زنان افغانستانی در خط مقدم بازسازی اقتصادی؛ از کارگاههای خیاطی تا استارتاپهای دیجیتال
آینور سعیدپور
در حالی که محدودیتها بر کار و آموزش زنان در افغانستان شدت یافته، برنامهی توسعهی سازمان ملل متحد، گفته که با پشتیبانی مالی برای شماری از زنان در بخشهای استارتاپها و تجارتهای کوچک و فرصت آموزش و کسب درآمد را فراهم کرده است.
برنامهی توسعهی سازمان ملل، با نشر گزارشی نوشته که با وجود محدودیتها؛ اما زنان و دختران در خط مقدم مبارزهی بازسازی اقتصادی افغانستان قرار دارند.
در این گزارش داستان دو زن کارآفرین از هرات و بلخ همچنان شماری از دخترانی که آموزش استارتاپ را فرا گرفته بازتاب داده شده که با پشتیبانی مالی برنامهی توسعهی سازمان ملل، کسبوکارهای کوچک ایجاد کرده و از این طریق برای زنان دیگر نیز، زمینهی کار فراهم کرده اند.
برنامهی توسعهی سازمان ملل با اشاره به کسبوکارهای کوچک با رهبری زنان گفته که این موفقیتها در بستر شکننده به دست آمده است.
بر اساس دادههای سازمان ملل، اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۲۳–۲۰۲۴ تنها ۲.۷ درصد رشد داشته و کسری تراز تجاری کشور در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۴ به ۶.۷ میلیارد دالر رسیده است.
در گزارش آمده که کاهش کمکهای خارجی، بازگشت اجباری مهاجران و بحرانهای آبوهوایی، شرایط را برای کسبوکارهای کوچک دشوارتر کرده است.
برنامهی توسعهی سازمان ملل، افزوده که با وجود چالشها، برنامههای آموزشی دیجیتال برای زنان جوان در کابل و برخی ولایتها، روزنهای را امید گشوده است.
به گفتهی این نهاد سازمان ملل، از طریق برنامهی «راهحلهای دیجیتال برای بازسازی»، زنان مهارتهایی در زمینه کدنویسی، تجارت آنلاین و کارآفرینی فرا گرفته اند. تا اکنون بیش از ۵۵۰ جوان – بیشتر آنان زن – از آموزشهایی مانند «دخترانی که کدنویسی میکنند»، هوش مصنوعی و علوم داده بهرهمند شدهاند.
این نهاد سازمان ملل، با اشاره به ممنوعیت کار زنان هشدار داده که تداوم حذف زنان از اقتصاد میتواند تا سال ۲۰۲۶ حدود ۹۲۰ میلیون دالر – معادل ۵.۸ درصد تولید ناخالص داخلی – به افغانستان زیان برساند.
طالبان، پس از به دست گرفتن قدرت، عرصههای کاری برای زنان و دختران را محدود کرده و آنان حق کار در بسیاری از بخشها را ندارند.
زنان اکنون در بخشهای محدود چون صنایعدستی، خیاطی، قالینبافی و بخش بهدشت و آموزش –به گونهی محدود- میتوانند کار کنند.
