزایش باشد.»
یکی از مشتریان این محصولات نیز، می‌گوید که طراحی متفاوت و دست‌سازبودن آثار، دلیل اصلی خرید او بوده است. «این محصولات را به دلیل زیبایی و کیفیت‌شان انتخاب می‌کنم. برای هدیه‌دادن و تزیین خانه بسیار مناسب استند.»
در این میان، شماری از زنان نیز، از طریق این کارگاه با هنر رزینی آشنا شده و مهارت‌های تازه‌ای آموخته‌اند. شایسته، یکی از شاگردان این کارگاه، می‌گوید که آموزش در این مرکز برای او تنها یادگیری یک هنر نبوده، بلکه فرصتی برای کسب درآمد نیز فراهم کرده است.
به گفته شایسته، درآمد حاصل از این فعالیت به او کمک کرده تا در تامین بخشی از نیازهای خانواده‌اش سهم داشته باشد. «در این کارگاه ساخت زیورآلات، ترکیب رنگ‌ها و قالب‌گیری را یاد گرفتم و مهارت‌هایم بیشتر شده است.»
در شرایطی که فرصت‌های شغلی برای زنان در بسیاری از بخش‌های افغانستان محدود است، شماری از زنان و دختران هم‌چنان تلاش دارند که با تکیه بر خلاقیت کارهای خصوصی را راه‌اندازی کنند. مسیری که برای آنان فرصت حضور در اجتماع و کسب درآمد را فراهم می‌کند.
