واکنشها و محکومیتها به توشیح قانون امر به معروف و ممنوعیت سفر ریچارد بنت
آینور سعیدپور
طالبان، در چهارمین سال حاکمیت خود، گامهای جدیدی را در راستای محدودکردن زنان و دختران برداشت. ممنوعیت سفر ریچارد بنت، گزارشگر شورای حقوق بشر سازمان ملل به افغانستان و توشیح قانون «امر به معروف و نهی از منکر»، با واکنشهای تند جامعهی جهانی، فعالان حقوق بشر و زنان معترض مواجه شده است. شماری از زنان معترض تنفیذ قانون جدید این گروه را «محکوم کردهاند». برخی از کشورها خواستار بازنگری طالبان در مورد ممنوعیت سفر آقای بنت شده و زنان معترض ممنوعیت سفر آقای بنت را گامی در عرصهی «سرکوب زنان» عنوان کرده است.
رینا امیری، نمایندهی ویژهی امریکا در امور زنان و دختران برای افغانستان در واکنش به تنفیذ قانون «امر به معروف و نهی از منکر» و همچنان ممنوعیت سفر ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی حقوق بشری سازمان ملل برای افغانستان، گفته است که این گروه در حال «تشدید سیاستهای افراطی» هستند که در دهه ۱۹۹۰ اعمال کرده بودند.
رینا امیری، با نشر پیامی در برگهی اکس نوشته است که این محدودیتها موجب نگرانی شده است. «طالبان با ممنوعیت ورود ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی سازمان ملل، به افغانستان و همچنین صدور فرمان اخیر “امر به معروف و نهی از منکر” که موجب نگرانی شده است، به وضوح نشان میدهند که در حال تشدید سیاستهای افراطی هستند».
نمایندهی ویژهی ایالات متحدهی امریکا در امور زنان و دختران افغانستانی از جامعهی جهانی میخواهد که روابط با طالبان را عادی نسازد؛ مگر اینکه بهبودی عمیق در رفتار این گروه در برابر حقوق بشر مشاهده شود.
همزمان با این، اعضای «جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان»، با نشر اعلامیهای میگوید که قانون جدید «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان را که براساس آن محدودیتهای جدیدی بر زنان و دختران اعمال میشود را «با شدیدترین لحن محکوم» میکنند.
در اعلامیهی که از سوی این زنان معترض منتشر و نسخهی از آن به خبرگزاری بانوان افغانستان نیز ارسال شده؛ آمده است: «این تصمیم طالبان، نمونهای بیشرمانه از زنستیزی و بربریت طالبان است که بهطور سیستماتیک در تلاشاند زنان را از جامعه حذف کنند و به دوران جهل و خفقان بازگردانند. این اقدام، نه تنها توهین به حقوق اساسی و کرامت انسانی زنان؛ بلکه تجاوزی فاحش به آزادیهای بنیادین است».
اعضای این جنبش اعتراضی همچنان میگویند که این سیاستهای طالبان، «ناتوانی» این گروه را در مدیریت کشور و حل مشکلهای آن به نمایش میگذارد. «با تحمیل چنین محدودیتهای ضد انسانی، نشان میدهند که دشمن اصلی حقوق زنان و پیشرفت انسانی و اجتماعی هستند. این اقدامهای ستمگرانه؛ نه تنها باعث انزوای بیشتر افغانستان در جامعهی جهانی میشود؛ بلکه بر آتش خشم و نارضایتی عمومی میافزاید».
این زنان معترض میگویند که باوجود همهی این محدودیتها، همچنان با «عزم» به مبارزه و ایستادگی شان در برابر طالبان ادامه میدهند.
همچنان شماری از نهادها و سازمانها خواهان، لغو ممنوعیت سفر ریچارد بنت به افغانستان شده است. این نهادها از طالبان خواسته است که تصمیمشان مبنی بر ممنوعیت سفر بنت را بازنگری کنند.
اتحادیهی اروپا، در واکنش به ممنوعیت سفر بنت گفته است که از این تصمیم طالبان عمیقأ متأسف شده و از این گروه میخواهد در تصمیم خود تجدیدنظر کند.
پیتر استانو، سخنگوی ارشد سیاست خارجی و امنیتی کمیسیون اروپا در اعلامیهای از طالبان خواسته است که به آقای بنت اجازهی دسترسی به ساحه را بدهد تا او بتواند به تهیهی گزارشها و مستندسازیاش از وضعیت حقوق بشری در افغانستان ادامه دهد.
این واکنشها در حالی مطرح شده است که طالبان در یک هفته گذشته، محدودیتها بر زنان و دختران را در افغانستان تشدید کرد.
ابتدا ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در اعلام کرد که ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد را به افغانستان ممنوع کرده است.
آقای مجاهد، ریچارد بنت را متهم کرد که در برابر این گروه «پروپاگند» میکند و موضوعهای کوچک را بزرگ نشان میدهد.
ریچارد بنت در واکنش به این تصمیم اعلام کرد که به مستندسازی نقض حقوق بشر در افغانستان ادامه میدهد.
از سوی دیگر، رهبر طالبان، قانون «امر به معروف و نهی از منکر» را توشیح کرد و وزارت عدلیهی این گروه اعلام کرده است که این قانون در سراسر افغانستان نافذ است.
این قانون شامل یک مقدمه، چهار فصل و ۳۵ ماده است. براساس این قانون، محدودیتهای جدیدی بر زنان و دختران وضع و تطبیق میشود.
مادهی سیزدهم این قانون که دارای هشت بند است به «احکام مربوط به حجاب زن» اختصاص داده شده است.
در بند اول این ماده آمده است که «ستر تمام بدن زن لازمی است»، در بند دوم گفته شده «پنهان کرد
