دیده‌بان حقوق بشر: سرکوب زنان در افغانستان تشدید شده است

دیده‌بان حقوق بشر، در گزارش جهانی ۲۰۲۶ خود اعلام کرده که طالبان در سال ۲۰۲۵ محدودیت‌ها بر زنان و دختران را به‌طور چشم‌گیری افزایش داده و با تصویب مقررات جدید، آزادی رفت‌وآمد، دست‌رسی به فضاهای عمومی، آموزش و اشتغال زنان را بیش از پیش محدود کرده‌؛ وضعیتی که کارشناسان سازمان ملل آن را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، طالبان ضمن اجرای ممنوعیت آموزش دختران پس از مقطع ابتدایی و محدودیت‌های شدید بر کار زنان، قانون‌های تازه‌ای را به اجرا گذاشته‌ که عملاً حضور زنان در جامعه را به حداقل رسانده است. دیده‌بان حقوق بشر، تأکید کرده که این سیاست‌ها، زنان و دختران را به‌طور سیستماتیک از زندگی عمومی حذف می‌کند.

در گزارش آمده که در ماه جولای ۲۰۲۵، دادگاه کیفری بین‌المللی برای شماری از رهبران ارشد طالبان به اتهام جنایت علیه بشریت در قالب آزار و تعقیب جنسیتی، حکم بازداشت صادر کرده است. هم‌چنان، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ششم اکتبر، قطع‌نامه‌ای را برای ایجاد یک سازوکار مستقل جهت بررسی نقض‌های گذشته و جاری حقوق بشر در افغانستان تصویب کرده است.

دیده‌بان حقوق بشر، هم‌چنان هشدار داده که بحران انسانی در افغانستان به‌دلیل کاهش کمک‌های خارجی و بازگشت اجباری میلیون‌ها پناه‌جو تشدید شده و بیش از ۲۲ میلیون نفر، که بخش بزرگی از آنان را زنان و دختران تشکیل می‌دهند، در معرض ناامنی غذایی قرار دارند.

فرشته عباسی، پژوهش‌گر بخش افغانستان در دیده‌بان حقوق بشر، با تأکید بر ضرورت اقدام فوری جامعه‌ی جهانی گفته که دولت‌ها باید طالبان را برای پایان‌دادن به نقض گسترده حقوق زنان تحت فشار قرار دهند و هم‌زمان حمایت‌های انسان‌دوستانه و حفاظت از پناه‌جویان افغانستانی، به‌ویژه زنان و دختران، را افزایش دهند.

پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، زنان و دختران به‌طور گسترده از آموزش، کار و حضور در زندگی عمومی محروم شده‌اند. طالبان آموزش دختران پس از مقطع ابتدایی را ممنوع کرده و زنان را از کار در بخش‌های دولتی و خصوصی منع کرده‌اند. محدودیت‌های شدید رفت‌وآمد و حضور در فضاهای عمومی، هم‌راه با موانع تحصیل و کار برای پزشکان زن، وضعیت حقوق زنان و دست‌رسی آنان به خدمات اساسی را بحرانی کرده است. سازمان‌های بین‌المللی، این سیاست‌ها را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرده و هشدار داده‌ که آینده اجتماعی و توسعه انسانی افغانستان در خطر است.