رادیو آزادی: محدودیتهای طالبان علیه زنان در ۲۰۲۴، به اوج رسید
لیدا بارز
رادیو آزادی، در گزارشی سال ۲۰۲۴، را ناامیدکننده برای حقوق زنان در افغانستان خوانده و با اشاره به بستن انستیتوتهای پزشکی بهروی دختران، گفته است که در دسامبر امسال محدودیتهای طالبان «به اوج خود رسید».
بخش اروپایی رادیو آزادی، در یک گزارش تحقیقی-تحلیلی به بررسی وضعیت حقوق بشری در کشورهای درگیر منازعه ازجمله افغانستان، پرداخته و آورده که طالبان، محدودیتهای آموزشی خود را گسترش دادهاند تا موسسههای خصوصی را از آموزش به زنان در زمینههای مهم چون قابلهگی، پرستاری (نرسنگ) و علوم آزمایشگاهی منع کنند.
رادیو آزادی، بستن انستیتوتهای پزشکی بهروی دختران را «آخرین محدودیتها» بر اساس اقدامهای سالهای اخیر دانسته که دختران افغانستانی را از آموزش های متوسطه و دانشگاه بازمیدارد.
در بخشی از این گزارش به نقل از هدر بار، دستیار مدیر بخش حقوق زنان در دیدهبان حقوق بشر مستقر در نیویورک، آورده است: «این فقط به معنای از بین بردن رویاهای آن دخترانی نیست که میخواستند درس بخوانند و به جوامع خود کمک کنند، همچنین به این معنی است که این امر باعث مرگ زنانی میشود که نمیتوانند به مراقبتهای پزشکی دسترسی داشته باشند».
گزارش رادیو آزادی، با اشاره به اعتراضهای زنان افغانستانی از کابل تا غرب چنین بیان کرده است: «حرکت حقوقی بیسابقهای در سراسر جهان در برابر این محدودیتها نیز در سال گذشته ایجاد شده است».
با این حال شکریه بارکزی، سفیر پیشین افغانستان در ناروی، با اشاره به تلاشهای بینالمللی برای پاسخگویی به طالبان، بر پیشرفتها در سال ۲۰۲۴ تاکید کرده است.
در این گزارش از نشست کمیتهی مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در نوامبر ۲۰۲۴، نیز یاد و چنین بیان شده است: «یک پیشرفت از سوی کمیتهی کلیدی مجمع عمومی سازمان ملل متحد، مذاکرات را برای نخستینبار صورت گرفت. معاهدهای که بهطور خاص جنایات علیه بشریت را هدف قرار میدهد، تصویب کرد. این تحول به طور بالقوه میتواند به آپارتاید جنسیتی تحت قانونهای بینالمللی بپردازد، گامی حیاتی که مدتها توسط فعالان حقوق زنان افغانستانی حمایت میشد».
این رسانه در صحبت با خانم بارکزی، گفته است که با نگاهی به سال ۲۰۲۵، دلایلی برای خوشبینی میبیند. او اضافه میکند: «۲۰۲۵، میتواند سال عدالت برای افغانستانیها، بهویژه زنان افغانستانی باشد، زیرا کشورها شروع به بسیج علیه آنچه در داخل افغانستان میگذرد، میکنند».
با این حال، هیدر بار نیز همچنین تاکید کرده است که تغییر معنادار مستلزم فشار و حمایت بینالمللی پایدار است.
این صحبتها در مورد امیدواری در سال ۲۰۲۵، در مورد افغانستان در حالی مطرح میشود که چند روز معدود باقی مانده با پایان ۲۰۲۴، طالبان دو فرمان محدودکنندهی دیگر علیه زنان را صادر کردهاند.
هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان با صدور یک فرمان پنجمادهای تازه در مورد نحوهی گذاشتن پنجره در ساختمانها، گفته است که زنان هنگام آشپزی و نشست و برخاست نباید از پنجرهی خانهی همسایه دیده شوند.
در فرمان دیگر، وزارت اقتصاد این گروه در تازهترین دستورالعمل خود، بار دیگر به موسسهها و نهادهای «غیرامارتی» و خارجی دستور داده که از ادامهی کار زنان در این نهادها جلوگیری کنند.
طبق اعلامیهی تازهی طالبان، همهی موسسههای غیر دولتی موظفاند از این دستور پیروی کرده و اقدامهای لازم را مطابق آن انجام دهند.
در بخشی از اعلامیه بیان شده است که وزارت اقتصاد تنها مرجع قانونی برای ثبت و راجستر موسسههای غیردولتی است و مسئولیت نظارت و رهبری همهی فعالیتهای این موسسهها را بر عهده دارد.
وزارت اقتصاد تحت رهبری طالبان، هشدار داده که موسسهها باید بهطور جدی از ادامهی فعالیت زنان جلوگیری کنند که چنین بیان شده است: «تمامی موسسهها دستور توقف کار زنان را جدی گرفته و اجرا کنند. در صورت عدم رعایت این دستور، همهی فعالیتهای موسسههای متخلف به حالت تعلیق در خواهد آمد و جواز فعالیت آنها لغو خواهد شد».
